A Night at the Opera

Milan. Ayyor Otis B. Driftwood (Grouço Marx), boy beva ayol Mrs. Claypoolning biznes-menejeri, özi uçraşuvga kelişgan bölsa-da, restoranda uning orqasida boşqa ayol bilan tuşlik qiladi, söngra şu ayolga qöşiladi. Ayol yuqori jamiyatga kirişni orzu qiladi, şuning uçun Driftwood uni Nyu-York opera truppasining direktori Hermann Gottlieb (Sig Ruman) bilan taniştiradi; Gottlieb ham şu restoranda ovqatlanayotgan edi. Driftwood beva ayolning pulini özlaştirişning yölini topadi va Mrs. Claypool truppaga 200 000 dollar investitsiya qilişga kelişadi. Şu pul evaziga Gottlieb «Karuzodan beri eng buyuk tenor» Rodolfo Lassparri (Walter Woolf King)ni yollaydi.

Opera teatri kulisalarida xor ijroçisi Riccardo Baroni (Allan Jones) özining eng yaxşi dösti Fiorello (Çico Marx)ni öziga menejer qilib oladi. Riccardo soprano Rosa Castaldi (Kitty Carlisle)ga oşiq, unga Lassparri ham intilmoqda. Driftwood kelib, Lassparri özining kostyumeri, gapirmaydigan Tomasso (Harpo Marx)ning yoqasidan olganini köradi; Tomasso tenorning boşiga bolğa bilan urib, uni huşsiz qoldiradi. Fiorello paydo bölib, özini «dunyodagi eng buyuk tenor»ning menejeri deb taniştiradi. Driftwood, Fiorello oyoq ostida yotgan Lassparrini nazarda tutyapti deb öylab, u bilan batafsil şartnoma muhokama qiladi, oxirida uni bir varaq qoğozgaça qisqartiradi va Riccardoni «önlik» evaziga yollaydi, qolgan pulni esa öziga oladi. Yetib kelgan Gottlieb Lassparrini huşiga keltirişga urinadi, Otis öz xatosini juda keç tuşunadi, Tomasso esa tenorning ustiga qum solingan xalta taşlaydi.

Driftwood, Mrs. Claypool, Rosa, Lassparri va Gottlieb okean laynerida Italiyadan Nyu-Yorkka jönab ketişadi. Portda Lassparri bepul qöşiq aytişdan boş tortgaç, buni Rosa özi bajaradi; qöşiqni oşiq Riccardo davom ettiradi va öz ijrosi bilan qizni maftun etadi. Rosa Gottliebdan xorçini özi bilan olib ketişni söraydi, lekin rad javobini oladi, çunki uni heç kim tanimaydi. Riccardo, Fiorello va Tomasso Driftwoodning katta sandiğiga yaşirinib olişadi. Driftwood yiğlayotgan Rosani Riccardodan kelgan muhabbat izhori bölgan qisqa xat bilan yupatadi. «Zayeslar» topilgaç, menejer ularni haydamoqçi böladi, lekin Fiorello ular tuşlik qilmagunça ketmasligini aytadi. Driftwood eşik orqasida turgan Fiorello va Tomassoning maslahatlari bilan stuardga tört kişilik buyurtma beradi; Tomasso esa klaksondan çiyillaydi. Şundan söng tor xonaga yanada köp odam töplanadi: postelni almaştirayotgan ikki xizmatkor, keyin yana bittasi, Driftwoodga manikyur qilayotgan ayol, slesar yordamçisi, xolasini qidirayotgan yoş yölovçi qiz, tozalovçi ayol va nihoyat tuşlik olib kelgan ikki stuard. Bu töda kutilmaganda kelgan Mrs. Claypoolning ustiga ağanaydi.

Tuşlikdan keyin, tarelkaga zörğa siğgan taomdan söng, Riccardo palubada qöşiq ayta boşlaydi; unga Fiorello royalda, Tomasso arfada hamroh böladi. Emigrant yölovçilar ğazablangan musiqaçidan aralaşmaslikni söraydi va öyin-kulgiga qöşiladi. Fiorelloning yakkaxon ijrosidan keyin Tomasso xalqni öynatadi, söngra arfada virtuoz çalişni namoyiş etadi. Lassparri uçalasini körib qoladi va kapitanga (Edward Keane) xabar beradi; ularni tutib, karçerga soladilar. Ular Driftwood taşlagan langar arqoni yordamida illyuminatordan qoçib çiqişadi va uyquda yotgan maşhur uç aviatorning soqolini Tomasso qirqib taşlagan holda, şu aviatorlar nomidan mamlakatga kirib olişadi. Fiorello Nyu-Yorkdagi tantanali kutib olişda mantiqsiz nutq sözlaydi; navbat Tomassoga kelganda u nutq örniga stakandan-stakanga suv içişni boşlaydi, şu sababli soxta soqoli ajrab keta boşlaydi. Serjant Henderson (Robert Emmett ÖConnor) ularni firibgarlar deb hisoblaydi; ular xafa bölib, tribunani tark etişadi. Tomasso xayrlaşayotib politsiyaçini öpadi va uning yuzida soqol qoldiradi. Ularning haqiqiy kimligi oçiladi va uçalasi Driftwoodning mehmonxona xonasiga yaşirinişadi. Kutilmaganda Serjant Henderson tintuv ötkaziş uçun keladi va karavot bilan birga yana uçta yotoqni köradi. Balkon böylab harakatlanib, Fiorello va Tomasso yotoqlarni asta-sekin boşqa xonaga olib ötişadi. Oxirida, sönggi karavotni olib çiqqaç, Tomasso oq çoyşab bilan öralgan Fiorelloga ötiradi va kresloda tebranayotgan, römol töqiyotgan keksa ayolni öynaydi; Driftwood esa gazeta öqiyotgan, qalin möylovli uning eri rolini bajaradi. Politsiyaçi şu tariqa aldanadi.

Şu orada Riccardo karniz böylab yurib, Rosaning xonasi derazasigaça yetib boradi va u bilan qayta uçraşadi. Rosaning oldiga Lassparri keladi, ular örtasida janjal çiqadi. Natijada Rosa va Driftwood Gottlieb tomonidan opera truppasidan haydaladi, menejerni esa liftçi zinadan sudrab tuşiradi. Ular Gottliebni Rosaning çiqişi haqida kelişib olişga urinadi, kabinetida özlarini erkin tutişadi, lekin direktor politsiyani çaqirişga qaror qilgaç, uni Tomasso huşidan ketkazadi. Ular Lassparrining Amerikadagi debyutiga töğri kelgan Verdining «Troubadour» operasi premyerasini buzib, öç olişga qaror qilişadi. Driftwood Gottliebning kiyimlarini olib, mrs. Claypoolning lojasiga kirib oladi. Orkestrga yaşirinib kirgan Tomasso kamonini truba ustiga qöyadi; dirijyor izoh bergaç, u kamon bilan musiqaçilar bilan janjallaşadi, söng notalarni almaştirib, Fiorello bilan töp uloqtirişni boşlaydi. Driftwood esa kirib kelgan Gottliebdan qoçib, sotuvçi kiyimiga özgarib, tomoşabinlar orasiga yerfistiq sepişni boşlaydi. Kulisa ortidagi juftlik Gottliebni huşidan ketkazib, uni şkafga qamaydi; uni Lassparri ozod qiladi.

Opera boşlanadi. Fiorello va Tomasso sigan kiyimiga kirişadi; Gottlieb Driftwoodni topib haydaşni buyuradi; teatrga politsiya nafari bilan Henderson keladi. Direktor raqs tuşayotgan juftlikni kulisa orqasidan tavada urib huşidan ketkazmoqçi böladi, Henderson esa uni Driftwood deb öylab, tavada urib yiqitadi va özi ham sahnaga yaşirinib ötgan Tomassodan xuddi şu tavada zarba oladi. Yana kiyimini almaştirib, masxara qilayotgan Tomasso kiyinib olgan Gottlieb va Hendersonning öziga yaqinlaşayotganini köradi, yuqoriga çiqib, ularning taʼqibidan qoçadi va arqonlarni tortib, dekoratsiyalarni almaştiradi; ulardan biri ataylab noörin joyda tuşib, çiqiş qilayotgan Lassparrini bir zum yopib qöyadi. Tenorning parikini yulib olib, butaforiya eşigidan çiqqan Tomasso dekoratsiyani yirtib taşlaydi va ikki tomondan qurşab olingan holda yana unga çiqib oladi, söng qisqa muddatga yoritişni öçiradi. Yoruğlik qaytganda sahnada tenor yöq bölib çiqadi, bu esa Gottliebni Lassparri örniga Riccardo va Rosani qöyişga majbur qiladi. Ularning ijrosini boğlangan Lassparri, Fiorello va Driftwood osilgan platformada turib tinglaşadi. Tomoşabinlar olqişlaydi, platforma qulaydi va buzğunçilar hibsga olinadi. Lassparri sahnaga qaytişga urinadi, lekin tomoşabinlar Riccardoni unga afzal körib, tenorni yuliб taşlaşadi va hatto unga olma otişadi. Opera mavsumini buzmaslik uçun Gottlieb mrs. Claypoolning roziligi bilan hibsdagilar uçun kafolat beradi; Driftwood va Fiorello direktor bilan yana bir şartnoma tuzişga urinib, undan bölaklar yulib olişadi, Rosa va Riccardo esa bisga qöşiq aytişadi.