«713-й просит посадку» — rejissyor Grigoriy Nikulin tomonidan 1962-yilda «Lenfilm» kinostudiyasida suratga olingan birinçi sovet halokat filmi.
Film ssenariysi Andrey Donatov va Aleksey Leontyevning «713-й просит посадку» qissasi asosida yozilgan. Qissa 1961-yilda «Iskatel» jurnalining 3-sonida (may-iyun) çop etilgan. Rejissyor-postanovşik Grigoriy Nikulin böldi. Bu uning ikkinçi rejissyorlik ishi edi.
Anna Tubenşlyak eslaşiça, G. G. Nikulin suratga oliş jarayoniga juda jiddiy yondaşgan: har bir epizod uçun samolyotdagi örindiqlar körsatilgan xaritalar tuzilgan, kim qaysi örindiqda ötirişi va qaysi kadrda band bölişi belgilab qöyilgan. Bunday materiallar suratga olişning har bir kuni uçun tayyorlangan. Aktyorlarning aksariyati «Vyborgskaya» mehmonxonasida yaşagan, bu esa suratga oliş taşqarisida ular örtasidagi munosabatlarning mustahkamlanişiga yordam bergan. Aynan «713-й просит посадку» suratga olinayotganda Vladimir Vysotskiy (AQŞ dengiz piyodasi roli) va VGIKning talabasi Lyudmila Abramova tanişgan. Abramova uçun bu debyut ish edi (Eva Pristli, kinoaktrisa roli). Bir neça yildan söng ular turmuş qurişdi.
Filmning boşidagi epizodlarda film içida Boeing 707-329, bort raqami OO-SJG, Belgiya aviakompaniyasi Sabenaga tegişli samolyot körinadi. 1972-yil 8–9-may kunlari bu samolyot «Qora sentyabr» taşkilotiga mansub Falastin terroristlari tomonidan egallangan va «Izotop» operatsiyasi davomida Isroil maxsus xizmatlari tomonidan ozod qilingan.
Filmning premyerasi 1962-yil 3-aprelda bölib ötdi.
1Rollarda
Vladimir Chestnokov, Otar Koberidze, Lev Krugly
Vladimir VysotskyaktyorGPGeorgy Portnovkompozitor2Syujet
«Ğarb aviakompaniyalaridan biri»ning transatlantik parvozni amalga oşirayotgan samolyot ekipaji aeroportda…
«Ğarb aviakompaniyalaridan biri»ning transatlantik parvozni amalga oşirayotgan samolyot ekipaji aeroportda qahvasiga aralaştirilgan kuçli giyohvand modda taʼsirida uyquga ketadi va endi avtopilot boşqarayotgan samolyot xavf ostida qoladi.
Birinçi salon böş edi. Sovet delegatsiyasining parvozi sönggi daqiqada keçikkan edi, va ehtimol, terror hujumining nişoni aynan şu delegatsiya bölgan.
Ikkinçi salonda juda xilma-xil odamlar ötirardi: missioner (I. Konopatskiy), dengiz piyodasi (V. Vysotskiy), advokat, maşhur kinoaktrisa (L. Abramova) öğli bilan, kommivoyajor, vetnamlik talaba, antifaşist şifokor Rixard Gyunter (özini zargar Filipp Dyubua deb taniştirgan va çap siyosiy qaraşlari uçun hokimiyat tomonidan taʼqib qilinadi), uni ovlayotgan maxsus xizmat agenti va boşqalar.
Kritik vaziyatda har kim özini öziça körsatdi. Yölovçilarni faqat şifokor qutqarişi mumkin edi: u taşxis qöyib, ekipajni huşiga keltirişi kerak edi. Öz burçini bajarar ekan, Rixard Gyunter özini foş qiladi. Yerga qönganidan söng, aslida laynerni qutqargan uni hokimiyat organlari hibsga oladi.
3Rollarda
Vladimir Çestnokov — Rixard Gyunter, antifaşist şifokor, Filipp Dyubua nomi ostida…
Vladimir Çestnokov — Rixard Gyunter, antifaşist şifokor, Filipp Dyubua nomi ostida yaşiradi
Otar Koberidze — Genri, işsiz yurist, huquq doktori (rolni Artyom Karapetyan ovozlaştirgan)
Lev Krugliy — Irji, jurnalist-xronikyor
Lyudmila Abramova — Eva Pristli, kinoaktrisa
Nikolay Korn — maxsus xizmat agenti
Yefim Kopelyan — kommivoyajor-farmatsevt
Lyudmila Şagalova — Tereza
Iosif Konopatskiy — pastor, missioner
Zana Zanoni — hamşira, hind ayol
Nonna Ten — vetnamlik qiz, MDU yuridik fakultetiga kirişni rejalaştirmoqda
Aleksandr Baruşnoy — don Lopes, Lotin Amerikasining sobiq diktatori, inqilobdan qoçgan
Oskar Lind — filumenist
Rem Lebedev — ikkilanuvçi yölovçi
Vladimir Vysotskiy — dengiz piyodasi, amerikalik
Eve Kivi — styuardessa
Vladimir Mariev — samolyot ekipaji komandiri
Aleksandr Mombeli — samolyot ekipajining ikkinçi piloti
Yuriy Dedoviç — Jak, samolyot ekipaji piloti
Yuriy Yenokyan — samolyot ekipajining radisti
Arkadiy Volgin — samolyot ekipajining şturmani
4Ovozlaştiriş
Artyom Karapetyan — Otar Koberidze…
Artyom Karapetyan — Otar Koberidze roli
Margarita Korabelnikova — Alik Frantsev roli
5Suratga oliş guruhi
Ssenariy mualliflari: Aleksey Leontyev, Andrey…
Ssenariy mualliflari: Aleksey Leontyev, Andrey Donatov
Rejissyor-postanovşik — Grigoriy Nikulin
Boş operator — Veniamin Levitin
Rassomlar: Igor Vuskoviç, Marksen Gaukhman-Sverdlov
6SSSRda prokat
1962-yilgi sovet prokatida film 13-örinni egalladi (27,9 million…
1962-yilgi sovet prokatida film 13-örinni egalladi (27,9 million tomoşabin).
7Tanqid
Bir qator kino tanqidçilari «713-й просит посадку» filmini sovet kinematografiyasidagi birinçi triller va…
Bir qator kino tanqidçilari «713-й просит посадку» filmini sovet kinematografiyasidagi birinçi triller va birinçi halokat filmi deb ataşadi.
Falsafa fanlari doktori O. V. Ryabov «713-й просит посадку» filmini Sovuq uruş davrida duşman harbiylarining erkaklik obrazini obrösizlantirişning xarakterli namunasi sifatida qayd etgan. Alohida eʼtibor Vladimir Vysotskiy ijro etgan (AQŞ dengiz piyodasi roli) «Amerika harbiylari»ning karikatura obrazining anʼanaviylaşganiga qaratiladi.
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «713-й просит посадку» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.