A Rough Draft

Sujet asosini saqlab qolgan holda (qahramon voqelikdan "öçirilgan", parallel olamlar çegarasida bojxonaçi bölib işlaydi), filmning ssenariysi kitob mazmunidan köp tafsilotlarda ança uzoqlaşadi. Eng yorqinlari:

Filmda Kirillning minorasi Kremlning qarşisida joylaşgan, Kreml esa hatto mutlaqo odamsiz olamda ham barça parallel olamlarda mavjud. Kitobda boşqa olamlarga çiqiş yöllari turli joylarda paydo bölgan.

Kirillning kasbi özgartirilgan (uning sarguzaştlari boşlanişidan oldin).

Kirillning motivi özgartirilgan: filmda u hamma narsani sevgilisini qaytariş uçun qiladi, kitobda esa Kirill funksionallarning kelib çiqişini tuşunişni va erkinlikka erişişni istaydi.

Kirill nokautga uçragandan keyin minoraga kelguniga qadar bölgan voqealar "soniyalik" orqaga qaytariş körinişida berilgan.

Parallel olamlar butunlay boşqaça körsatilgan: Kimgim stimpank estetikasidagi utopik Rossiya imperiyasiga aylangan, Nirvana esa GULAG parodiyasiga aylangan. Asarda bu olamlarning rus tarixi bilan heç qanday öxşaşligi bölmagan (Kimgim stimpank bölgan, ammo Rossiya emas, Nirvana esa giyohvand moddalar olami bölgan, tinç va rang-barang). Filmda nima uçun alternativ Rossiya "Kimgim" deb atalgani tuşuntirilmaydi, kitobda esa bu portal oçilgan şahar.

Filmdagi "yetak" — funksionallarni qoçib ketmasligi uçun taqişga majbur qilinadigan örgimçak şaklidagi taviz. Kitobda funksionalning öz vazifasidan çiqib keta olmasligi ularning tabiiy xususiyati edi. Funksiyadan yetak tortilganda, ular uni uzib yubormaslik uçun şunçaki harakatlana olmaydi.

Kitobda funksionallar filmdagidek suvga bunday boğliq emas. Arkandan qaytgaç, yaralangan Kirill minora devorlari içida davolanadi, suv esa unga organizmdan şikastlangan töqimalarni tabiiy çiqarib yuboriş va qon hajmini tiklaş uçun kerak. Filmda Kirill metroda yetakni sinab köradi va deyarli erib ketadi, uni tiklaşga esa suv yordam beradi.

Filmda Vasilisa Kirillga tösqinlik qiladigan yovuz qahramon. Kitobda u ijobiy qahramon va Kirillning dösti edi.

Ekranlaştirişga yangi qahramon Anton kiritilgan, u iştirok etadigan barça sahnalar filmning özi uçun maxsus öylab topilgan.

Anna roli sezilarli darajada kengaytirilgan, u Nastyaning sujet funksiyalarini öziga olgan.

Filmda doya ayolning ismi Renata, kitobda esa uning ismi Natalya.

Kirillning ota-onasiga taşrifi sahnasi qöşilgan.

Kitobda Yer bilan Arkan örtasidagi farq 35 yil edi. Filmda Kirill Arkanda 1941-yil 22-iyunda paydo böladi, şu bilan tomoşabinga Ikkinçi jahon uruşi bölmaganini körsatişadi, çunki Gitler rassom bölib qolgan.

Bojxonadan ötiş uçun qölni yuvadigan ramkadan foydalaniş kerak.

Kirillning "Oq atirgul"ga birinçi taşrifi (matryoşka sahnasi) filmda boşqaça suratga olingan. Oq Atirgulning roli va yoshi, şuningdek, funksional Feliksning voqealardagi roli özgartirilgan. Terrorçi antifunksionallar liniyasi yöq.

Kirillning "qattiqqöl alkogolik" qöşnisining qizi haqidagi sujet liniyasi olib taşlangan.

Kirillning iti zotining özgartirilgan va Kirillning itini qaytarib olişga urinişlari butunlay olib taşlangan.

Arkandagi barça qora tanlilar osiyoliklar bilan almaştirilgan.

2018-yil 24-maydan boşlab "Çernovik" filmi 985 ta ekranda "keng preview" formatida prokatga çiqdi. U debyut hafta oxirida savdoda birinçi örinni egallay olmadi va 54 mln rubl yiğdi, çunki u uçinçi örinda start oldi va "Deadpool 2" hamda "Solo: A Star Wars Story" kabi muvaffaqiyatliroq filmlarga yöl berdi. 2018-yil 31-maydan boşlab film 1 200 dan ortiq ekranga çiqdi va körsatkiçlarini yaxşiladi, 63 mln rubl yiğdi, ammo kassa reytingida yana bir örinni yöqotdi. Keyingi haftada "Çernovik"ning yiğimlari zal soni oşgan bölsa ham, 70 foizga tuşib ketdi. Törtinçi haftada yiğimlar yana 73 foizga kamaydi.

Prokat yakunida "Çernovik" 209 mln rubl işladi (Rossiyada 204 mln, boşqa mamlakatlarda 5 mln). Bu filmning işlab çiqariş byudjeti — 200 mln rubldan biroz köp, ammo marketing xarajatlarini, ularni yana 100 mln rubl deb baholaşadi, qoplamaydi; bundan taşqari, kassaning yarmi kinoteatrlarga beriladi. Tahlilçilar "Çernovik"ni kassa muvaffaqiyatsizligi deb hisoblaşadi va u sababli studiya körgan zararni 175 mln rubl deb baholaşadi.

"Çernovik" filmi rus matbuotida asosan salbiy şarhlar oldi. Uni yomon kompyuter grafikasi, aktyorlik öyini va kitobga nisbatan muvaffaqiyatsiz sujet özgarişlari uçun tanqid qilişgan. Şuningdek, kitobdan farqli ölaroq, filmda monarxistik va antisovet motivlari paydo bölganligi taʼkidlangan.

"Rossiyskaya gazeta"dan Aleksey Litovçenko filmga bergan şarhida yozdi: «„Çernovik“ umuman olganda arzon yasama taassurotini qoldiradi, unga köz yoşsiz qarab bölmaydi».

Video öyinlar jurnali "Igromaniya" saytida çop etilgan Evgeniya Safonovaning şarhida şunday deyilgan: «Afsuski, ekranda sujet qisqaça mazmundagidan köra ança çalkaş bayon etiladi. Bir tomondan, lenta temposi jonli, tomoşabin zerikişga vaqti yöq. Boşqa tomondan, hikoya çok-çok körpaga öxşaydi, şu qadar parçalangan. Baʼzi sahnalar juda qöpol ulanadi, göyo monteaj paytida suratga olingan materialning bir qismi körmasdan kesib taşlangandek. Hatto kitobni öqiganlarga ham, baʼzan nima bölayotganini tuşuniş qiyin böladi. Lukyanenko yaratgan olam, Funksionallar, Arkan va boşqa xususiyatlar haqida heç narsa bilmaydiganlar haqida nima ham deyiş mumkin… Film şunçalik yomon emas, tomoşa xotiralarini öçirib taşlaş istagini uyğotmaydi. Lekin uni sifatli ish deb ham bölmaydi. Balki vaʼda qilingan serial vaziyatni tuzatar. Hozirça oldimizda haqiqatan ham qoralama — va bu filmni bunçalik qattiq asoslaşga arzimaydigan holat. Umid qilamizki, bunday yondaşuv bilan seriyaning ikkinçi kitobi „Çistovik“ ham nomiga mos ravişda ekranlaştiriladi».

«Rossiyskaya gazeta»ning madaniyat şarhlovçisi Susanna Alperina filmning kamçiligi sifatida ssenariyning kitobga nisbatan siqiqligini (tört yuz sahifa örniga yuz sahifa) körsatdi, natijada tomoşabin sujetni özi töldirişga majbur böladi. Filmning afzalliklari sifatida u aktyorlarning muvaffaqiyatli tanlanganini va yaxşi suratga olinganini hisoblaydi: «Film juda yaxşi suratga olingan. Birinçi kadrlardanoq Mokritskiy uslubi sezilib turadi. Lukyanenko isteʼdodi bilan uyğunlaşib, u işlaydi. Maxsus effektlar juda tabiiy körinadi, ularning soni köp, ammo rejissyor operator maktabining yaxşi anʼanalarini eng sönggi kompyuter texnologiyalari bilan „birlaştirişga“ muvaffaq bölgan. Bu hamma uçun ham, har doim ham muvaffaqiyatli bölavermaydi, ayniqsa „Çernovik“da tomoşabinga körsatilişi kerak bölgan olamlar ança köp. Va bu yerda filmning yana bir kuçli tomoni yotadi — Mokritskiy bu olamlarni juda sifatli qayta yaratişga muvaffaq bölgan».

"Kommersant Weekend" jurnalining kino şarhlovçisi Stanislav F. Rostotskiy filmni asosan ijobiy baholadi: «Lukyanenko tasavvur olamlariga rejissyor nafaqat ilğor fantastika böyiça öz bilimlarini, balki sovet fantastik filmlariga xalqning umumiy muhabbatini ham qöşadi, „Matritsa“ bilan „Kelajakdan mehmon“ni uçraştiradi… Zamonaviy işoralarga qaramay, „Çernovik“ abadiy yöqolgan, ammo hali ham unutilmagan umumiy sovet bolaligidan kelib çiqqan… Aynan şu bir oz eskiça „öz odamlik“ hissi (unga maxsus effektlar va trюklar „şu darajadagi“ ham xalaqit bermaydi) filmni jozibali va öziga xos tarzda yoqimli qiladi».