«Aakroş» (tarjimada «Outrage») — 1980-yilda suratga olingan hind tilidagi huquqiy drama filmi. Filmni Govind Nihalani debyut sifatida suratga olgan, ssenariy muallifi Vijay Tendulkar. Filmda Naseeruddin Şah, Om Puri va Amriş Puri asosiy rollarda iştirok etgan. Film keng ijobiy şarhlarga sazovor böldi: u 8-Hindiston xalqaro kinofestivalida Oltin tovus (eng yaxşi film) mukofotini, hind tilidagi eng yaxşi badiiy film uçun Milliy kino mukofotini hamda bir neçta boşqa mukofotlarni qölga kiritdi.
Nihalani keyinçalik «Ardh Satya» va «Tamas» kabi boşqa muhim alternativ filmlarida inson iztirobining qoronği va dahşatli darajada haqiqiy tasvirlari bilan tanildi. «Aakroş» oltmiş yil davomida Hindiston kino sanoatini şakllantirgan 60 ta film qatoriga kiritilgan.
1Rollarda
Naseeruddin Shah, Om Puri, Smita Patil
Naseeruddin Shahaktyor
Om Puriaktyor
Smita Patilaktyor
Amrish Puriaktyor
Reema LagooaktyorNPNana PalsikaraktyorAPAchyut PotdaraktyorDSDeepak ShirkeaktyorVTVijay Tendulkarssenariy muallifiAVAjit Vermankompozitor2Syujet
Hikoya kundalik mehnat bilan kun keçirayotgan dehqon haqida. U yer egalari va nazoratçilar tomonidan zulmga…
Hikoya kundalik mehnat bilan kun keçirayotgan dehqon haqida. U yer egalari va nazoratçilar tomonidan zulmga uçraydi. Uning xotini (Smita Patil) nazoratçi tomonidan zörlanadi, söngra nazoratçi erni aybi bölmagan jinoyatda ayblaydi. Uyat va iztirobga tölib ketgan xotini öz joniga qasd qiladi.
Otasining vafotidan söng politsiya uni dafn marosimiga qöl-oyoği kişanlangan holda olib boradi, u esa oxirgi marosimni ötkazişi kerak. Öçayotgan ölik gulxani yonida turganda, u nazoratçining ösmir qizi tomonga şahvoniy nigohlar bilan qaraganini payqaydi. Qizning ham xuddi xotini va özi kabi doimiy qurbonga aylanişini oldindan sezgan u boltani qöliga oladi va singlisining boşini kesib taşlaydi, toki u ham özi va xotini kabi azob çekmasin. Bu umidsiz va fojiali harakatdan söng, ezilgan odam osmonga qarab qayta-qayta baqiradi.
3Mavzu va taʼsirlar
Mahalliy gazetaning 7-sahifasida xabar qilingan haqiqiy voqeaga asoslangan deb taxmin qilinayotgan film sud…
Mahalliy gazetaning 7-sahifasida xabar qilingan haqiqiy voqeaga asoslangan deb taxmin qilinayotgan film sud tizimidagi korrupsiya va kuçli hamda qudratlilar tomonidan kambağallarning qurbon qilinişini keskin satira şaklida foş etadi.
«Aakroş» zöravonlik masalasini örganişga qaratilgan, taniqli dramaturg Vijay Tendulkar yozgan asarlar qatoriga kiradi. Tendulkar avval Şyam Benegalning «Nişant» (1974) filmiga ssenariy yozgan, keyinçalik esa Govind Nihalaning navbatdagi kutilmagan yirik muvaffaqiyati «Ardh Satya» (1983) ssenariysini yozgan.
Bu yerda qurbon şunçalik katta zulm va insoniy qadr-qimmatining poymol etilişidan izdan çiqqanki, deyarli butun film davomida bir oğiz ham gapirmaydi, faqat hayratlangan qiyofada körinadi. Biroq keyinroq u özining haqoratlanganlik va ğazab hissini ifodalaş uçun xuddi şu zöravonlikdan vosita sifatida foydalanadi.
Filmning oxirida biz qurbonning ovozini ikkinçi marta eşitamiz (birinçisi xotirasi tasvirida, u xotinini qutqarişga behuda urinayotgan paytda). Bu usul Andrey Tarkovskiyning uç soatlik qora-oq filmi «Andrey Rublyov» oxirida piktogrammalarni yorqin rangda körsatişiga öxşaydi.
4Aktyorlar
Naseeruddin Şah — Bhaskar Kulkarni,…
Naseeruddin Şah — Bhaskar Kulkarni, advokat
Om Puri — Lahanya Bhiku
Smita Patil — Nagi Bhiku
Amriş Puri — Dusane, davlat ayblovçisi
Mohan Agaşe — Bhonsle, Zilla Parişad raisi
Mahesh Elkunçwar — ijtimoiy işçi
Nana Palsikar — Bhikuning otasi
Açyut Potdar — More, örmon pudratçisi
Deepak Şirke — bezori
Bhagyaşree Kotnis — Bhikuning singlisi
Reema Lagoo — lavni raqqosasi
Arvind Deşpande — doktor Vasant M. Patil
5Qoşiqlar
«Kanha Re» — Vandana Khandekar — 7.33; musiqa: Ajit Varman; matn: Vasant…
«Kanha Re» — Vandana Khandekar — 7.33; musiqa: Ajit Varman; matn: Vasant Deo
«Sanson Mein Dard» — Madhuri Purandare — 5.44; musiqa: Ajit Varman; matn: Suryabhanu Gupta
«Tu Aisa Kaisa Mard» — Madhuri Purandare — 3.10; musiqa: Ajit Varman; matn: Vasant Deo
6Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Aakrosh (1980 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.