Ajooba

Voqealar mavjud bölmagan Baharistan mamlakatida bölib ötadi. Uni aholi tomonidan mehribon va hurmatli bölgan sulton boşqaradi. Unga yaşirinça qarşilik körsatuvçi öng qöli — yovuz vazir bor. U taxtni egallaşni va zindon ostida yotgan ulkan toş devni tiriltirişni orzu qiladi. Vazir barça mavjud usullar bilan sultonning farzand körişiga tösqinlik qiladi, lekin bir kuni taqdir sultonga öğil ato etadi. Bu öğil na zaharga, na uni öldirişga qaratilgan boşqa urinişlarga bardoş bera oladi. Merosxör tuğilişi munosabati bilan sulton va uning xotini Malika butun mamlakat böylab keng kölamli bayramlarni boşlaydi. Sultonning dösti, bir neça vaqt oldin Hind (Hindiston) mamlakatiga sayohatdan qaytgan mehribon saroy sehrgari Amir Xon unga sehrli qiliç sovğa qiladi. Sulton qiliçning ötkirligini sinaş uçun uni ustunga sançadi va Amir Bobo eʼlon qiladi: uni toşdan qayta faqat şohona oila merosxöri suğurib olişi mumkin (bu qiliç haqidagi afsonalar bilan, yaʼni qirol Artur Ekskalibur qiliçi haqidagi rivoyatlar bilan öxşaşlik körinadi).

Şundan söng köp ötmay sulton Amir Bobo bilan şohligida mumkin bölgan xiyonat haqida yakkama-yakka suhbatlaşadi, lekin vazir ularning suhbatini eşitib qoladi. U hiyla bilan mehribon sehrgarning kuçi sirini bilib oladi, uning marjonini öğirlaydi, sehrgarni zindonga taşlaydi, sultonni öldirişga urinadi va taxtni egallaydi. Sulton xotini va gödagi bilan qayiqda dengizga qoçib ulguradi. Lekin vazir ularga gilamda uçib yetib keladi va böron paytida jang boşlaydi. Natijada sulton izsiz yöqoladi, uning xotini Malika közi ojiz bölib qoladi, yangi tuğilgan şahzodani esa delfin qutqarib, qirğoqqa olib çiqadi. Şahzodani mahalliy temirçi topib oladi, unga Ali deb ism qöyadi va uni hunarmandçilik hamda jangovar sanʼatga örgatadi. Şu orada yovuz vazir sehrgar Amir Bobони sultonni öldirişda ayblaydi, taxtni egallaydi va yurtni talay boşlaydi.

Vaqt ötadi, Ali katta böladi va Ajuba nomini olib, niqobli qora çavandoz — qasoskor sifatida (Zorro qahramoniga işora) kambağallarni va qirollikning begunoh aholisini yangi hokimiyatning zulmidan himoya qiladi. Oddiy hayotda u Ali, oddiy karvonsaroy egasi. Dösti Hasan va befarq bölmagan aholi bilan birga u qarşilik otryadini töplaydi; bu otryad karvonlarga hujum qiladi va aholini zulmdan himoya qilişda iştirok etadi.

Ali Roksana bilan uçraşadi, uni vazirning öğli qölidan ozod qiladi va ular bir-biriga oşiq bölib qoladilar (keyinçalik maʼlum böladiki, Roksana sehrgar Amir Bobaning qizi ekan). Hasan esa vazirning qizi — şahzoda Xina karvoniga duç keladi va ular ham bir-birini sevib qoladilar.

Ajuba sehrgardan sultonning joylaşgan joyini bilib oladi. Hamma uni ölgan deb öylagan edi. U sultonning xotirasini qaytaradi va uni Baharistanga olib keladi. U yerda sulton, sultonning xotini, sehrgar Amir Bobo, sehrgarning xotini va ularning qizi Roksana bir-birini tanib oladilar. Oila aʼzolari qayta birlaşganini eşitgan vazir sehrli xanjar yordamida toş devni tiriltiradi. Vazir bilan Ajuba örtasidagi oğir jangda Ajuba toş ustundan sehrgar Amir Bobo bolaligida unga sovğa qilgan qiliçni suğurib oladi. Şu tariqa maʼlum böladiki, Ajuba şohona oila aʼzosi va yöqolgan şahzoda ekan. Ajuba toş devni yengadi, ammo ölimdan bir tola qolgan holda qoladi. Onasining ibodati uni qutqaradi. Barça oilalar qayta birlaşadi.