Airlift — 2016-yilda suratga olingan hind tilidagi siyosiy triller bölib, rejissyori Raja Krişna Menon, boş rollarda Akşay Kumar va Nimrat Kaur. Film Quvaytda yaşovçi biznesmen Ranjit Katyal (Kumar ijro etgan) haqida hikoya qiladi. U Saddam Husayn boşçiligidagi Iroq Quvaytga bostirib kirib, Fors qöltiği uruşining boşlanişiga olib kelgan paytda Quvaytdagi hindlarni evakuatsiya qiliş işini taşkil etadi. Filmni Abundantia Entertainment, Cape of Good Films, Emmay Entertainment va T-Series birgalikda işlab çiqardi, umumiy byudjeti ₹320 million edi. Syujet Quvaytda yaşovçi hind biznesmenlari, jumladan, Keraladan bölgan Mathunny Mathews, Harbhajan Singh Vedi va boşqalarning real hayotiy hikoyasiga asoslangan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Akshay Kumar, Nimrat Kaur, Nissar Khan
3Syujet
1990-yilda hindistonlik muhojir Ranjit Katyal (Akşay Kumar) Quvaytda faoliyat yuritadigan muvaffaqiyatli…
1990-yilda hindistonlik muhojir Ranjit Katyal (Akşay Kumar) Quvaytda faoliyat yuritadigan muvaffaqiyatli biznesmen bölib, Quvayt şahri va Bağdod rasmiylari bilan yaxşi aloqalarga ega. Uning xotini Amrita (Nimrat Kaur) va qizi Simran bilan baxtli oilasi bor. U özini quvaytlik deb hisoblaydi va köpinça hindlarga nisbatan mensimay munosabatda böladi.
Bir keça ziyofatdan keyin Ranjitni dösti telefon qönğiroği bilan uyğotadi. U Iroq va Quvayt örtasidagi muzokaralar barbod bölganini va Iroq qöşinlari Quvaytga bostirib kirişni boşlaganini bilib oladi. Ertasi kuni u Quvayt şahri allaqaçon Iroq armiyasi tomonidan bosib olinganini aniqlaydi. Ranjit va haydovçisi Nair oilasini olib, Quvaytdan çiqib ketiş uçun hind elçixonasiga borişga qaror qilişadi. Ularni Iroq askarlari nazorat punktida töxtatadi, çalkaşlik paytida Nair otib öldiriladi. Qattiq hayajonlangan Ranjitni Amir saroyiga olib borişadi. U yerda u Iroq Respublika gvardiyasining zobiti, mayor Xalaf bin Zayd (Inaamulhaq) bilan uçraşadi. Mayor Xalaf aynan u ilgari nazorat punktiga kelib, Ranjitga zarar yetkazilişining oldini olganini oçiq aytadi. Ranjitning Iroqqa taşriflaridan uni taniydigan mayor Xalaf uni койитади, lekin şaxsiy döstligini bildirib, Ranjit va uning oilasining askarlardan xavfsizligini taʼminlaydi.
Şundan söng Ranjit hind elçixonasiga boradi va u yerda Quvayt hukumati surgunga qoçib ketganini bilib oladi. Quvaytdagi taxminan 170 000 hind hozir qoçqin sifatida qolib ketgan. Iroq kuçlari Quvayt böylab oldinga siljişda davom etadi, Ranjitning uyi Iroq askarlari tomonidan talon-taroj qilinadi, ammo xotini va bolasi ofisiga qoçib ulgurişadi. Ranjit döstlarini birgalikda ish olib borişga köndiradi va mayor Xalafning ruxsati bilan taxminan 500 nafar hind uçun vaqtinçalik lager taşkil etişadi. Amrita Ranjitdan öz taʼsirini işlatib, öz oilasini çiqarib olişni talab qiladi, ammo Ranjit, odatda faqat özi haqida öylaydigan bölsa-da, fikrini özgartirganga öxşaydi. U qolişga va boşqa hindlarga Quvaytdan çiqib ketişda yordam berişga qaror qiladi.
Ranjit Quvaytdagi hind elçixonasi evakuatsiya qilinganini bilib, Hindiston Taşqi işlar vazirligiga Nyu-Delhida qönğiroq qiladi. U yerda qöşma kotib Sanjiv Kohli (Kumud Mişra) bilan boğlanib, evakuatsiya uçun taşkiliy çoralar körişni söraydi. Keyinçalik lager Iroq askarlari tomonidan talon-taroj qilinadi va ular baʼzi qoçqinlarni bezovta qiladi. Ranjit mayor Xalaf huzuriga borib, bu haqda gaplaşadi, mayor esa faqat uzr söraydi va Prezident Saddam hindlarga Quvaytni tark etişga allaqaçon ruxsat berganini, ammo ularning çiqib ketiş imkoni yöqligini aytadi. Ranjit xavfsiz ötiş yölini muhokama qiliş uçun Bağdodga boradi, ammo heç narsa çiqmaydi. Yagona qolgan imkoniyat — Iroq taşqi işlar vaziri Tariq Aziz yordam berişi mumkin bölib çiqadi. U hind savdo kemasi turli yuk bilan Iroqqa kelişi kerakligini, hind qoçqinlarga şu kemada çiqib ketişga ruxsat berişini aytadi. Biroq keyinçalik Ranjit BMT embargosi haqida xabar oladi, u Iroqqa kiriş va undan çiqişni taqiqlaydi va ularning çiqib ketiş umidlarini barbod qiladi.
Şu orada Kohli biroz dangasaroq odam, ammo uning otasi (Arun Bali) Hindiston bölinişi paytidagi qayğuli hikoyalarini gapirib bergaç, Kohli Ranjitga faol yordam berişga ilhomlanadi. U milliy aviakompaniya Air Indiaʼga murojaat qilib, Quvaytdagi 170 000 hindni evakuatsiya qiliş uçun reys taşkil etişni söraydi va Ammanda (Iordaniya) joylaşgan hind elçixonasidan ruxsatnomalar olişga erişadi. Hindlar Quvaytni tark etayotgan paytda Ranjit yana bir nazorat punktiga duç keladi. U yerda pasport va hujjatlari yöq bölgani uçun duşman Iroq askarlari Amritani öldiriş bilan tahdid qilişadi. Ranjit va askarlar örtasida töqnaşuv boşlanadi, undan keyin Ranjitning konvoyidagi odamlar oldinga çiqib, Iroq askarlaridan köp bölib ularni yengadi. Ranjit ularni tirik qoldiradi va konvoy ötib ketadi. Ular Iordaniyaga yetib borişadi, u yerda Air India va Indian Airlines samolyotlari qoçqinlarni Mumbayga olib ketişi kerak. Hindlar uçiş uçun samolytlarga çiqayotganda Ranjitga salom berişadi. Ammo Ranjit hind bayroğini körganda hindlarga nisbatan öz munosabati uçun aybdorlik his qila boşlaydi. Film şunday yakunlanadi: Ranjit har doim Hindiston fuqarolari uçun heç narsa qilmaganiga işonganini aytadi, ammo u va köplab hindlar voz keçgan vatani uni qutqargaç, kelajakda bunday deya olmasligini tan oladi.
4Işlab çiqiş
Film rejissyori Raja Krişna Menonning aytişiça, u uruşning butun voqeasi va Quvaytdagi hindlarning ahvolini…

Film rejissyori Raja Krişna Menonning aytişiça, u uruşning butun voqeasi va Quvaytdagi hindlarning ahvolini örganib, ssenariyni yozgan. Söngra u Mathunny Mathewsʼga asoslangan obraz uçun Akşay Kumarga murojaat qilgan. Mathunny Mathews evakuatsiya işlarini boşlagan real hayotdagi biznesmen bölib, filmda u «Ranjit Katyal» nomi bilan aks etgan. Kumar rolni ijro etişga va öz Hari Om Entertainment banneri ostida filmni prodyuserlik qilişga rozi bölgan. Kumarning fikriça, filmda ança noodatiy imkoniyatlar va «vatanparvarlik» ruhi bor, hamda bu hind bölib faxrlaniş uçun sabab. U Balraj Sahnining «Waqt» (1965) filmidagi roli bu rol uçun ilhom manbai bölganini aytgan, u filmda zilzila Sahni qahramonining tinç hayotini buzadi.
Filmning qutqaruv operatsiyasiga asoslangan mavzusi tufayli uni Ben Affleck iştirokidagi «Argo» (2012) filmi bilan soliştirişgan, çunki ularning syujeti öxşaş. Biroq Kumar film bu bilan heç qanday aloqasi yöqligini va butunlay haqiqiy voqeaga asoslanganini aytgan. U şuningdek, filmni «Argo» bilan soliştiriş «haqorat» ekanini va hindlar uçun bunday natijaga erişiş kulgili masala emasligini aytgan. Kumar özining 80% foyda uluşi filmning byudjetiga kiritilişini va buning uçun haq olmasligini bildirgan.
5Suratga oliş
Asosiy suratga oliş 2015-yil fevralda boşlangan. Filmning birinçi bosqiçi, xabarlarga köra, 2015-yil martida…

Asosiy suratga oliş 2015-yil fevralda boşlangan. Filmning birinçi bosqiçi, xabarlarga köra, 2015-yil martida Ras al-Xaymadagi Al-Hamra Palace Beach Resortʼda va Madhya Pradeş ştatining Ujjain şahrida suratga olingan. Dekoratsiyalar 1990-yildagi Quvaytni aks ettiriş uçun qayta yaratilgan. Filmning ikkinçi bosqiçi Gujarat ştatining Bhuj şahrida va Rajastonda, Hindistonda suratga olingan.
Kumar va Purab Kohli rollari uçun arab tilini örganişgan. Filmning sönggi qismlari 2015-yil dekabrida «Soç» qöşiği uçun videoklip suratga oliş bilan yakunlangan.
6Saundtrek
«Airlift» filmining musiqasini Amaal Mallik yaratgan, faqat «Dil Çeez Tujhe Dedi» qöşiğini mehmon bastakor…

«Airlift» filmining musiqasini Amaal Mallik yaratgan, faqat «Dil Çeez Tujhe Dedi» qöşiğini mehmon bastakor Ankit Tiwari yaratgan, qöşiq matnlarini esa Kumaar yozgan. Birinçi qöşiq «Soç Na Sake» 2015-yil 17-dekabrda T-Seriesʼning rasmiy YouTube kanalida çiqarilgan. 5 ta qöşiqdan iborat töliq saundtrek albomi 2015-yil 24-dekabrda taqdim etilgan. Musiqa huquqlarini T-Series sotib olgan.
«Dil Çeez Tujhe Dedi» qöşiği asosan jazoirlik xonanda Khaledning 1990-yillardagi «Didi» hit qöşiğidan ilhomlangan, «Soç Na Sake» qöşiği esa Harrdy Sandhu, Jaani va B Praak ijro etgan «Soç» panjabiy qöşiğining qayta talqinidir. Qöşiq uçun ilhom manbai News 18 tomonidan xabar qilingan.
7Prokat
«Airlift» Hindistonda jami 1800 dan 2000 gaça ekranda namoyiş etilgan. Çet elda, şu jumladan Yaqin Şarqda,…
«Airlift» Hindistonda jami 1800 dan 2000 gaça ekranda namoyiş etilgan. Çet elda, şu jumladan Yaqin Şarqda, film 21-yanvarda jami 70 ta ekranda çiqarilgan. Uttar-Pradeş va Bihar ştatlari hukumatlari filmni 28-yanvar va 2016-yil 17-fevralda soliqdan ozod deb eʼlon qilgan.
8Quvayt taqiqi
Dastlab çiqarilişi rejalaştirilgan bölsa-da, «Airlift» oxir-oqibat nomaʼlum sabablarga köra Quvaytdagi…
Dastlab çiqarilişi rejalaştirilgan bölsa-da, «Airlift» oxir-oqibat nomaʼlum sabablarga köra Quvaytdagi kinoteatrlarda taqiqlangan.
9Öyin
«Airlift: The Rescue» — Hungama Gameşastra Pvt. Ltd. (Hungama va Gameşastraʼning qöşma korxonasi) tomonidan…
«Airlift: The Rescue» — Hungama Gameşastra Pvt. Ltd. (Hungama va Gameşastraʼning qöşma korxonasi) tomonidan işlab çiqilgan mobil video öyin bölib, film çiqarilayotgan paytda uning reklamasi sifatida taqdim etilgan.
10Box-ofis
Filmning eng yuqori oçiliş körsatkiçi Emiratlarda bölib, u 900 000 AED miqdorida daromad keltirgan va eng…
Filmning eng yuqori oçiliş körsatkiçi Emiratlarda bölib, u 900 000 AED miqdorida daromad keltirgan va eng keng tarqatilgan film rekordlarini yangilagan. Film Hindistonda 2500 ta ekranda birinçi kuni ₹124 million (1,3 million AQŞ dollari) işlab topgan. Kino tanqidçisi Taran Adarşning xabar berişiça, «Airlift» birinçi haftada jami ₹835 million (8,7 million AQŞ dollari) yiğgan.
11Tanqidiy baho
Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida 13 nafar tanqidçining 85% şarhi ijobiy bölib, örtaça reyting 6,9/10 ga…

Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida 13 nafar tanqidçining 85% şarhi ijobiy bölib, örtaça reyting 6,9/10 ga teng.
Bollywood Hungama filmga beş balldan tört yarim yulduz qöygan va şunday deb yozgan: «Umuman olganda, «Airlift» haqiqiy voqeaga asoslangan, ekranda juda yaxşi aks ettirilgan klassik film. Bu yil çiqqan eng yaxşi filmlardan biri va kuçli oğzaki tavsiyalar bilan maşhur böladi. Bu filmni albatta tomoşa qiling!» India Todayʼdan Ananya Bhattaçarya ham filmga beş balldan tört yarim yulduz qöyib, filmni «jiddiy, tarang va yurakni töxtatadigan» deb atagan va «“Airlift” — teng keladigan qahramonlik hikoyasi. Umuman olganda, “Airlift” — misli körilmagan jasorat va nomsiz qahramonlar haqidagi hikoya. Nyu-Delhidagi Taşqi işlar vazirligidagi nomaʼlum ismlardan tortib, zarur paytda içidan hindligi uyğongan odamlargaça, “Airlift” tomoşa qilmaslik mumkin bölmagan film. Boring va tomoşa qiling», deb yozgan. The Times of Indiaʼdan Srijana Mitra Das filmga beş balldan tört yulduz qöyib, rejissyorlikni maqtagan va şunday yozgan: «“Airlift”da Akşay Kumarning eng yaxşi rollaridan biri bor — boşqa yorqin aktyorlik işlari bilan birga. Ayrim kameolar ajoyib. “Airlift”ning kölami taʼsirli, montaj (Hemanti Sarkar) esa epçil». NDTV uçun yozgan Saibal Çatterjee ham filmga tört yulduz qöyib, şunday deb yozgan: «“Airlift” — yetakçi aktyorning jozibasidan aniq foyda oladigan kam uçraydigan megastar filmi, lekin özini aktyor tarkibidagi uning iştirokini töliq işlatiş zaruriyatiga böysundirmaydi. “Airlift” — har bir hind va yuqori sifatli hikoyalar yetişmayotganidan zerikkan har bir Bollivud muxlisi albatta körişi kerak bölgan film». Mid-day uçun yozgan Şubha Şetty Saha filmni «Akşay Kumarning hozirgaça eng yaxşi filmi» deb hisoblagan, unga tört yulduz qöygan va izohlagan: «Menonning syujetni mahorat bilan amalga oşirişi, ixçam montaj (Hemanti Sarkar), ssenariyga mos keladigan dialoglar va yaxşi operator ishi (Priya Seth) bu filmni albatta köriş kerak bölgan asarga aylantiradi. Tomoşa qilişni ötkazib yubormang».
Hindustan Timesʼdan Anupama Çopra filmga beş balldan uç yarim yulduz qöyib, uni «Akşay Kumarning eng yaxşi soati» deb taʼriflagan va şunday yozgan: «Akşayga bunday anʼanaviy bölmagan loyihaga yuragi va kuçini sarflagani uçun, rejissyor Raja Krişna Menonga esa eʼtibordan çetda qolgan hikoyani namoyiş etgani uçun katta rahmat. Lekin ssenariy tufayli “Airlift” heç qaçon töliq uçib ketmaydi. “Airlift” ohangi jihatidan izçil emas, lekin film samimiyat bilan töldirilgan». Zee Newsʼdan Ritika Handoo ham filmga beş balldan uç yarim yulduz qöygan va Akşayni bu filmning «qahramoni» deb atagan. U şunday deb yozgan: «Ranjit Katyal sifatida Akşay — tinç quruqlikka xavfsiz suzib çiqişi kerak bölgan “hindlar” nomli kemaning langari. Film Saddam Husayn Iroq uruşini boşlaganidan keyin Quvaytdagi hindlar qanday evakuatsiya qilingani yoki xavfsiz “havo orqali olib çiqilgani”ni körsatadi. Akşay qahramon, çunki u haqiqatda insoniyatni qutqariş uçun öz çegaralarini kengaytirgan odamni öynagan. Akşayning bunday rollarni yorqin va samimiy ijro etişi “Airlift”ni kassa oynalarida ham xavfsiz qöniş nuqtasiga olib çiqadi. Har bir hind uçun albatta köriş kerak. Esingizda bölsin, bu sizga hindlar “birlaşganda” nimalarga qodir ekanligiga işontiradi». The Indian Express uçun yozgan Şubhra Gupta ham filmga uç yarim yulduz qöygan va şunday deb yozgan: «“Airlift” töğri yöl tutadi va bizga drama beradi, garçi tanaffusdan keyin işlar sekinlaşib, bir oz takrorlanişga aylansa ham. Lekin umuman olganda, “Airlift” yaxşi film — mustahkam syujet, yaxşi ijro va yaxşi aktyorlik. Faqat qöşiqlardan va keyingi safar baʼzi ortiqça fon musiqasidan voz keçing». CNN-IBNʼdan Rajeev Masand filmga uç yarim yulduz qöyib, «Baʼzi notekisliklardan taşqari, köplab lahzalar kötarinki. Raja Menon muhim hikoyani qiziqarli filmga aylantirgan. Tomoşa qilişni ötkazib yubormang», deb yozgan. IBTimes Indiaʼdan Arkadev Ghoşal filmga uç yarim yulduz qöyib, «“Airlift” Respublika kuni oldidan hafta oxiri uçun yaxşi premyera bölişi mumkin, öşa paytda vatanparvarlik kayfiyati yuqori böladi. Lekin Menon filmning boşqa baʼzi jihatlariga biroz köproq eʼtibor qaratganida yaxşi bölardi. U istiqbolli, şuning uçun undan yaxşiroq kino kutamiz», deb yozgan. Rediffʼdan Sukanya Verma ham filmga uç yarim yulduz qöyib, uni «ziç, keskin, ajoyib» deb atagan va xulosa qilgan: «Akşayning ijrosi qanday gözal! Eski maktab mardligi, zamonaviy ohang, ölçangan ijro — “Airlift”ning joni va najoti. Katta hajmdagi kuç odatiy hol, ammo katta hajmdagi keskinlik kamdan-kam uçraydi. Bu yerda u aniq va töxtovsiz». Rediff.comʼdan Raja Sen filmga beş balldan 3 yulduz qöyib, şunday deb yozgan: «Nomsiz qahramonlar haqidagi filmlar ajoyib narsa, Raja Krişna Menonning “Airlift” filmi esa ajoyib darajada qiyin vazifani nişonlaşga qaratilgan samimiy uriniş».
Koimoiʼdan Surabhi Redkar filmga uç yulduz qöyib, Akşayning ijrosini maqtagan va şunday yozgan: «“Airlift” albatta bir marta körişga arziydi, çunki bu nomsiz qahramon va Hindistonning faxrli lahzasi haqidagi hikoya. Akşay Kumar haqiqatan ham taʼsirli ijro etadi».
DNAʼdan Sarita A Tanwar ham filmga uç yulduz qöyib, şunday deb yozgan: «Jonli uriniş va Akşay Kumarning ijrosi “Airlift”ning eng yuqori nuqtalari». SKJBollywoodNewsʼdan Subhaş K. Jha filmga beş balldan tört yarim yulduz qöyib, şunday deb yozgan: «“Airlift” birinçi navbatda yurakni töxtatadigan triller. Bu qiyin paytda qahramonligi uyğongan odamning hikoyasi».
12Tarixiy aniqlik
Filmga bu murakkab evakuatsiya operatsiyasini haddan taşqari soddalaştirgani uçun tanqid qilişgan. Filmdagi…

Filmga bu murakkab evakuatsiya operatsiyasini haddan taşqari soddalaştirgani uçun tanqid qilişgan. Filmdagi diplomatlar va byurokratlarning tasviri Hindiston Taşqi işlar vazirligining joriy va sobiq rasmiylari tomonidan tanqid qilingan. 1990-yildagi Fors qöltiği uruşi paytida vazirlikda Qöşma kotib bölgan K.P. Fabian filmni öşa paytdagi davlat amaldorlarining roli haqida ataylab notöğri maʼlumot tarqatişda ayblagan.
Vazirlik matbuot kotibi Vikas Swarup Twitterʼda film ajoyib tomoşa, lekin faktlar kam ekanini yozgan, Taşqi işlar kotibi Nirupama Rao esa Twitterʼda film 1990–1991 yillardagi Fors qöltiği uruşida vazirlik roli böyiça tadqiqotda butunlay yetarli bölmaganini yozgan.
13Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Airlift (film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.