American Graffiti

1962-yil avgust, Modesto, Kaliforniya ştati. Yozgi taʼtilning sönggi keçasida yaqinda örta maktabni tugatgan, uzoq yillik döstlar Kyort Xenderson (Richard Dreyfuss) va Stiv Bolander (Ron Howard) «Melʼs Drive-In» kafesi avtoturargohida ikki boşqa sinfdoşi bilan uçraşadi: köça poygalarining «qiroli» Jon Milner (Pol Le Mat) va Terri «Qurbaqa» Fields (Charles Martin Smith). (Fonda «Rock Around the Clock» kompozitsiyasi ijro etiladi.) Ertasi kuni ertalab Kyort va Stiv kollejga kiriş uçun AQŞning şimoli-şarqiga jönaşlari kerak. Mahalliy «Moose Lodge» taşkiloti tomonidan 2000 dollarlik stipendiya olişiga qaramay, Kyort şaharni tark etiş kerakmi yoki yöqmi, şubhalanadi. Stiv Terriga özining 1958-yilgi oq «Çevrolet Impala»sini beradi, u Rojdestogaça qaytmagunça maşinaga qarab tursin. Kyortning opasi va Stivning qiz dösti Lori Xenderson (Cindy Williams) öz maşinasida keladi. Stiv Lorining kollejga kirişidan va uç oy uning yonida bölmasligidan allaqaçon xafa bölganini körib, uning yöqligida ikkalasi boşqa odamlar bilan uçraşib, munosabatlarini «mustahkamlaş»ni taklif qiladi. Lori öz norozilagini oçiq körsatmasa ham, u şu keçada butun muloqotiga taʼsir qilgan darajada norozi böladi.

Kyort özining mavsumiy raqsga tuşiş keçasi uçun — birinçi öquv kuniga bağişlangan raqs keçasiga — maktab kengaşining ötgan yildagi raisi Stivni va boş çeerleader Lorini kuzatib boradi. Diskotekaga boriş yölida Kyort 1956-yilgi oq «Ford Thunderbird»ni boşqarib kelayotgan çiroyli sariğ soç qizni (Suzanne Somers) köradi: çorrahada u oynadan «Men seni sevaman», deb piçirlaydi va burilişda közdan yöqoladi. Jon esa özining 1932-yilgi sariq «Ford Model B»ida tasodifan Kerol Morrisonni (Mackenzie Phillips) — yoşiga nisbatan erta yetilgan, tinimsiz 12 yoşli qizni olib ketadi. Qiz uni manipulyatsiya qilib, butun keç davomida haydaşga majbur qiladi. Terri Stivning maşinasida köçada noz-karaşmali sariğ soç qiz Debbi Danemni (Candy Clark) olib ketadi va unga Conny Stevensga öxşaşligini aytib maqtaydi.

Stiv va Lori keyingi raqsni oçadilar, ular bir muddat yaqinlaşişga majbur böladilar. Stiv Lori bilan quçoqlaşişga qarşi çiqqan direktor janob Kroşni haydaliş xavfiga qaramay, jönatib yuboradi. Ovqatlaniş joyida Terri va Stivga qizning sobiq yigiti Vik (Joe Spano) yaqinlaşadi: u uç hafta davomida qizga qönğiroq qilmagan, lekin qiz uni rad etadi. Juftlik öpişib, içkilik oliş uçun ketadi va buyurtmasini olmaydi.

Raqsdan çiqib ketgan Kyort qattiq ravişda Blondinkani qidiradi. Maşina boşqaruvçisi Bobbi unga Blondinka mahalliy zargar Bimonning rafiqasi ekanini aytadi, ammo yigit bunga işonmaydi va orqa örindiqda Vendi bilan öpişadi. Çorrahada Kyort Kip Pulmenga Bobbi uni sevib qolganini aytganida, qiz yigitni maşinadan tuşirib yuboradi. Terri qariya erkakdan unga «Old Harper» pivosini sotib olişni söraydi, ammo u şarob sotib oladi va orqa eşikdan çiqib ketadi. Yigit sotuvçining eʼtiborini çalğitişga harakat qiladi: spirtli içimlik bilan birga «Uç muşketyor» kitobini, şarikli ruçka, tarokni, fonar uçun batareyalarni va quritilgan göşt sotib oladi, ammo hiyla işlamaydi, maşinada qolgan hujjatlar haqidagi yolğon ham ötmaydi. Terri Debbidan bir dollar söraşga majbur böladi (Debbi hamma narsa uçun yigitlar tölaşi kerak deb hisoblaydi) va spirtli içimlikni boşqa xaridor orqali yana sotib olişga urinadi. Bu xaridor pivo solingan paketni öğirlaydi, uni yigitga otadi va qoçib ketadi; sotuvçi öğrining orqasidan revolverdan öq uzadi.

Ovqatlaniş joyida ranjigan Kerolni quvib yetgan Jon, uni döstlari oldida ammasining qizi deb atagan edi, u bilan avtomobil qabristonida sayr qilib, maşinalar tarixi haqida gapirib beradi. Uçta «grizer» («Faraonlar») Kyortni olib ketadi — u döstlarining maşinasiga ötirib, uni bir oz tirnab qöygan edi. Yölda Kyort yana Blondinkaning maşinasini köradi. Çorrahada qizlardan biri Jonga suv şarigini otadi, ammo u Kerolga tegadi. Qasos oliş uçun yigit maşinani töxtatadi, qiz esa oynalarni qaymoq bilan böyaydi. Terri va Debbi daryo böyidagi maşinada öpişa boşlaydilar va dalada davom ettirişga qaror qiladilar. Kafe oşxonasida Kyort janob Gordon va janob Xenk bilan gaplaşar ekan — özini bezorilarni döstlari sifatida taniştirgan holda — grizerlar öyin avtomatlarini oçadilar. Terri va Debbi boşlay olmasdan turib, «Çevrolet Impala»ning yöqolganini aniqlaş uçun orqaga yugurişga majbur böladilar. Lori Stivni maşinadan haydab çiqaradi, u opasi Lorining akasini kuzatib yurganini eslaganda. Stiv bexosdan Debbidan ajralib qolgan Terrini qörqitadi, Terri esa maşina haqida yolğon gapiradi.

Manmanlik qiluvçi poygaçi Bob Falfa (Harrison Ford) özining qora «Çevrolet One-Fifty Coupé» 1955-yilgi maşinasida nihoyat Jonni topadi va unga poygaga çaqiradi. «Faraonlar» Kyortga Blondinkaning fohişa ekanini aytadilar, ammo u buni işonmaydi. Uni boşlaniş marosimida iştirok etişga majbur qilişadi: zanjirni politsiya maşinasiga boğlab, orqa öqni sindiriş kerak.

Xursand bölgan grizerlar Kyortni qöyib yuboradilar. Oq «Ford Thunderbird»ni yana körib, u Blondinkaga xabar yuborişga qaror qiladi va uni tirik efirda öqib berişni sörab, radiostansiyaga boradi — u diskjokey Vulfmen Jekka murojaat qiladi, uning ovozi butun film davomida avtomobil radiolaridan eşitiladi. Şu vaqtda Stiv Lori uçun qöşiq qöyişni söraydi — uni Bob Falfa tanlaydi. Jon Kerolga oşiq bölib qolganga öxşab körinadi va qizni tezroq uyiga olib borişga undaydi. Ofitsiantka Buda ğamgin Stivni keçasini birga ötkazişga taklif qiladi, lekin u erta turişi kerakligini bahona qilib rad etadi. Xayrlaşayotganda Jon Kerolning yonoğidan öpadi va undan ortiqça gapirmaslikni söraydi. Kyort sakkiz hafta davomida ona uyani tark etiş kerakligi haqida gapirgan Stivdan hayron bölib, uning ketişni xohlamasligini eşitadi. Terri avtoturargohda tirjayadi, öğirlangan «Çevrolet Impala»ni köradi va uni işga tuşirişga qaror qiladi — kontaktlarni ulab. Yaqinlaşgan öğrilar ozğin Terrini masxara qila boşlaydi va uning közoynagining bir linzasini sindiradilar; ötib ketayotgan Jon Debbining qiçqiriğiga yugurib kelib, döstini qutqaradi. Kafega kelgan Judi va Karen Stivga Lorini Bob Falfa bilan birga körganlarini aytganda, u öz maşinasini oladi. Terri maşina öziniki emasligini tan olişga majbur böladi, ovga çiqiş uçun minib yurgani deb aytgan jipi ham yöq. Ular yölakda birga ötirganda, vaqtdan qoniqqan Debbi unga ertaga qönğiroq qilişni söraydi.

Stansiya içida Kyort audioyozuvlar paneliga xizmat körsatuvçi xodim bilan uçraşadi. U şoular oldindan plyonkaga yozilib, bir neçta stansiyalarda ijro etilişini va uni «odamlar orasiga» olib çiqqan Vulfmen bu yerda işlamasligini aytadi. Xodim Kyortga yordam berişga vaʼda beradi. Yigit stansiyadan çiqayotganda mikrofon oldida gapirayotgan odamni köradi va efirdagi diskjokey ovozini eşitadi. Kyort Vulfmen Jek aynan şu odam ekanini tuşunadi. Diskjokey Blondinka uçun xabar uzatadi, unda uni Kyort bilan «Melʼs Drive-In»da uçraşişga yoki 3-1-3-2 raqamiga qönğiroq qilişga çaqiradi.

Terri Jondan uni poygaga olib borişni söraydi, u esa Bob bilan «Paradise Road»da uçraşişga kelişib oladi. Maşinalar qatori taşqariga poygani tomoşa qiliş uçun yöl oladi; Stiv bu haqda tomoşabinlardan biridan eşitadi. Tong otganda Terri çiroq bilan start beradi. Jon oldinga ötib ketganda, Bob maşinasining şinasi yorilib, avtomobil ariqqa uçib tuşadi va ağanaydi. Stiv va Jon maşinalaridan sakrab tuşib, avariya joyiga yugurişadi, Bob va Lori esa yonayotgan maşinadan çiqişga harakat qiladilar; bir neça soniyadan keyin maşina portlaydi. Dovdirab qolgan Lori Stivni qattiq quçoqlab, uni tark etmaslikni iltijo qiladi, u esa qizga Modestoda qolişini vaʼda qiladi. (Fonda «Only You (And You Alone)» kompozitsiyasi ijro etiladi.) Terri Jon bilan birga ketadi.

Erta tongda Kyort maşinada uxlab yotganida, telefon budkasidan qönğiroq ovozidan uyğonadi. Blondinka öz şaxsini oşkor qilmaydi, lekin uni tanişini aytadi va agar u odatdagi yönalişi böyiça ketayotgan Blondinkani körsa, keçqurun uçraşişlari mumkinligini aytadi. Kyort ular, ehtimol, uçraşmasliklarini javob qiladi, bu esa uning baribir kollejga borişga qaror qilganini anglatadi. Keyinroq aeroportda Kyort ota-onasi, opasi, Stiv, Terri va Jon bilan xayrlaşadi. Samolyot kötarilganda, Kyort derazadan qarab, parvoz yönalişiga parallel ravişda ketayotgan oq «Ford Thunderbird»ni köradi.

Epilogda döstlarning taqdiri haqida gap boradi, ularning maktabni tugatiş paytidagi oq-qora suratlari fonida: «Jon Milnerni 1964-yil dekabrida mast haydovçi öldirib yuborgan. Terri Fields 1965-yil dekabrida An-Lok (Vyetnam) hududida bedarak yöqolgan. Stiv Bolander Modestoda, Kaliforniyada suğurta agenti bölib işlaydi. Kyort Xendersondan yozuvçi bölib, Kanadada yaşaydi (ehtimol, harbiy xizmatdan qoçiş uçun)».