Amar Akbar Anthony

Manmohan Desaining sözlariga köra, film ğoyasi unga gazetada çiqqan bir maqoladan kelib çiqqan: maqolada öz joniga qasd qilişga qaror qilgan alkogolik uç farzandini boğda taşlab ketgani yozilgan edi. Filmning ssenariysini Prayag Raj (ingl. Prayag Raj) yozgan, dialoglarini Kader Khan yozgan, syujet muallifi esa rejissyorning rafiqasi — J. M. Desai bölgan. Operator sifatida Desai bilan «Xavfli öxşaşlik» (1970) va «Mening bağrimga kel» (1973) filmlarida işlagan Peter Pereyra taklif qilindi. Filmdagi boş rollarni öşa davrning eng maşhur aktyorlari Amitabh Bachchan, Rişi Kapoor va Vinod Khanna ijro etdi. Ularning ekrandagi qizlarini Parveen Babi — u Amitabh bilan «Majboor» (1974) va «Devor» (1975) filmlarida birga rol öynagan — va Nitu Singh ijro etdi; Nitu Singhning öşa paytgaça Rişi Kapoor bilan juftlikda beşta filmi bölgan. Uçinçi rolni Desai Şabana Azmiga taklif qildi, u bilan rejissyor «Parvariş» filmini suratga olgan edi.

Rejissyorning sözlariga köra, Anthony obrazi uning yoşligidagi haqiqiy odamdan köçirilgan.

Anthonyning «My name is Anthony Gonsalves» qöşiği boşidagi monologi, ayrim maʼlumotlarga köra, Buyuk Britaniya boş vazirи Benjamin Disraelining 1878-yilda parlamentdagi nutqidan iqtibosdir. Biroq hind tilli tomoşabinlarning katta qismi uni maʼnosiz gap sifatida qabul qilgan. Sözma-söz tarjima qilinsa, monolog taxminan şunday böladi: «Siz çiziqli koeffitsiyentni köryapsiz — bu şunçaki mamlakat böylab gemoglobin bosimining örni, çunki malakali notiq sizning sözamolligingizning haddan ziyodaligidan mast bölgan».

Anthony obraziga dastlab hind xristianlari orasida keng tarqalgan «Fernandes» familiyasi berilmoqçi bölgani uçun u ijro etadigan qöşiq «My Name Is Anthony Fernandes» deb nomlanişi kerak edi. Biroq bastakorlar, qöşiq matnlari muallifi va rejissyor saundtrek ustida işlaş uçun yiğilganlarida, bu nom heç kimga yoqmadi. Şunda Pyarelal personajning familiyasini «Gonsalves»ga özgartirişni taklif qildi — şu tariqa qahramon ularning musiqa öqituvçisi Anthony Gonsalvesning şarafiga nomlandi. Uning şogirdlari orasida Şyam Sunder, R. D. Burman va Madan Mohan ham bölgan.

Mohammed Rafi ijro etgan «Parda Hai Parda» kinodagi qavvali janrining eng maşhur namunalaridan biriga aylandi. Uning çolğu ansambliga fisgarmoniya, tabla, dholak, gitara, mandolina, şahnay va klarnet kirgan. Kompozitsiya muxra-antara şaklining özgartirilgan körinişiga ega bölib, unda kupletlar turli uzunlikdagi erkin sheʼr bölaklarini öz içiga oladi.

Bu qöşiq va yana ikkita qöşiq — «Taiyab Ali Pyar Ka Duşman» hamda «Şirdi Wale Saibaba» — xonandaga 1960-yillardagi şuhratini qaytardi, u 1970-yillar boşida pasaya boşlagan edi. Rafining ovozi Rişi Kapoorning ekrandagi yoşlik va jasur qiyofasiga yaxşi mos tuşib, unga zarur bölgan kötarilişni taʼminladi.

Yana bir qöşiq — «Humko Tumse Ho Gaya Hai» — öşa davrning eng tan olingan tört xonandasi: Lata Mangeşkar, Kişore Kumar, Mukesh va Mohammed Rafi tomonidan ijro etildi. Bu ular bir qöşiqda ovozlarini birlaştirgan yagona holat edi.

«Amar, Akbar, Anthony» 1977-yilning eng xit filmi böldi. Kassa maʼlumotlariga köra, film taxminan 73 krore rupiy yiğdi va uzoq vaqt davomida «Qasos va qonun», «Sen men uçun kimsan?», «Hind ona», «Kundalik non», «Buyuk Muğul» va «Taqdir egasi» filmlari bilan birga hind kinosining eng kassali filmlari önligida turdi.

Filmning muvaffaqiyatidan keyin Manmohan Desai Amitabh bilan keyingi barça filmlarida işladi: «Tarbiya» (1977), «Oilaviy baxt» (1979), «Taqdir» (1981), «Vatanparvar» (1982), «Yukçi» (1983), «Raja» (1985) va «Ganga, Jamna, Saraswati» (1988).

Filmda tomoşabinlar köpinça sezmaydigan qiziq moslik-lar bor, ammo ular filmning ijtimoiy mazmuni uçun muhim. Bolalarning uçta turli dinda tarbiyalangani şunda alohida ahamiyat kasb etadiki, tomoşabinlar ularning Hindiston Mustaqillik kunida Gandi haykali yonidan ketişganda ajratilganini anglaganda. Şuningdek, Amar, Akbar va Anthonyning onasi — Bharati ismi hind tilidan «Hindiston» deb tarjima qilinadi.

Film tomoşabinlar qalbini zabt etgaç, Hindistonda hazil tarqaldi: agar Nirupa va Pranning qahramonlarining törtinçi öğli bölganida, uni sikxlar tarbiyalagan bölardi.

«Amar, Akbar, Anthony» 1970-yillar klassik masalasining eng yaxşi namunasi hisoblanadi, çunki film öşa yillardagi Bollivud olamida yaşagan barça qahramon turlarini öz içiga oladi.

«Ganga, Jamna, Saraswati» filmi dastlab «Amar, Akbar, Anthony»ning davomi sifatida möljallangan edi, ammo keyinçalik mustaqil loyihaga aylandi.

Filmdan keyin bu uç ism — Amar, Akbar, Anthony — Hindistonda maʼnoli birikmaga aylandi. Masalan, Indira Gandi vafotidan keyin Rajiv Gandi öz jamoasini (Baba Log) töplaganida, uni Ahmed Patel, Oscar Fernandes va Arun Singh boşçilik qildi va xalq ularni aynan «Amar, Akbar, Anthony» deb atadi.

2008-yilda Bollivudda «Mening ismim Anthony Gonsalves» deb nomlangan film çiqdi, unda Nikhil Dwivedi, Mithun Çakraborty va Amrita Rao rol öynadi.