«Above the Law» — Amerikaning Andrew Davis rejissyorligidagi, 1988-yilda çiqqan politsiya jangovor badiiy filmi. Stiven Sigalning kinodagi birinçi filmi. 1987-yilning kuzida suratga olingan va 1988-yilda prokatga çiqqan.
Filmning nomi prezident Richard Niksonning Vyetnam mojarosi kuçayayotgan paytdagi nutqidan olingan parça bölib, öşa vaqtga kelib mojaro Vyetnam uruşiga aylangan edi. Nutqda Niksonning Abraham Linkolndan keltirgan iqtibosi bor: Amerika Qöşma Ştatlarida «qonundan yuqorida turadigan ham, qonun ostida turadigan ham yöq». Filmning boş qahramoni öz harakatlarini şu falsafiy postulatga tayangan holda quradi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Sharon Stone, Steven Seagal, Pam Grier
3Syujet
Niko Toskani (Stiven Sigal) — yaponiyalik madaniyatga qiziqqan, italyan kelib çiqişli yoş amerikalik. U…
Niko Toskani (Stiven Sigal) — yaponiyalik madaniyatga qiziqqan, italyan kelib çiqişli yoş amerikalik. U aykido örganiş uçun Yaponiyaga jönaydi.
Voyaga yetganida u tan olingan ustozga aylanadi.
Şu vaqtda Vyetnam uruşi töliq avj olgan edi, hayotiy tajribasi kam bölgan bu yoş yigitni MTB işga oladi. Uni vatanparvarlik ruhidagi uruş tarafdori tarğibot bilan tayyorlagaç, MTB maxsus otryadi tarkibida Vyetnam–Kambodja çegarasiga yuborişadi.
Agentura bilan uçraşuvlardan birida Niko MTB pul tölayotgan döstona agentlar qanday usullar bilan «oltin uçburçak» mamlakatlaridan opium taşişni «tomini yopib» turişganining guvohiga aylanadi. Nelson Foks ularda «qöşimça daromad» borligini ima qiladi. Ular yetkazib beriş jadvalini buzişga jurʼat etgan Laos partizanlarini şafqatsizlarça jazolaydi. Toskani Laosdagi uruşning dahşatli haqiqatini köradi: amerikaliklar u yerda biror kimgadir yordam beriş uçun emas, balki xalqaro opium savdosining uzluksiz işlaşini taʼminlaş uçun turişgan. Şunday qilib, Niko mahalliy agentura tarmoği boşliği, maʼlum bir Kurt Zegon (Genri Silva) öz agentining oyoğini jang piçoği bilan kesmoqçi bölayotganini köradi, bu uni «uning geroinini öğirlaşdan» boşqalarni qaytariş uçun. Niko unga buni qilişga yöl qöymaydi va şu tufayli özi prinsipsiz MTB xodimlarining nişoniga aylanişiga oz qoldi. Uni özining sobiq vervuçisi, bu vaqtga kelib dösti bölib qolgan agent Nelson Foks (Çelsi Ross) qutqaradi. Nelson ğazablangan hamkasblarini özi nişonga olib, ularning ğazabini öziga yönaltiradi va Nikoning qoçişiga yordam beradi.
Niko Qöşma Ştatlarga qaytib, Çikago politsiyasida işga joylaşadi. U oila quradi, gözal xotini (Sharon Stoun) bor. Oilada öğil tuğiladi. Toskanilar oilasining hayoti tinç oqimda keçadi, to Amerika giyohvandlik savdogarlarini qamaş operatsiyalaridan birida, bitim tuzilayotgan paytda, Niko plastid topib oladi. Uning markirovkasidan aniq körinadiki, u sobiq hamkasblari arsenalidan. Bu narsa Nikoni allaqaçon öylantirib qöyadi.
Sirli ravişda bu plastid keyinçalik politsiya musodara omboridan ğoyib böladi, asosiy gumondor esa şerigi bilan öşa keçayoq ozod qilinadi. Bunga MTB ştab-kvartirasidan kelgan qönğiroq sabab böladi: maʼlum bölişiça, u ularning ştatdan taşqari xodimi ekan.
AQŞ uruşlari vaqtinça tugaydi, Nikoga esa aniq böladiki, uning sobiq hamkasblari ham vatanga qaytgan va endi Qöşma Ştatlarning özida ham şu tartiblarni örnatişga urinmoqda…
4Yaratilişi
Sigal Yaponiyadan Amerika Qöşma Ştatlariga qaytgaç, Los-Anjeles şimolidagi San-Fernando vodiysida özining…
Sigal Yaponiyadan Amerika Qöşma Ştatlariga qaytgaç, Los-Anjeles şimolidagi San-Fernando vodiysida özining aykido dojosini oçadi. Uning şogirdlaridan biri Maykl Ovits edi, u kino agenti bölib, har kimni kinoyulduzga aylantira olişiga işonardi. U Sigalga «Above the Law» filmidagi boş rolni taklif qildi va şu tariqa unga Gollivudga yöl oçdi.
Suratga oliş Kaliforniyada, Çikagoda va Gavayida ötkazildi. Byudjeti yetti yarim million dollar edi.
5Tanqid
Kinotanqidçilar Sigalning aktyorlik debyutini ança sovuq qabul qilişdi, lekin şu bilan birga uning kino…

Kinotanqidçilar Sigalning aktyorlik debyutini ança sovuq qabul qilişdi, lekin şu bilan birga uning kino biznesida salohiyati borligini taʼkidlaşdi. «Rotten Tomatoes» şarhlar agregatorida film tanqidçilar bahosiga köra 53%, tomoşabinlar bahosiga köra 48% yangilikka ega.
«Chicago Sun-Times» gazetasining muallifi Rojer Ebert şunday dedi: «Unda kerakligidan 50 foiz köp syujet bor, lekin bu unga odatda jangovor filmlarda yoritilmaydigan sohalarda rivojlaniş imkonini beradi». «Washington Post» gazetasining Xal Xinson salbiy şarhida filmni «juda original emas» deb tanqid qildi. Yana bir salbiy şarhda kino tarixçisi Leonard Maltin filmni «… nafis, lekin ahmoqona jangovor film; Sigalning öyini Çak Norrisni Lourens Olivyega öxşatib qöyadi», deb taʼriflagan.
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Над законом (фильм, 1988)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.