America America

1896-yil. Yoş yunon Stavros Topuzoğlu (uni 22 yoşli Statis Yalelis öynaydi) Usmonli imperiyasida, Anadoludagi qişloq çekkasida yaşaydi va boşqaça hayotni ixlos bilan orzu qiladi. U öz vatanini sevadi, lekin begona yurtga ketişni istaydi… Ekran harakati qöpol toğ manzarasi va ovozsiz izoh bilan boşlanadi: Biroq, zolim turk hokimiyati nasroniy fuqarolarni xorlaydi va ezadi. Bu filmda yorqin lavhalarda körsatilgan. Armanilar zulmkorlarga qarşi qözğoladi — hokimiyat repressiyalari qözğolonçilarning oilalariga ham, mutlaqo aybsiz odamlarga ham tuşadi. Filmda Turkiyaning ilk konslagerlaridan birini tasvirlovçi kadrlar bor…

Ota Stavrosni Konstantinopolga jönatadi, unga barça oilaviy pullarni beradi, toki Stavros otasining amakivaççasi Odisseyning (uni Garri Devis öynaydi), gilam savdogarining işiga kirsin. Stavros oldindan borib, butun oilaning poytaxtga köçib kelişiga tayyorgarlik körişi kerak. Yigit eşakka minib, uzoq va xavfli yölga çiqadi. Toğli yölda öz mehribonligi va sodda­ligi tufayli u barça pullarini yöqotadi. Stavros talonçilardan birini öldiradi, lekin öğirlangan narsalarni qaytarib ololmaydi. Poytaxtda esa Odissey amakisi kutilgan kapital örniga kambağal qarindoşni olganidan mutlaqo xursand emas. Şunga qaramay, vaziyatni tuzatiş imkoniyati bor. Buning uçun Stavros boy kelinga uylanişi kerak. Kelin topilgan, ammo qahramon nikohga kirişni umuman istamaydi, çunki bu uning orzusini — keng imkoniyatlar mamlakati bölgan AQŞga köçib ketiş orzusini amalga oşirişiga tösqinlik qiladi.

Rad javobidan ğazablangan amaki Stavrosni uydan haydaydi, şundan söng yigit Konstantinopol tubining barça azob-uqubatlarini totib köradi. U boşqalar rad etgan narsa bilan ovqatlanadi va heç kim bajarişni istamagan işni oladi. Stavros yaşayotgan boşpanaga hukumat qöşinlari hujum qilganda, u oğir yaralanadi va zörğa amakisining uyiga yetib boradi. Amaki rahmi kelib, yigit soğaygunça uni boşpanasiga olişga rozi böladi…

Stavros öz orzusini ulaşişga jurʼat etgan kelin unga çipta uçun pul beradi. Kemada Stavros armanistonlik millioner xotini bilan, 50 yoşli ayol bilan böroni romanga kirişadi. Ğazablangan eri kapitandan Stavrosga Amerika sohiliga çiqişni taqiqlaşni talab qiladi. Ammo yangi dösti — ölim yoğida yotgan armanistonlik Ovanes yordami tufayli, ular hujjatlari almaştiriladi va Stavros baribir orzu qilingan Amerika zaminiga qadam qöyadi, etikdöz bölib işlaydi, boylik töplaydi va AQŞga Anadolu qarindoşlarini çaqirtiradi (şu jumladan Elia Qazonjöğlu-Kazanning özini ham).