Anand (tarjima: Quvonç) — 1971-yilda suratga olingan, hind tilidagi drama filmi. Uni Hrişikeş Mukherjee birgalikda yozdi va rejissyorlik qildi, dialoglarini Gulzar yozgan. Boş rolda Rajeş Khanna, yordamçi rollarda Amitabh Bachchan, Sumita Sanyal, Rameş Deo va Seema Deo iştirok etgan.
Film bir neça mukofotga sazovor bölgan, jumladan, 1972-yilda Filmfare mukofotining «Eng yaxşi film» nominatsiyasida ğolib çiqqan. 2013-yilda u Anupama Çopraning «Ulardan oldin 100 ta filmni köriş kerak» kitobiga kiritilgan.
1Rollarda
Rajesh Khanna, Amitabh Bachchan, Lalita Pawar
2Syujet
Mumbaydagi mukofot marosimida özining birinçi kitobi «Anand» uçun Dr. Bhaskar Banerji kitob haqida gapirişi…
Mumbaydagi mukofot marosimida özining birinçi kitobi «Anand» uçun Dr. Bhaskar Banerji kitob haqida gapirişi söraladi. Bhaskar kitob Anand bilan uçraşgan paytdagi kundaligi parçalari asosida yozilganini aytadi va auditoriyaga u bilan bölgan tajribasini hikoya qiladi.
Bhaskar onkolog bölib, kambağallarni bepul davolaydi, ammo dunyodagi barça kasalliklarni davolay olmasligi tez-tez uni ruhan tuşkunlikka soladi. Atrofidagi azob-uqubat, kasallik va qaşşoqlikni körib, u pessimist bölib qoladi. U töğri gapiradi va boylarning xayoliy kasalliklarini davolamaydi. Uning dösti, Dr. Prakaş Kulkarni esa biroz boşqaça yöl tutadi. U boylarning xayoliy kasalliklarini davolaydi va olingan pulni kambağallarni davolaşga sarflaydi.
Bir kuni Kulkarni Bhaskarni Anand bilan taniştiradi. Anandda içak limfosarkomasi bor — bu kamdan-kam uçraydigan saraton turi. Anand xuşçaqçaq odam bölib, olti oydan ortiq yaşamasligini bilsa-da, befarq körinişni saqlaydi va har doim atrofdagilarni xursand qilişga harakat qiladi. Uning quvnoq va jöşqin tabiati Bhaskarning ruhini tetiklaştiradi, Bhaskar esa unga zid xarakterga ega bölsa-da, ular yaxşi döst bölib qolişadi.
Anandda odamlarni öziga jalb qiliş va ular bilan döstlaşiş noyob fazilati bor. Şunday uçraşuvlardan birida u teatr aktyori Isa Bhayni öziga döst qilib oladi. Ular bir-birlarining suhbatidan zavqlanadilar va hissiy yaqinlik hosil qiladilar.
Anandning ahvoli asta-sekin oğirlaşadi, ammo u qolgan kunlarini kasalxona töşagida ötkazişni istamaydi; aksinça, erkin yuradi va hammaga yordam beradi. U Bhaskarning oldin zotiljam bilan davolagan Renuga çuqur muhabbat qöyganini bilib oladi. U Bhaskarga sevgisini izhor qilişda yordam beradi va Renuning onasini ularning nikohiga rozilik berişga köndiradi. U Bhaskarga hamma uni kasal bemor emas, balki şöx va jonli inson sifatida eslaşi kerakligini aytadi. Şuningdek, maʼlum böladiki, u Delhida sevgan qiz boşqa birovga turmuşga çiqqan, buning sababi Anandning kasalligi bölgan. Qiz turmuşga çiqqan kuni Anand undan uzoqlaşiş uçun Delhidan Mumbayga keladi, ammo uning xotirasi uçun kitobiga bir gul qöyib qöyadi.
Vaqt ötişi bilan Anandning ahvoli yanada yomonlaşadi va u endi uydan çiqa olmaydi. U Bhaskarning sheʼr öqigani va özi replika aytgani, ikkalasi birga kulgani yozilgan lentani yozib qöyadi. U sönggi nafaslarini sanayotganda döstlari uning atrofiga yiğilgan, ammo Bhaskar uçun dori olib keliş ketgan böladi. Anand uni çaqiradi va vafot etadi. Bhaskar bir neça daqiqadan söng qaytib keladi va Anandni u bilan gaplaşişga yalinadi. Tösatdan lenta Anandning ovozi bilan ijro etila boşlaydi, döstlari esa uning uçun yiğlaydi. Anand dunyodan ketayotganda osmonda bir neça şarning uçib ketayotgani körinadi.
3Aktyorlar
Rajeş Khanna — Anand…
Rajeş Khanna — Anand Sehgal
Amitabh Bachchan — Dr. Bhaskar Banerji, boşqaça nomi Babu Moşai
Sumita Sanyal — Renu Bhaskar Banerji
Rameş Deo — Dr. Prakaş Kulkarni
Seema Deo — Suman Kulkarni
Lalita Pawar — hamşira xonim DʼSa
Durga Khote — Renuning onasi
Johnny Walker — Isa Bhai Suratwala / Morarilal
Asit Sen — Çandra Nath
Dev Kişan — Raghu Kaka
Dara Singh — kuraş murabbiyi, boşqaça nomi Papaji
Brahm Bhardwaj — Mauni Baba
4Işlab çiqariş
Mukherjee Akira Kurosavaning «Ikiru» filmidan erkin ilhomlangan va 1960-yillarning boşida boş rol uçun avval…

Mukherjee Akira Kurosavaning «Ikiru» filmidan erkin ilhomlangan va 1960-yillarning boşida boş rol uçun avval Şaşi Kapoor va uning akasi Raj Kapoorni közda tutgan. Anand obrazi Raj Kapoordan ilhomlangan bölib, u Mukherjeeni «Babu Moşay» deb çaqirgan. Işonişlariça, Mukherjee filmni Kapoor oğir kasal bölib qolgan paytda yozgan va rejissyor uning ölib qolişi mumkinligini öylagan. Film Kapoorga va Bombey aholisiga bağişlangan.
Keyinçalik Mukherjee filmni bengal tilida suratga olişni öylagan, Babu Moşai rolini esa Uttam Kumar ijro etişi kerak edi. Bu reja ham amalga oşmagaç, u boş rollar uçun Kişore Kumar va Mehmudni (Babu Moşai sifatida) körib çiqqan. Prodyuserlardan biri N. C. Sippy oldin Mehmudning işlab çiqariş menejeri bölgan. Mukherjeedan loyiha haqida gaplaşiş uçun Kişore Kumar bilan uçraşiş söralgan. Biroq u Kişore Kumarning uyiga borganida, tuşunmovçilik tufayli darvoza qöriqçisi uni haydab yuborgan. Kişore Kumar (özi ham bengalli) sahna çiqişi uçun bengalli tadbir menejeri bilan moliyaviy nizoga kirgan edi. U darvoza qöriqçisiga, agar şu «bengalli» uyiga kelsa, uni haydab yuborişni buyurgan. Qöriqçi Hrişikeş Mukherjeeni öşa «bengalli» deb öylab, unga kirişni rad etgan. Bu voqea Mukherjeeni ranjitgan va u Kumar bilan işlamaslikka qaror qilgan. Natijada Mehmud ham filmdan çiqişga majbur bölgan. Dharmendraning aytişiça, boş rol Rajeş Khannaga berilişidan oldin u ham körib çiqilgan. Bu vaqtga kelib, fon ovozi sifatida Kişore Kumar Khanna uçun afzal ovozga aylangan edi, ammo Anandda uning biron-bir qöşiği yöq edi.
Mukherjee dastlab Babu Moşai roli uçun Sanjeev Kumarni tasdiqlagan, ammo Khanna Kumar bilan işlaşni xohlamagan. Khannaning talabi bilan Mukherjee Kumarni Amitabh Bachchan bilan almaştirgan.
Hrişikeş Mukherjee filmni 28 kunda suratga olgan. Anandning ssenariysini Gulzar (u şuningdek dialoglar va bir neçta qöşiqning matnini ham yozgan), Bimal Dutt, D.N. Mukherjee va Hrişikeş Mukherjee yozişgan.
Keyinçalik Anand malayalam tilida «Çitraşalabham» nomi bilan qayta suratga olingan.
5Musiqa
Fon musiqasi va qöşiqlarni Salil Çowdhury bastalagan, qöşiq matnlarini Gulzar va Yogeş yozgan. Gulzar…

Fon musiqasi va qöşiqlarni Salil Çowdhury bastalagan, qöşiq matnlarini Gulzar va Yogeş yozgan. Gulzar şuningdek «Maut Tu Ek Kavita Hai» sheʼrini ham yozgan, uni Amitabh Bachchan öqiydi.
Salil Çowdhury qöşiqlarni bastalaşga tasdiq berişdan oldin, Mukherjee Lata Mangeşkarga murojaat qilgan, çunki u avval marathi filmlarida «Anandghan» taxallusi ostida musiqa rejissyori bölib işlagan edi. Biroq u bastalaşni muloyimlik bilan rad etib, filmdagi qöşiqlarni ijro etişni tanlagan.
Qöşiqlardan biri, «Kahin Door Jab Din Dhal Jaye», 20 yil oldin bengal tilida «Amay Praşna Kare Neel Dhrubatara» nomi bilan bastalangan va yozilgan, Hemant Kumar ijro etgan edi.
Filmning hissiy sahnalarida işlatilgan fon musiqasi, şu yili keyinroq çiqqan «Mere Apne» filmidagi «Koi Hota Jisko Apna» qöşiğiohangiga asoslangan. Ikkala filmning musiqasini ham Çowdhury bastalagan.
Anand Rajeş Khannaning uzoq yillik hamkori Kişore Kumar ijro etmagan qöşiqlar bölmagan kam sonli filmlaridan biri edi.
6Qabul qilinişi va meros
Anand prokatda örtaça muvaffaqiyat qozongan. Film 1969–1971-yillardagi Rajeş Khannaning ketma-ket tijorat…

Anand prokatda örtaça muvaffaqiyat qozongan. Film 1969–1971-yillardagi Rajeş Khannaning ketma-ket tijorat muvaffaqiyatlari qatoriga kiritiladi, unga «Maryada» (1971) va «Andaz» (1971) kabi filmlar ham kiradi. Yillar davomida Anand kult tomoşabinlar doirasini töplagan va eng buyuk hind filmlaridan biri sifatida keng eʼtirof etilgan. Indiatimes uni «25 ta köriş şart bölgan Bollivud filmlari» röyxatiga kiritgan. Anand şuningdek Rajeş Khanna va Amitabh Bachchan ikkalasi boş rolda iştirok etgan atigi ikki filmdan biri hisoblanadi; ikkinçisi «Namak Haraam» (1973) bölib, uni ham Hrişikeş Mukherjee suratga olgan.
7Taʼsiri
Anand çiqquniga qadar filmning yulduzi Amitabh Bachchan jamoatçilik orasida tanilmagan edi. Bu voqeani…

Anand çiqquniga qadar filmning yulduzi Amitabh Bachchan jamoatçilik orasida tanilmagan edi. Bu voqeani Twitterda ulaşgan muxlisi Aaşiş Palod unga bu film orqali qanday tan olinganini eslatgan. Film çiqqan kuni Bachchan maşinasining bakini töldiriş uçun benzin quyiş şoxobçasiga borgan, ammo heç kim uni tanimagan. Lekin keçqurun film çiqqandan söng u öşa şoxobçaga yana yoqilği oliş uçun borganida, odamlar uni taniy boşlagan. Bachchan Twitterda yozgan: «Bu haqiqiy voqea... Bu SV yölidagi Irladagi benzin quyiş şoxobçasi edi».
8Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Anand (1971 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.