A Home for Tanya

Moskvaning farovon oilasida yaşaydigan va pedagogika institutida öqiydigan Tanya özining Uluğ Vatan uruşi paytida uni yöqotib qöygan keksa qişloq ayolining qizi ekanligini biladi. Tuğişgan onasi Natalya Avdeyevnanikiga mehmonga kelib, u özi uçun mutlaqo yangi, köp jihatdan notaniş dunyoni kaşf etadi. Bu dunyo va uning odamlari, Tanyaga şunçalik ğayritabiiy tuyuladigan bu odamlar bilan içki yaqinlik hissi unda darhol paydo bölmaydi. Natalya Avdeyevna Tanyani qişloq qizi Nyura bilan taniştiradi. Nyura Tanyaga mahalliy diqqatga sazovor joylarni körsatadi. Şuningdek, Tanya uruşda şu hududda jang qilgan sobiq frontçi, mahalliy raisi Sergey Ivanoviç bilan tanişadi. U, maʼlum bölişiça, ilgari Leningradda yaşagan va Tanya nega şaharda qolmay, qişloqda yaşaşga qaror qilganini tuşunmaydi. Tanya Natalya Avdeyevna bilan dalada qişloq xöjaligi işlariga boradi, şuningdek, Nyura işlaydigan fermaga, u yerda sigirlarni soğuvçi bölib işlaydi. Lekin bir kuni Tanya quyidagi sahnaning guvohi böladi. Sovxozga inspektor keladi va Sergey Ivanoviç bilan suhbatlaşadi. Tösatdan mahalliy qişloq ayoli Stepanida paydo böladi, u köz yoşlari tökkan Nyurani yetaklab keladi va bir qop kepak olib keladi. «Hozirgina öz közim bilan kördim: qopni sigirxonadan olib çiqib, Makarixaga (tetiksi bilan yaşagan teti şunday atalardi) qarab ketdi. Agar men bölmaganimda, olib ketgan bölardi!» — deydi Stepanida Nyura haqida. Inspektor darhol dalolatnoma tuzişni boşlaydi, mulkni öğirlaş fakti aniq ekanini asos qilib. «Keyingisini tergovçi hal qilsin», — deydi inspektor. Lekin Sergey Ivanoviç şu zahoti bu dalolatnomani yirtib taşlaydi va: «Özimiz hal qilamiz», — deb eʼlon qiladi.

Ertasi kuni Tanyaning qaytib ketiş vaqti keladi. Jönaşdan oldin u Sergey Ivanoviç bilan uçraşadi. U unga: «Nyura haqida prokuror qönğiroq qildi, lekin biz uni xafa qilişga yöl qöymaymiz», — deydi. Stepanida paydo bölib, Sergey Ivanoviçga Nyura haqida gapirib beradi: «U özi emas, Makariha uni taşişga majbur qiladi». Söng Nyurani qidirib yugurib ketadi, lekin uni heç qayerda körmaydi. Tanya esa şu orada Natalya Avdeyevna bilan quruq xayrlaşadi, birinçi marta uni onam deb çaqirib, yuk maşinasining kuzoviga ötirib stansiyaga jönaydi. Tösatdan maşina töxtaydi va kuzovga Nyura çiqib oladi, u darhol Tanyaga bu yerdan ketmoqçi ekanini aytadi. Tanya örtoq qizini qutqariş uçun zudlik bilan yetib keladi. «Sen aqldan ozdingmi! Bunga qarab hayotingni buzib bölmaydi! Axir Sergey Ivanoviç hamma narsani allaqaçon biladi!» — deydi u Nyuraga. Avval Tanya haydovçidan orqaga qaytişni söraydi, lekin u sementga borişi kerakligini aytganda, Tanya buyumlarni kuzovdan taşlab, Nyura bilan birga tuşadi. Ikkovlari qişloqqa qaytişadi, u yerda Nyurani hali ham Stepanida kutmoqda. Qizlar qaytib kelganda, Stepanida Nyurani raisning oldiga olib boradi.

Tanya Sergey Ivanoviçga oşiq bölib ulgurgan edi. Öşa kuni keçqurun ular birga sayr qilişadi, lekin u unga bu uning uçun şunçaki bolalarça qiziqiş ekanini tuşuntiradi. «Öziga sevişni buyurib bölmaydi, lekin taqiqlaş mumkin. Agar yoş qizga, gözal bölsa ham, xato qilişiga yöl qöyganimda, men eng yomon odam bölardim», — deydi u. Tanya bu sababli juda köp xafa böladi, garçi buni yaşirişga harakat qilsa-da. Lekin Natalya Avdeyevna va bobo buni baribir körib turişadi.

Film oxiriga yaqin Nyura turmuşga çiqadi va unga yangi uy berişadi. Töyda Stepanida qoçib ketadi, uni Sergey Ivanoviç köz yoşlari bilan topadi. U unga öz hayoti haqida gapirib beradi. «Men ham ularga qaraganda yomon boşlamaganman», — deydi u, Nyuraning yangi eri bilan hayotini nazarda tutib. «Men uçun kolxoz ham ota uyi bölgan, keyin esa…». Uruş paytida Stepanida kelinini yöqotadi, unga «xabarnoma» keladi. Keyin uni, Stepanidani, raislikka saylaşadi. Uruşdan keyin esa qişloqqa erkaklar qaytib kela boşlaydi. Uni, Stepani, raislik lavozimidan olib, boşqalarni tayinlaşadi. «Hamma raislik qildi, men haqimda esa bir it ham eslamadi!» — deydi u. Sergey Ivanoviç ilgari Stepanidaga bölgan muhabbatni his qilgan va nihoyat unga oçilişga qaror qiladi.

Stepanida Tanyaning Sergey Ivanoviçga bölgan oldingi qiziqişini bilib, uning oldiga kelib aytadi: «Raisni unut». Keyin Stepanida ikkalasi bir-birini sevişini tuşuntiradi. Tanya köz yoşlarini zörğa tutib, unga baxt tilaydi. «Sen yoş odamsan, hayoting oldinda, men uçun esa bu oxirgi marta», — deydi Stepanida. U ketgaç, Tanya Natalya Avdeyevnadan söraydi: «Mening çemodanim qayerda?». Natalya Avdeyevna çemodanni ayvonga olib çiqqanini aytib, söraydi: «Nima, jönab ketişga qaror qildingmi?». Tanya titroq ovoz bilan bugun albatta ketişini eʼlon qiladi. Şu sözlar bilan u uydan çiqib ketadi va tikanli tösiqqa suyanib, aççiq yiğlaydi. Natalya Avdeyevna buni sezib, unga yaqinlaşadi va şunday deydi: «Nima böldi, qizim? Yaşirişni bas qil, nima bölayotganini körmayapman deb öylaysanmi? Hammasini tuşunaman, Taneçka. Men sening onangman, qanday bölsa ham, seni yuragimda kötarib yurdim…». Va yiğlayotgan Tanyani quçoqlab, öziga bosadi.

Tanya özining tarbiyaçi onasiga xat yozadi, unda hozir yana keçikişini va uyga, ehtimol, Natalya Avdeyevna bilan birga qaytişini yozadi. «U siz bilan tanişişni juda xohlaydi», — deb yozadi Tanya. Xatni u şunday sözlar bilan yakunlaydi: «Qiziq: endi menda ikkita ona bor».

Film oxirida Tanya mahalliy maktab sinfiga kirib, tez orada öqituvçi bölib, birinçi darsini qanday ötişini tasavvur qiladi. Sergey Ivanoviç paydo bölib, uni taqsimot böyiça kelgan yangi öqituvçi Antonina Petrovna bilan taniştiradi, u ham, maʼlum bölişiça, Moskvadan ekan. Keyin Tanya Antonina Petrovnaga mahalliy diqqatga sazovor joylarni körsatadi, ularni unga yaqinda Nyura körsatgan edi.