Adam's Rib

Doris Attinger eriga, Warrenga ergaşib yuradi. Metroda u tasodifan sumkasini tuşirib yuboradi, undan revolver tuşib ketadi. U köp qavatli uyga kirib, qurol böyiça yöriqnomani öqigaç, erini xiyonat ustida topadi va közini yumib, uni bir neça marta otadi, qölidan yaralaydi. Unga qotillikka urinişda ayblov qöyiladi.

Amanda Bonner erining, Adamning nonuştasini töşagiga olib keladi, Adam esa istamay turadi. Amanda unga ertalabki gazetadagi voqea haqida öqib beradi — Warren oğir ahvolda ekan. Amanda sodiqsiz erni qoralaydi, Adam esa otgan ayolning qilmişini maʼqullamaydi. Sudga boriş yölida ular voqea yuzasidan bahslaşadilar.

Adam tuman prokurorining yordamçisi bölib işlaydi. Unga Doris Attingerga qarşi ayblovçi sifatida çiqiş topşiriladi. U norozi bölsa-da, işni qabul qiladi. Amanda sud advokati bölib işlaydi va kotibasi Grace bilan sodiqsiz erlar haqida suhbatlaşadi. Adam unga qanday ish berilganini aytiş uçun qönğiroq qiladi. Amanda Graceʼga erkaklar «tuyaning orqasiga sönggi somonni qöyib yuborişgan» deydi va ayblanuvçining himoyaçisi bölişga qaror qiladi.

Adam jabrlanuvçini kasalxonada ziyorat qiladi. U aqldan ozgan xotinini özidan uzoqqa jönatib yuborişni talab qiladi, sevgilisi esa Warren Francisni qöllab-quvvatlaydi. Şu paytda Amanda Dorisni söroq qiladi — u uy bekasi va uç bolaning onasi: sakkiz yoşli Warren kiçik, yetti yoşli Alan va olti yoşli Tudi. U 9 yil 4 oy 12 kun davomida turmuş qurgan. 11 oy avval, 14-martda Warren uning yuqori çap tişini sindirgan. Ayblanuvçi, unga 10 yil qamoq jazosi tahdid solinayotgan bölsa-da, eri ölişini istaganini aytadi. U keçagi kunni tasvirlay boşlaydi — ertalab eri uyda tunamaganini bilib qolgan, bu esa uning köp marta qilgani, aralaşmasligini aytgani ekan. U ğazablangan, çunki bu törtinçi ketma-ket tun edi. Bolalarni maktabga jönatgaç, u lombardda revolver va yöriqnoma sotib oladi. Hammasi tuşdagidek edi. Kafeda nonuşta qilgaç, u eriga qönğiroq qiladi, lekin u uçraşişdan boş tortadi. U butun kun idorasi oldida kutadi, söng ortidan borib, uni sevgilisi bilan birga köradi.

Keçqurun Adam ota-onasi uyuştirgan keçki ziyofatda Amanda erining sovğasi — çiroyli şlyapani topadi. Ular ziyofatga birga boradilar. U yerda Amanda xanim Attingerning advokati bölişini tan oladi. Mehmonlar er-xotinning iştirokidagi sukut saqlaydigan uy filmini tomoşa qilişadi, unga bastakor Kip Lurie hazil qiladi. Uxlaşdan oldin er-xotin ish haqida bahslaşadilar, Adam sudda uni yöq qilişi bilan tahdid qiladi.

Ertasi kuni jinoyat sudi binosida Attingerlar işining tinglovi bölib ötadi, majlisga sudya Raeder raislik qiladi. Sevişgan er-xotin qarama-qarşi tomonlarda turib qoladi. Birinçi bölib mustaqil sud hakami Paul Harlock çiqadi — u bolalar tarbiyaçisi bölib, ikkala tomon bilan ham taniş emas. Amandaning himoyasi erkaklar va ayollarning huquqiy jihatdan tengligiga asoslanadi. Ammo u erkaklar va ayollar tengligiga işonmagani uçun Amanda uning nomzodini rad etadi. Keyingi bölib kinomexanik Benjamin Klausner çaqiriladi.

Keçqurun hammasi avvalgi özaniga qaytadi — er-xotin bir-birlarini jon-jonidan ortiq köradilar. Adam Amandadan işdan voz keçişni yana söraydi. Gazetada majlis haqida öqib, ularning oldiga Kip Lurie keladi, u pianino çalib, Amanda haqida yangi qöşiğini ijro etadi, söngra Amanda bilan yengil-elpi flirt qilib, unga sudda omad tilaydi.

Ettingerning sevgilisi, miss Beryl Caine guvohlik beradi. Amanda uning yeçinib yotgan qora ipak neglijesiga eʼtibor qaratadi, miss Caine esa Warren uning hayotini 3000 dollarga suğurtalatiş uçun kelganini aytadi. Söng Warren Attingerning özi çaqiriladi, u sevgilisi bilan bir yil oldin tanişganini, xotinini esa uç yil oldin, u semirib ketgani uçun yoqtirmay qolganini aytadi. Keyin Doris çaqiriladi, u erining sönggi janjali va sevgilisini şunçaki qörqitmoqçi bölganini, erini öldirmoqçi emasligini, çunki bu ayol ularning oilasini buzayotganini gapiradi.

Keçqurun Amanda Adamga massaj qiladi. Radiodan moda bölgan Lurie qöşiği, yaʼni Amanda haqidagi qöşiq eşitiladi, Adam ğazab bilan uni öçiradi. Unga qarşi çiqiş uçun Amanda şu qöşiqni kuylay boşlaydi, Adam uni dumbasiga uradi, Amanda esa buni «erkaklarning odatdagi instinktiv şafqatsizligi» deb biladi va ğazablanadi. Janjal boşlanadi — Adam xotinining sudda fors qilayotgani uçun uyalib ketadi, Amanda esa hissiy isteriya va köz yoşlari bilan erini boşqarişga urinadi, şundan söng tösatdan erining oyoğiga tepadi.

Amanda işga aloqasi bölmagan ayol ayblanuvçilar guruhini töplaydi, sudya esa ularni uçtasi bilan çeklaşni söraydi. Birinçi bölib 33 yoşli doktor Margaret Brodie çaqiriladi, u özining lavozimlari va ilmiy unvonlarini sanab beradi. Keyin işçi boşliği Mrs. McGrath gapiradi, uning ostida eri va yana 383 kişi işlaydi, ularning köpçiligi erkaklar. Keyin esa miss Olympia La Pere çiqadi, u moda ötib ketgan orqaga sakraşlarni namoyiş etadi va beşta erkakni gimnastik piramida qurişda uşlab turişi mumkinligini körsatadi. Şuningdek, u bir qöli bilan 150 kilogrammli olimpiya sportçisini kötargan. Amanda undan Adamni kötarişni söraydi, u eʼtiroz bildiradi, lekin ayol uni bir oyoğidan osongina kötarib oladi.

Keçqurun. Boennerlarning mustahkam va döst oilasi yorila boşlaydi. Adam xotini bilan gaplaşişni istamaydi. Amanda uzr söraşga urinadi, lekin u çamadonini yiğar ekan, uni notiqlik sanʼatini hakamlar uçun saqlaşga va qonunni hurmat qilişga çaqiradi, çunki u öz fikriga berilib, boşqalarning ustidan ötib ketmoqda. U Amandaning özi va qonun ustidan kulişlariga çidolmaydi. Unga xotin kerak, raqib emas. U kuç bilan eşikni taqillatib yopadi, şunda mebel ağdarilib ketadi va Lurie qöşiği yozilgan plastinka aylanib ketadi.

Amanda hakamlarga tajriba ötkazişni taklif qiladi — missis Ettinger va Beryl Caineʼni erkak, mister Ettingerni esa ayol deb tasavvur qilişlarini söraydi (qahramonlar bir neça soniya davomida jinslarini qarama-qarşisiga almaştiradilar). Amanda ularni qotillikka uriniş bölmaganiga, faqat uyini himoya qilişga bölgan xom uriniş bölganiga işontirişga harakat qiladi. Adam sözida adaşib, sud hakamlarini «sud xoinlari» deb ataydi. Bahs qizigan paytda u Amandaga «Ötir, şirinim!» deydi, buni yozib ulgurmagan kotib qayd etadi. Adam hayajonlanib yana adaşadi va «yakuniy nutq» örniga «yakuniy ayğir» deydi. Adam sud eʼtiborini Amandaning ayblanuvçiga özi sovğa qilgan şlyapani berganiga qaratadi va çekni körsatadi.

Hukm eʼlon qilinayotganda sudni muxbirlar töldirgan. Hakamlar va missis Ettinger bir-biriga qaraydilar, şundan söng ular yagona ovoz bilan oqlov hukmini çiqaradilar. Amanda va Doris quçoqlaşadi, reportyorlar umumiy oilaviy surat olişadi. Adam xotinini tabriklaydi. Ular suratga tuşiş uçun bir-birlarining qöllarini qisişni söraydilar.

Keçqurun Amanda qarşi xonadonda yaşovçi Kip bilan vino içadi. «Ilon-vasvasaçi» quvnoq ayolni Adamga qarşi qilişga urinadi, advokatlar advokatlarga uylanmasligi kerak, çunki bu inses böladi, ular pianinoçilarga yoki bastakorlarga turmuşga çiqişlari kerak, deydi. Lurie Amandaga sevgisini tan oladi va uni öpişga behuda urinadi. Köçada turgan Adam derazadagi yoruğlikka qaraydi. U xonadonga kirib, ikkalasini revolver bilan tahdid qiladi. Amanda Lurieni öz tanasi bilan tösib, erini töxtatişga urinadi va heç kimga bunday qilişga haqqi yöqligini aytadi, şundan söng töxtaydi, hammasini anglab yetadi. Mamnun Lurie revolverni oğziga tiqadi va stvolni tişlaydi, u şokolad bölib çiqadi. Amanda ğazablanadi, xonadonda janjal boşlanadi. Burnidan qon ketgan Lurie Adamni sud bilan tahdid qiladi. Janjal paytida ular xonadonlarini adaştirib qöyadilar. Şovqinga çiqqan qöşni janjalni topmaydi va xotinini tinçlantirib, unga yana şunday tuyulgan, deydi.

Jules Frick, jamoat buxgalteri, Adam va Amandaga çek masalalari böyiça maslahat beradi, ular fermani qaytarib oliş uçun narsalarini garovga qöyadilar. Adam muştini oğziga tiqib yiğlaydi, xotini uni tinçlantiradi. Öşa keçasi ular yaqindagi ish haqida bir-birlariga iltifot aytişadi. Adamni respublikaçilar partiyasidan okrug sudyasi lavozimiga nomzod qilib körsatişmoqçi. Amanda sovğa qilingan şlyapani kiyib, demokratlar nomzodini körsatişganmi, deb söraydi. Lurie qöşiğini kuylayotgan Adam jim bölib qoladi. Hazil bilan u yiğlaydi va har bir odamning öz tuzi borligini qöşimça qiladi. Amanda erkaklar va ayollar örtasidagi farq ahamiyatsiz degan xulosaga keladi. Adam fransuzça maqolni keltiradi — «Farq yaşasin!», şundan söng karavotning pardalarini tortadi (filmning yakunidagi kabi, «Bir keçada sodir bölgan voqea» filmidagidek).