Across the Universe

Filmning musiqiy jörligi boş qahramonlar ijrosidagi 25 ta qöşiq va taklif etilgan yulduzlar (Bono, Eddie Izzard va Joe Cocker) ijrosidagi 4 ta qöşiqni öz içiga oladi.

Bitta qöşiqni («Let It Be») epizodik personaj ijro etadi.

Bundan taşqari, bitta kompozitsiyani («Blue Jay Way») Texas ştatining «The Secret Maçines» indi-guruhi ijro etadi.

29 ta qöşiqda vokalçilar kadrda qöşiqni ijro etadi.

Qolgan 5 ta kompozitsiya — kadr ortida ijro etilgan ikkita qöşiq va uçta instrumental kompozitsiya.

The Beatles kompozitsiyalaridan taşqari filmda kompozitor Elliot Goldenthal musiqasi ham eşitiladi. Rejissyor Julie Taymor u bilan «Titus» va «Frida» filmlarida ham işlagan.

Filmning boşida kadrda Jude paydo bölib, «Girl» qöşiğining bir bandini kuylay boşlaydi. Keyingi sahnada bitiruv balida Lucy yigiti Danielʼga qarata «Hold Me Tight» qöşiğini kuylaydi, söng harakat Liverpooldagi «Cavern» klubiga ötadi, u yerda Judening qizi Molly şu qöşiqning davomini kuylaydi.

Jude otasini izlaş uçun Amerikaga jönab ketmoqçi böladi. Bu yangilikdan xafa bölgan Molly uçun u «All My Loving» qöşiğini kuylaydi, Mollyga sodiq qolişini isbotlaş uçun. Jude Amerikaga jönaydigan kema pallasida turib qöşiqni davom ettiradi.

Keyingi sahnada harakat Ogayo ştatining Deyton şahriga ötadi. Futbol maydonida Prudence çeerleader (qöllab-quvvatlovçi guruh) qizi kiyimida «I Want to Hold Your Hand» qöşiğini sekin balladaga aylantirib kuylaydi, guruh yetakçisi qizga bölgan his-tuyğularini ifodalaydi. Qöşiq oxirida u maydonni tark etadi va uni Nyu-Yorkka olib ketadigan maşinani töxtatadi.

Prinston universitetida Max Judeni yotoqxonasiga olib boradi va döstlari bilan birga unga «With a Little Help from My Friends» qöşiğini kuylaydi. Hammasi birga barga boradi, söng atrofda sayr qiladi va qöşiqni davom ettiradilar.

Lucy Danieldan xat oladi, unda u Vyetnamga jönatilişidan oldin uyga taʼtilga kelişini yozgan. Lucy esa dösti va kenja singlisi bilan birga «It Wonʼt Be Long» qöşiğini kuylaydi.

Max Judeni Şukrona kuni (Thanksgiving) kuni uyiga taklif qiladi. Keçki ovqatdan keyin Max, Jude va Lucy bouling öynagani boradilar. Jude Lucyning yoqqanini tuşunadi va «Iʼve Just Seen a Face» qöşiğini kuylaydi.

Harakat Detroytdagi ommaviy tartibsizliklar sahnasiga ötadi. Yonib ketgan avtomobil qoldiqlari orqasida yaşirinib turgan kiçkina qora tanli bola «Let It Be» qöşiğining birinçi bandini kuylaydi. Qöşiq çerkovdagi vidolaşuv marosimida ham davom etadi. Keyin harakat yana Lucyga qaytadi, u Vyetnamda halok bölgan Danielning dafn marosimida böladi. Keyingi sahnada qöşiq ijrosi özgaradi — uni gospel uslubida çerkovdagi xor kuylaydi, u yerda qöşiqni boşlagan bolani kuzatişadi. Halok bölgan bola Jo-Jöning ukasi bölib çiqadi.

Jo-Jo Detroytni tark etib Nyu-Yorkka keladi, u yerda uni Joe Cocker kutib oladi — avval gadoy, söng sutenyor, keyin hippi qiyofasida, bu paytda «Come Together» qöşiğini kuylaydi. Qöşiq davom etar ekan, Jo-Jo «Huh?» kafesida gitaraçi bölib işga joylaşadi.

Keyingi The Beatles kompozitsiyasi klubda ijro etiladi: sahnada Sadie «Why Donʼt We Do It in the Road?» qöşiğini kuylaydi, Jo-Jo unga gitarada jör böladi. Jude va Lucy toza havo oliş uçun çiqadilar, Jude bilan suhbatdan keyin Lucy «If I Fell» qöşiğini kuylaydi.

Harbiy xizmatga çaqiruv qoğozi olgan Max harbiy çaqiruv punktiga kelganda «I Want You (Sheʼs So Heavy)» qöşiği eşitila boşlaydi. Sahna xayolotga aylanadi: Maxni va boşqa çaqiriluvçilarni bir xil, robotdek harakatlanuvçi askarlar örab olib, sinovdan ötkazadilar. Qöşiqdagi «Sheʼs So Heavy» misrasida kadrda askarlar miniatyura Vyetnam böylab yelkalarida Ozodlik haykalini kötarib yurişadi. Qöşiq oxirida Sadie Jo-Jöga qarata «I Want You» misrasini kuylaydi, söng ularni kuzatib turgan Prudence aynan şu misrani Sadiega qarata kuylaydi.

Sadiega bölgan his-tuyğulari sababli azob çekayotgan Prudence garderobga qamalib oladi, qolganlarning hammasi uni çiqişga köndiriş uçun «Dear Prudence» qöşiğini kuylaydi. Qöşiq 5-avenyudagi uruşga qarşi namoyiş paytida ham davom etadi.

Döstlar Doktor Robertning yangi kitobi taqdimotiga boradilar, ularni Sadiening prodyuseri taklif qilgan. Doktor Robert obrazidagi Bono «I Am the Walrus» qöşiğini kuylaydi, qöşiq ularning rangli avtobusda sayohati paytida ham davom etadi. Nomaʼlum joyga borib qolgaç, musiqa sadosiga ergaşib sirkka tuşadilar, u yerda mister Kayt obrazidagi Eddie Izzard «Being for the Benefit of Mr. Kite!» qöşiğini kuylaydi. Sirkdan keyin qahramonlar dalada öt ustida yotib «Because» qöşiğini kuylaşadi.

Keyingi sahnada Jude uxlab yotgan Lucyga qarab, qoğozga eskiz çizar ekan, «Something» qöşiğini kuylaydi.

Sadie kontsert paytida sahnada «Oh! Darling» qöşiğini ijro etadi, unga Jo-Jo gitarada jör böladi. Ammo ular örtasidagi kelişmovçilik tufayli qöşiq rejalaştirilganidek ijro etilmaydi, Sadie sahnani tark etib prodyuser bilan ketadi, Jo-Jo esa yolğiz qolib qöşiqni tugatadi.

Jude Sadie studiyasi uçun logotip yaratişga harakat qiladi, unda qulupnay obrazini işlatmoqçi böladi. Şu payt u «Strawberry Fields Forever» qöşiğini kuylaydi, Lucy esa Vyetnamda bölgan akasini tasvirlaydi. Tasvir qulupnay bilan boğliq fantastik obrazlar töplamiga aylanadi, qulupnaylar bombalardek Vyetnamga tuşadi.

«Revolution» qöşiği ostida Jude uruşga qarşi taşkilot ştabiga bostirib kiradi va ularning rahbari Pakoni uradi. Ştabdan çiqib, u dökonda televizor ekranlarida Martin Luther King halok bölgani haqidagi yangilikni köradi. Şu paytda Jo-Jo ijrosidagi «While My Guitar Gently Weeps» qöşiği eşitila boşlaydi.

Lucy Kolumbiya universitetidagi namoyişga boradi. Uning ortidan Jude ketadi, metroda u «Across the Universe» qöşiğini kuylaydi. Qöşiq Sadie ijrosidagi «Helter Skelter» qöşiğiga ötadi: filmning boşida körsatilgan flesh-forvardga muvofiq, Lucy hibsga olinadi, unga olomon orasidan yetib borişga urinayotgan Jude ham hibsga olinadi.

Lucy kasalxonada yaralangan akasini ziyorat qiladi, u «Happiness Is a Warm Gun» qöşiğini kuylaydi, uni kuylaş paytida hamşira (Salma Hayek) unga tinçlantiruvçi dori yuboradi.

Angliyaga qaytgan Jude gazetada Amerikaning uruşga qarşi yaşirin guruhi aʼzolarining bomba portlaşidan halok bölgani haqida öqiganda, «A Day in the Life» ning instrumental versiyasi eşitiladi.

Lucy akasi bilan Judeni bir vaqtlar sayr qilgan soҳil böyida ötirib, «Blackbird» qöşiğini kuylaydi.

Jude barda pivo içadi. Şu vaqtning özida Nyu-Yorkdagi barda ötirgan Max Judeni xayolan çaqirib, unga «Hey Jude» qöşiğini kuylaydi. Qöşiq davomida Judening yiğilib Amerikaga jönab ketişi, u yerda Max bilan uçraşişi körsatiladi. Ular uy tomon yöl olişadi, u yerda tomda Sadie Jo-Jo bilan birlaşib «Donʼt Let Me Down» qöşiğini kuylaydi, ammo keyin politsiyaçilar musiqaçilarni tomdan haydab çiqaradi. Tomda yolğiz qolgan Jude «All You Need Is Love» qöşiğini boşlaydi va tez orada unga boşqalar ham qöşiladi. Politsiya ruxsat bermayotgan Lucy qarşi uyning tomiga çiqadi. Uni körgan Max «She Loves You» qöşiğini kuylay boşlaydi. Lucy va Judening nigohlari uçraşgan paytda film tugaydi.

Yakuniy titrlar ostida Bono ijrosidagi «Lucy in the Sky with Diamonds» va instrumental «Flying» eşitiladi.

Röyxatda filmda eşitiliş tartibida The Beatles aʼzolari yozgan 34 ta kompozitsiya va ularni film uçun ijro etgan aktyorlar körsatilgan.

«Girl» — Jim Sturgess

«Helter Skelter» — Dana Fuçs (qöşiq parçasi, töliq versiyasi keyinroq eşitiladi)

«Hold Me Tight» — Evan Rachel Wood va Lisa Hogg

«All My Loving» — Jim Sturgess

«I Want to Hold Your Hand» — T.V. Carpio

«With a Little Help from My Friends» — Joe Anderson, Jim Sturgess va «Dorm Buddies»

«It Wonʼt Be Long» — Evan Rachel Wood va «Students»

«Iʼve Just Seen a Face» — Jim Sturgess

«Let It Be» — Carol Woods, Timothy Mitçum va çerkov xori

«Come Together» — Joe Cocker va Martin Luther McCoy

«Why Donʼt We Do It in the Road?» — Dana Fuçs

«If I Fell» — Evan Rachel Wood

«I Want You (Sheʼs So Heavy)» — Joe Anderson, «Soldiers», Dana Fuçs va T.V. Carpio

«Dear Prudence» — Dana Fuçs, Jim Sturgess, Evan Rachel Wood va Joe Anderson

«Flying» — instrumental kompozitsiya, parça «The Secret Maçines» guruhi ijrosida

«Blue Jay Way» — kompozitsiya parçasi «The Secret Maçines» guruhi ijrosida

«I Am the Walrus» — Bono («The Secret Maçines» jörligida)

«Being for the Benefit of Mr. Kite!» — Eddie Izzard

«Because» — Evan Rachel Wood, Jim Sturgess, Joe Anderson, Dana Fuçs, T.V. Carpio va Martin Luther McCoy

«Something» — Jim Sturgess

«Oh! Darling» — Dana Fuçs, Martin Luther McCoy

«Strawberry Fields Forever» — Jim Sturgess va Joe Anderson

«Revolution» — Jim Sturgess

«While My Guitar Gently Weeps» — Martin Luther McCoy (Jim Sturgess bilan birga bir kupletda)

«Across the Universe» — Jim Sturgess (bu qöşiq ijrosi silliq ravişda keyingisiga ötadi)

«Helter Skelter» — Dana Fuçs

«And I Love Her» — qisqa parça, orkestr mavzusi bilan birlaştirilgan, «Across the Universe» va «Helter Skelter» kompozitsiyalari davomida eşitiladi

«Happiness Is a Warm Gun» — Jim Sturgess, Joe Anderson, kasalxona bemorlari va Salma Hayek

«Revolution» — Jim Sturgess ijrosidagi qisqa parça

«A Day in the Life» — Jeff Beck ijrosida (qöşiqning instrumental versiyasi, George Martin ning «In My Life» albomi uçun 1998-yilda yozilgan)

«Blackbird» — Evan Rachel Wood

«Hey Jude» — Joe Anderson (Angela Mounsey bilan birga bir band)

«Donʼt Let Me Down» — Dana Fuçs va Martin Luther McCoy

«All You Need Is Love» — Jim Sturgess, Dana Fuçs, T.V. Carpio va Martin Luther McCoy

«She Loves You» — Joe Anderson («All You Need Is Love» ijrosi paytida «she loves you yeah, yeah, yeah» misrasi)

«Lucy in the Sky with Diamonds» — Bono (bek-vokal — «The Edge»), titrlar davomida eşitiladi

«Flying» — instrumental kompozitsiya — kengaytirilgan versiya «The Secret Maçines» guruhi ijrosida, titrlar davomida eşitiladi

Jim Sturgess — Jude

Evan Rachel Wood — Lucy Carrigan

Joe Anderson — Max Carrigan

Dana Fuçs — Sadie

Martin Luther McCoy — Jo-Jo

T.V. Carpio — Prudence

Bono — Doktor Robert

Eddie Izzard — Mister Kayt

Salma Hayek — beş nafar klon hamşira bir vaqtning özida

Joe Cocker — gadoy, sutenyor va hippi (uç personaj «Come Together» qöşiği ijrosi davomida ketma-ket)

Spencer Liff — Daniel (Lucyning oldingi yigiti)

Lisa Hogg — Molly (Judening oldingi qizi, Liverpoolda)

Angela Mounsey — Marta Feeney (Judening onasi)

Robert Clohessy — Wes Huber (Judening otasi)

Logan Marshall-Green — Pako

Harry Lennix — serjant

Filmdagi barça personajlar The Beatles qöşiqlaridan olingan ismlarni olgan:

Lucy — «Lucy in the Sky with Diamonds»,

Jude — «Hey Jude»,

Max — «Maxwellʼs Silver Hammer»,

Sadie — «Sexy Sadie»,

Prudence — «Dear Prudence»,

Jo-Jo — «Get Back» (filmning rus tilidagi tarjimasida Yo-Yo deb eşitiladi, ammo The Beatles talaffuzida ism «Jo-Jo» deb aytiladi),

Doktor Robert — «Doctor Robert»,

Mister Kayt — «Being for the Benefit of Mr. Kite!»,

Daniel (Lucyning birinçi yigiti) — «Rocky Raccoon»,

Molly (Judening Angliyadagi qizi) — «Ob-La-Di, Ob-La-Da»,

Marta (Judening onasi) — «Martha My Dear»,

Julia (Lucyning singlisi) — «Julia»,

Rita (akrobat) — «Lovely Rita»,

Teddy (Maxning amakisi) — «Teddy Boy».

Jude va Molly iştirokidagi «Hold Me Tight» qöşiği ostidagi raqs sahnasi Liverpooldagi qayta tiklangan «Cavern Club» klubida suratga olingan, bu klub The Beatles karyerasining boşida çiqiş qilgan joy sifatida maşhur.

Judega maoş berayotgan kema quriş zavodining qari işçisining sözlari — «Va men özimga dedim — qaçon oltmiş tört yoşga tölsam…» — «When Iʼm Sixty-Four» qöşiğiga işora.

Jude va Max bilan birinçi suhbatda Sadie quyidagi jumlani aytadi: «Körinişingizga qarab odobli odamsiz, garçi bobongizni bolğa bilan öldirgan bölişingiz mumkin», biroz keyinroq Max qölida bolğa bilan Sadie bilan gaplaşadi — ikkala sahnada ham «Maxwellʼs Silver Hammer» qöşiği nazarda tutilgan, undan Max personaji uçun ism olingan.

Prudence kvartiraga kirib kelganda, Sadie qolganlardan söraydi: «U qayerdan paydo böldi?», va javob oladi — «Vannaxonadagi deraza orqali kirib keldi». Bu The Beatles «She Came in Through the Bathroom Window» qöşiğiga işora.

Qayerdanligi söralganda, Prudence «Heç qayerdan» («Nowhere») deb javob beradi — «Nowhere Man» qöşiğiga işora.

Mister Kayt qöşiği davomida raqsga tuşayotgan kök kostyumli baland böyli figuralar The Beatles multfilmi «Yellow Submarine» dagi «Kök yovuzlar» (Blue Meanies) qiyofasiga asoslangan.

Sadiening tomdagi noqonuniy kontserti epizodi The Beatles guruhining 1969-yil 30-yanvarda Londondagi «Apple Records» studiyasi tomida uyuştirgan improvizatsiya qilingan kontsertiga işora.

Jude musiqiy studiya uçun logotip öylab topayotib, olma çizadi — The Beatles asos solgan Apple Records logotipiga işora.

Yangi kitobni taqdim etayotgan Doktor Robertning prototipi amerikalik yozuvçi Ken Kesey hisoblanadi. Kesining hippi kommunasi LSD tarqatiladigan kontsert-hepeninglar uyuştirgan va rangli avtobusda Amerika böylab sayohat qilgan, avtobus «Furthur» (further — «yanada uzoqroq» sözining özgartirilgan şakli) deb nomlangan. Doktor Robertning avtobusi «Beyond» («çegaradan taşqarida») deb nomlangan.

Doktor Geary familiyasi Timothy Leary familiyasidan (Leary) bor-yöği bitta harf bilan farq qiladi, Leary psixodeliklar yordamida inson ongining çegaralarini kengaytiriş bilan şuğullangan. «Turn on, tune in, drop out» (rus. «Yoqil, sozlan va ketib qol») iborasi Learyʼga tegişli bölib, uni filmda mister Kayt aytadi.

Jo-Jo obrazi Jimi Hendrix obraziga aniq öxşaydi.

«Huh?» kafesi «Cafe Wha?» ga işora qiladi, u yerda Janis Joplin, Bob Dylan, Jimi Hendrix, Bruce Springsteen, The Velvet Underground va boşqa afsonaviy ijroçilar çiqiş qilgan.

Sadiening maşinasi Janis Joplinga tegişli bölgan Porsche 356c ga öxşaydi.

«With a Little Help from My Friends» qöşiğini ijro etişdagi sahna harakatlari Joe Cockerning Woodstock festivalidagi ijro uslubiga işora qiladi.

Myuzikl rejissyori Julie Taymor filmning mohiyatini şunday tuşuntiradi:

«Bizning myuzikl konsepsiyamiz şundan iboratki, qöşiqlarning özi hikoya qiladi. Ular librettoning ham, ariyalarning ham, qahramonlarning içki monologlarining ham vazifasini bajaradi».

Myuzikl uçun kompozitsiyalarni tanlaşdan oldin Julie Taymor The Beatlesʼning ikki yuzdan ortiq qöşiğini tinglagan, ulardan atigi 33 ta kompozitsiya tanlab olingan.

34 ta The Beatles kompozitsiyasidan foydalaniş huquqi uçun studiya huquq egalariga 10 million dollar tölagan.

Filmdagi qöşiqlarning aksariyati jonli ravişda va 1960-yillar uskunalari yordamida yozilgan, Evan Rachel Wood ijrosidagi «If I Fell» qöşiği esa bir dublda yozilgan. Filmyaratuvçilar qöşiqlarni şunday yoziş qarorini autentiklik effektini yaratiş istagi bilan asoslaşgan.

Julie Taymor intervyularida Maks obrazining prototipi uning özi bölgan akasi ekanini aytadi, u ham kollejni taşlab ketgan, musiqaga qiziqqan va Vyetnamga jönatilmasligiga umid qilgan. Uning bitta iborasi hatto filmga kirgan — «Men armiyaga borib, boks bilan şuğullanişim va karta öynaşim mumkin edi».

Dana Fuçs va Martin Luther McCoy uçun «Across the Universe» rollari ularning birinçi aktyorlik işlari bölgan. Dana Nyu-Yorkdagi blyuz klublaridan birida qöşiqçi bölib, bundan taşqari «Love, Janis» Broadwaydan taşqari spektaklida ham öynagan. Martin Luther esa bir neça muvaffaqiyatli albom çiqargan qöşiqçi, gitaraçi va bastakor.

2007-yil martida rejissyor Julie Taymor va filmning eksklyuziv prodyuseri bölgan Revolution Studios rahbariyati örtasidagi kelişmovçiliklar haqida maʼlum böldi.

Studiya Taymorni xabardor qilmasdan filmning qisqartirilgan versiyasini yopiq körsatuvga qöydi, bu versiya rejissyor versiyasidan deyarli ikki barobar qisqa edi.

Bunga javoban rejissyor öz ismini film titrlaridan olib taşlaşni talab qildi. Bir neça oy ötgaç, Taymor studiyani filmni özining montaj versiyasida ekranga çiqarişga köndirişga muvaffaq böldi.

Filmning premyera körsatuvi 2007-yil 10-sentabrda Torontodagi xalqaro kinofestivalda bölib ötdi.

2007-yil 14-sentabrdan AQŞda film çeklangan prokatga çiqdi, keng prokatga esa faqat 2007-yil 12-oktabrdan çiqarildi. Film 2007-yil oktabr oyida Italiyadagi RomaCinemaFest va Tailanddagi Phuket Film Festival kinofestivallarida namoyiş etildi.

Rossiyada filmning premyerasi 2007-yil 13-dekabrda bölib ötdi, bir vaqtning özida faqat bitta ekranda — Moskvadagi «35-mm» kinoteatrida.

Filmning umumiy kassa yiğimi 29 367 143 AQŞ dollarini taşkil etdi.

Şundan AQŞda — 24 343 673 $, boşqa mamlakatlarda — 5 023 470 $, Rossiyada — 331 998 $.

Interscope Records kompaniyasi filmga uçta turli saundtrek versiyasini çiqardi — bir standart naşr va ikki turdagi sovğabop naşr. Standart naşr diskida 16 ta trek bor, sovğabop naşr esa 31 ta kompozitsiyani öz içiga oladi. Sovğabop naşrning ikkinçi versiyasida atigi 29 ta trek bor — diskda «Why Donʼt We Do It in the Road?» va «I Want You (Sheʼs So Heavy)» kompozitsiyalari yöq.

Film professional kinotanqidçilardan noaniq şarhlar, oddiy tomoşabinlardan esa asosan ijobiy şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida «Across the Universe» tanqidçilardan 54 % (140 ta şarh asosida) va saytning oddiy taşrifçilaridan 79 % reyting oldi.

Eng yirik kino maʼlumotlar bazasi IMDbʼda «Across the Universe» taşrifçilar orasida 10 ballik şkala böyiça 7,6 örtaça reyting oldi (27 366 ovoz asosida).

Film kamçiliklaridan tanqidçilar asosan şablonlilik va syujetning haddan taşqari soddaligini, şuningdek yaxlit dramaturgiya yöqligini qayd etişdi.

«Weekend» jurnalidagi filmga bağişlangan şarhdan: «Natijada bu şunday kino böldiki, uni tanqid qiliş uçun juda yaxşi, jiddiy maqtaş uçun esa juda sodda».

Eng maşhur kinotanqidçilardan biri Roger Ebert filmni 2007-yilning eng yaxşi filmlari önligida yettinçi öringa qöydi.

2007-yil

— Camerimage kinooperatorlik sanʼati festivalidagi mukofot (Bruno Debonnel)

— Satellite Awards mukofotiga nominatsiya

2008-yil

— «Oscar» mukofotiga nominatsiya «Eng yaxşi kostyum dizayni» toifasida (Albert Wolsky)

— «Golden Globe» mukofotiga nominatsiya (eng yaxşi film — komediya/myuzikl)

— «Grammy» mukofotiga nominatsiya (eng yaxşi saundtrek)

— «Teen Choice Awards» mukofotiga nominatsiya