Мой ласковый и нежный зверь
Uşbu matn Wikipedia maqolasining tarjimasi. Sarlavha va maqola matni tarjima qilinmagan joyi bölsa, asl atamalar saqlangan.
Мой ласковый и нежный зверь
«Moy laskoviy va nejniy zver» — 1978-yilda Emil Lotyanu tomonidan A. P. Çexovning «Ovdagi drama» qissasi asosida suratga olingan sovet badiiy filmi.
Filmning katta qismi suratga oliş Moskva atrofidagi Valuyevo qişloğida, XVIII asrga oid, bir vaqtlar graf Musin-Puşkinga tegişli bölgan mulkda ötkazildi. Şahar sahnalari Suzdalda suratga olindi.
Filmning premyerasi 1978-yil 18-sentyabrda bölib ötdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Galina Belyayeva, Oleg Yankovsky, Kirill Lavrov
3Syujet
XIX asr oxiri. Markaziy Rossiya örmonlaridagi zodagonlar mulki. Örmonçining qizi Olga Skvortsova (Galina…
XIX asr oxiri. Markaziy Rossiya örmonlaridagi zodagonlar mulki. Örmonçining qizi Olga Skvortsova (Galina Belyayeva) — ön töqqiz yoşli çiroyli qiz. Birinçi taassurotda Olga tabiiy va yengil körinadi («tanli farişta»), biroq keyinroq uning hayotda hisobli va manmanligi maʼlum böladi. Uning mulkda va atrofda yaşovçi uçta yetarli yoşdagi erkak işqiga tuşadi: ellik yoşli, biroz ğamgin beva Urbenin (Leonid Markov), undan ham katta, lekin yoş körinadigan va öynoqi graf Karneyev (Kirill Lavrov) hamda qirq yoşli, böy-basti çiroyli sud tergovçisi Kamişev (Oleg Yankovskiy).
Olga falokatli yoqsillikdan qutuliş uçun öylamasdan mulk boşqaruvçisi — zodagon Urbeninga turmuşga çiqadi. Töy kunida u tantanadan qoçib, Kamişevga muhabbatini tan oladi, lekin u bilan ketişdan boş tortadi. Kuçli ehtiros va alamli raşk Kamişevning — baland böyli, keng yelkali, nafis kiyinadigan, kuç-quvvat pallasidagi erkakning könglini qamrab oladi. U Olga tanlovini öz foydasiga özgartiriş umidida yuradi. Olga Kamişevning boy ekaniga umid qiladi va u bilan qaşşoqlikdan qutuliş mumkin deb öylaydi, lekin tez orada sevgilisining qanday kamtar şaroitda yaşaşini bilib qoladi. Şu köngilsizlikdan söng Olga hazilkaş graf Karneyevning sevgilisiga aylanadi, qonuniy eri Urbenin esa şahardagi amakivaççasi yonida yaşab, asta-sekin içkilikka berilib, tubanlaşadi. Kamişevga esa u hali ham sevişini aytadi, lekin ataylab uzoqlaşadi va u bilan uçraşişni söraydi.
Kuzgi ov va undan keyingi tabiat qöynidagi tanovul paytida Olga bilan ehtirosli sevgan va dahşatli raşk qilayotgan Kamişev örtasida keskin tortişuv böladi. Şundan keyin örmon qalin çangalzorlarida sirli holatlarda baland qiçqiriq eşitiladi: Olga özining piçoği bilan öldiruvçi yara oladi. Köp qon yöqotgan yoş ayol ikki kundan keyin vafot etadi va tergovga kimning unga suiqasd qilganini aytmaydi. Gumon Urbeninga tuşadi: uni sudlab, qatorga yuboradi, u yerda tört yildan keyin vafot etadi. Graf Karneyev butunlay tanazzulga uçraydi, mulk uning xotini Amaliya va uning ukasi Kalidisga ötadi, Kamişev esa kambağallaşgan grafni öziga yamçi qilib oladi.
Vijdon azobiga çidolmay, Kamişev bu dramatik voqealarni qissada tasvirlaydi va uni jurnalga olib boradi. Muharrir öqiydi — va qotil aslida kim ekanligi haqidagi dahşatli gumon uning könglida heç qanday şubha qoldirmaydi. Bahorga yaqin qissa «Russkaya mov» gazetasida çop etiladi, yana bir yildan keyin esa Kamişev tezkor sil kasalligidan kutilmaganda vafot etadi, tibbiy yordamdan ongli ravişda qatʼiy boş tortgan holda.
4Rollarda
Galina Belyayeva — Olga Nikolayevna Skvortsova (Urbenina), örmonçining qizi, Urbeninning…

Galina Belyayeva — Olga Nikolayevna Skvortsova (Urbenina), örmonçining qizi, Urbeninning xotini
Oleg Yankovskiy — Sergey Petroviç Kamişev, sud tergovçisi, Olga Skvortsova va Pyotr Urbeninning töyida sarafdor
Kirill Lavrov — Aleksey Yuryeviç Karneyev, «ğalati odatli» graf
Leonid Markov — Pyotr Yegoroviç Urbenin, zodagon, mulk boşqaruvçisi, beva
Svetlana Toma — Tina, yoş gözal siganka
Grigore Grigoriu — Polixroniy Arkadyeviç Kalidis, graf Karneyevning xotinining ukasi
Vasiliy Simçiç — Nikolay Yefimoviç Skvortsov, örmonçi, Olganing ruhiy kasal otasi
Oleg Fyodorov — noşir (ovozini Aleksandr Belyavskiy beradi)
Aleksandr Zvenigorodskiy — lakay
Anna Petrova — Sasha Urbenina, Urbeninning birinçi nikohidan qizi
Vladimir Matveyev — Volodya Urbenin, Urbeninning birinçi nikohidan öğli
Viktor Lazarev — töydagi mehmon
Georgiy Jolud — Nikolay Ignatyeviç Kalinin
Valeriy Sokoloverov — Polikarp, Kamişevning «olim» xizmatkori (ovozini Georgiy Burkov beradi)
Vadim Vilskiy — zemstvo şifokori (titrda yöq)
Yevgeniy Markov — piknikdagi mehmon
Mariya Zorina — Anastasiya (Siçixa), xizmatkor
Gavriil Çibotaru — xizmatkor
Belaş Vişnevskiy — sigan
Nikolay Jemçujniy — sigan
Anatoliy Solovyov — ruhoniy
Boris Kulikov — epizod
Georgiy Xasso — epizod (piknikdagi mehmon, ördak ovi iştirokçisi)
Galina Ivanova — epizod
Amaliya Rozmerita — Amaliya Arkadyevna, piknikdagi mehmon, graf Karneyevning xotini va Polixroniy Kalidisning singlisi (ovozini Natalya Fateyeva beradi)
Viktor Lazarev — töydagi mehmon, ördak ovi iştirokçisi
Anna Florinskaya — sigan xori yakkaxoni
Viktor Buzilyov — sigan xori yakkaxoni
Nikolay Lekarev — sigan xori yakkaxoni
Radmila Vengilevskaya — sigan xori yakkaxoni
Lyalya Mixay — sigan xori yakkaxoni
Sergey Orexov — epizod (gitaraçi)
Vladimir Dubovitskiy — epizod (gitaraçi)
Yevgeniy Markov — töydagi mehmon, ördak ovi iştirokçisi (titrda yöq)
Mixail Boçarov — töydagi mehmon, ördak ovi iştirokçisi (titrda yöq)
Ivan Turçenkov — töydagi mehmon, ördak ovi iştirokçisi (titrda yöq)
Vadim Uryupin — epizod (titrda yöq)
Yuriy Potyomkin — nikoh marosimidagi mehmon (titrda yöq)
Anastasiy Smolenskiy — nikoh marosimidagi mehmon (titrda yöq)
Lyudmila Kraşeninnikova — töydagi mehmon (titrda yöq)
Afanasiy Trişkin — şifokor, töydagi mehmon (titrda yöq)
Dmitriy Buzilyov-Kretso — sigan xoridagi qöşiqçi (titrda yöq)
Roman Yuryev-Lunts — epizod (Andrey, noşirning lakayi) (titrda yöq)
Emil Lotyanu — epizod (titrda yöq)
5Syomka guruhi
Ssenariy muallifi: Emil…
Ssenariy muallifi: Emil Lotyanu
Rejissyor: Emil Lotyanu
Operator: Anatoliy Petritskiy
Rassom: Boris Blank
Kompozitor: Yevgeniy Doga
Montajçi: L. Knyazeva
Rejissyor assistenti: Baxitjan Kanapyanov
Tovuş operatori: V. Kurganskiy
Musiqani yoziş: V. Babuşkin
Musiqiy muharrir: A. Lapisov
6Tan oliniş
Kann kinofestivalining tanlov dasturida iştirok etdi…
Kann kinofestivalining tanlov dasturida iştirok etdi (1978).
1979-yilda SSSR Davlat mukofotiga nomzod körsatildi.
7Filmdagi töy valsi
Filmning özidan taşqari, unda yangraydigan kompozitor Yevgeniy Doganing valsi mustaqil va keng tanilgan…

Filmning özidan taşqari, unda yangraydigan kompozitor Yevgeniy Doganing valsi mustaqil va keng tanilgan sanʼat asariga aylandi. Töy valsi va bezovta qiluvçi fon musiqasini yaratiş uçun rejissyor Emil Lotyanu özining uzoq yillik dösti va yurtdoşi bölgan, u bilan avval bir neça suratda samarali hamkorlik qilgan kompozitorni taklif qildi. Ulardan eng maşhuri — «Tabor osmonga ketadi».
Romantik valsni kompozitor Moskva atrofidagi Valuyevo mulkida, pianinoda improvizatsiya qilib, bir yozgi tunda yozgan. Uni birinçi bölib eşitib raqsga tuşgan boş rol ijroçisi Galina Belyayeva, suratga oliş maydonçasidagi hamma kabi, bu nomalum klassika deb öylagan va bu asar yangina bastalanganini bilgaç hayratga tuşgan.
Tantanavor, muntazam ravişda kuçayib boruvçi va şu bilan birga hayajonli, bezovta kutişlarga töla vals filmga hissiy ifodaviylik qöşdi va Lotyanu melodramasining ğoyatda maşhur bölişiga kömaklaşdi. Köplab tanqidçilar uni adabiy materialga juda erkin munosabatda bölgani va sunʼiy sigan motivlari uçun tanqid qilgan edi. Rejissyor va kompozitorning ittifoqi filmni Çexov asarlari asosidagi suratlar orasida prokatda eng muvaffaqiyatli qilib qöydi.
Valsning öz hayoti böldi: u kultli sevgi kuyiga aylandi, köplab yangi turmuş qurganlar uni birinçi töy raqsi uçun tanlaydi, musiqa radio va televideniyeda tez-tez yangraydi. «Bu şuhratni men ham his qildim: Sadovoye halqasidagi musiqa dökonida „Mening erkalovçi va nozik hayvonim“ filmi musiqasi yozilgan plastinkalar sotilayotgan joydagi uzun navbatni heç qaçon unutmayman», — deb keyinçalik eslagan edi kompozitor.
Vals ommaviy teatrlaştirilgan tomoşalarda talab qilinadi, 1980-yilgi Moskva va 2014-yilgi Soçi Olimpiadalarining oçilişini kuzatib borgan. Kuy köçadagi musiqaçilar tomonidan ijro etiladi, uni xoreograflar va sportçilar raqs va sport çiqişlarida, parketda ham, muzda ham köp işlatadilar. Şarhlovçilar Doganing bu asarini dunyodagi eng maşhur kino valsi deb ataşadi.
Rasmiy manbalarsiz tasdiqlanişiça, 2014-yilda YuNESKO qarori bilan Doga valsi XX asrning 4 ta musiqiy durdonasidan biri deb tan olingan. Biroq aslida YuNESKO saytida oğzaki va moddiy bölmagan madaniy meros durdonalari röyxatida bu asar yöq.
Şuningdek, ommaviy axborot vositalarida AQŞ prezidenti Ronald Reygan, Gollivuddagi muvaffaqiyatli aktyorlik karyerasidan keyin siyosatga kirgan, bu musiqa asarini «asrning vals»i deb atagani haqida ham yozilgan.
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Мой ласковый и нежный зверь» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.