Anjali — 1990-yilda Mani Ratnam tomonidan yozilgan va suratga olingan, tamil tilidagi hind bolalar dramasi. Boş rollarda Raghuvaran va Revathi, ikkinçi planda Tarun, Şruti va Şamili rol ijro etadi. Film aqliy nogiron va ölim yoqasida turgan bola hamda uning oilasi boşidan keçirgan ruhiy zarbalar haqida hikoya qiladi.
«Anjali» 1990-yil 12-iyulda prokatga çiqdi, tanqidçilar tomonidan yuqori baholandi va uçta Milliy kino mukofotini qölga kiritdi. Şuningdek, u 14-Hindiston xalqaro kinofestivalida «Indian Panorama» bölimida namoyiş etildi. «Anjali» 1991-yilda Hindistonning Oskarga rasmiy nomzodi etib tanlandi, ammo nominatsiyaga kirmadi.
1Rollarda
Raghuvaran
Mani Ratnamrejissyor2Syujet
Şekar — fuqarolik muhandisi, uning xotini Çitra va ikki farzandi, Arjun va Anu, şahar çetidagi turar-joy…
Şekar — fuqarolik muhandisi, uning xotini Çitra va ikki farzandi, Arjun va Anu, şahar çetidagi turar-joy majmuasida yaşaydi. Ilgari er-xotin uçinçi farzandini, qizini yöqotgan edi, uni tuğilişi bilanoq ölik deb eʼlon qilişgan. Ikki yil ötib, oila fojiadan göyo özini tiklab olgan. Arjun va Anu dastlab majmuadagi boşqa bolalar bilan töqnaşadi, ammo oxir-oqibat ular yaqin döstlar guruhiga qabul qilinadi. Mahalla bolalari köp vaqtlarini aholini zararsiz hazillar bilan xijolat qilişga sarflaydi, faqat majmuada yaşovçi, odamovi, sobiq mahkum Dennis Josephʼdan qörqişadi.
Çitra va bolalar Şekarni ajablantiriş uçun uning quriliş maydoniga borganda, u oldindan ogohlantirmay, şaxsiy favqulodda vaziyat tufayli ketib qolganini bilişadi. Öşa keçqurun Şekar butun kunni quriliş maydonida işlaganini aytadi. Çitra yolğondan ranjisa-da, şubhalarini çetga suradi. Yangi yil arafasida, Şekar göyoki rasmiy xizmat safarida yurganda, Arjun döstlari bilan bayram qiliş uçun uydan yaşirinça çiqib ketadi. Bayram vaqtida Arjun otasini nomaʼlum ayol bilan köçada köradi. Keçasi politsiya bolalarni uşlab, ota-onasiga qaytaradi. Çitra qaytib kelgan Şekardan Arjunni jazolaşni söraganda, bola otasining harakatlarini foş qiladi. Şekar bu ayol bilan munosabati borligini qatʼiy inkor etadi va farzandlari hayoti bilan qasamyod qilib, keskinlikni yumşatadi.
Bir neça kundan söng Çitra va bolalar Şekarni öşa ayol bilan köçada uçratib qolişadi. Çitra uni töxtatib, ğazab va alamga tölib, tuşuntirişlarini eşitişdan boş tortadi va uni tark etişga tayyorlanadi. Umidsiz Şekar haqiqatni oçib beradi: uçinçi farzandi Anjali tuğilganda ölmagan edi. U omon qolgan, ammo kislorod yetişmasligidan miyasi jiddiy şikastlangan va bu çuqur aqliy nogironlikka olib kelgan. Şifokorlar çaqaloqqa bir neça kundan ortiq umr qolmaganini aytganidan söng, Şekar tuğruqdan tiklanayotgan xotinini oğir taşxis dahşatidan asraş uçun ölik tuğilganini soxta qilgan. Biroq bola omon qolib, sönggi ikki yil davomida uçraşib yurgan ayol, doktor Şeelaʼning ixtisoslaştirilgan parvarişida yaşagan. Köp yillik aldovdan çuqur ranjigan, ammo ona tuyğusi bilan yetaklangan Çitra qizini uyga olib kelişni talab qiladi.
Anjalining uyga kelişi oilada tartibni buzadi. Uning rivojlaniş qiyinçiliklari va ota-onasining unga ajratadigan köp vaqti Arjun va Anuda unga nisbatan norozilik uyğotadi. Aka-singil örtasidagi raqobat Arjunning döstlaridan biri Anjalini xörlaganda barham topadi: Arjun singlisini qattiq himoya qiladi va bu töqnaşuvda engil jarohatlar oladi. Begunoh Anjali uning şikastlarini mehr bilan davolaganda, ular örtasida çuqur hissiy aloqa paydo böladi. Arjun singlisini juda himoya qila boşlaydi va oxir-oqibat döstlar guruhini Anjalini şartsiz qabul qilişga va unga mehr körsatişga yetaklaydi. Biroq majmuaning konservativ ota-onalari nogiron bola bilan muloqotga qarşi çiqib, oilaning köçirilişini talab qiladi. Dennis aralaşib, ularning kamsituvçi talablariga qatʼiy qarşilik körsatadi va aholini qörquvdan orqaga çekinişga majbur qiladi. Vaqt ötişi bilan Anjalining begunohligi butun turar-joy majmuasini öziga rom etadi.
Şu bilan birga, keçki payt Çitra va Anjali bilan quriliş maydoniga borganda, Şekar mahalliy jinoyatçi tomonidan uyuştirilgan qotillikning guvohi böladi. U jinoyatni hokimiyat organlariga xabar qiladi va jinoyatçi hibsga olinadi. Garovga çiqqaç, jinoyatçi qasos oliş uçun Şekarning kvartirasiga bostirib kiradi. Dennis oilani himoya qiliş uçun yetib keladi; şiddatli kuraş vaqtida u bostirib kirgan kişini öldiradi. Kelgan politsiya uni hibsga olişdan oldin, minnatdor Dennis Şekarga taşakkur bildiradi va Anjali butun mahallada unga şartsiz mehr bilan munosabatda bölgan yagona odam bölganini aytadi. Ertasi kuni ertalab Anu Anjalini uyğotmoqçi böladi, ammo qizçaning uyqusida tinç vafot etganini aniqlaydi. Qayğurayotgan oila va özgargan mahalla aholisi bolaning ölimini motam tutiş uçun birga töplanadi.
3Işlab çiqiş
«Anjali» ğoyasi Mani Ratnam «Nayakan» (1987) filmini suratga oliş jarayonida tuğilgan. U avval «Anjali»…
«Anjali» ğoyasi Mani Ratnam «Nayakan» (1987) filmini suratga oliş jarayonida tuğilgan. U avval «Anjali» ssenariysini yoziş uçun Dennis Josephʼga murojaat qilgan. Ratnamning ijodining muxlisi bölgan Dennis Joseph yozişga rozi bölgan, ammo bir neça oy ötib boşqa majburiyatlari tufayli işni boşlay olmagan. Oxir-oqibat Ratnam filmni özi yozişga qaror qilgan. «Anjali» Ratnamning «Mouna Ragam» (1986) filmidan keyingi birinçi filmi bölib, unda operator sifatida P. C. Sreeram iştirok etmagan; uning örniga Madhu Ambat taklif etilgan. Ambatning aytişiça, u Ratnamning oldingi işlari yoqqani uçun filmda işlaşga rozi bölgan. Montaj muharrirlari B. Lenin va V. T. Vijayan bölgan.
4Rol uçun tanlov va suratga oliş
Asosiy erkak rolga dastlab Mohan taklif etilgan, ammo u rejissyor bilan ijodiy kelişmovçiliklar tufayli rad…
Asosiy erkak rolga dastlab Mohan taklif etilgan, ammo u rejissyor bilan ijodiy kelişmovçiliklar tufayli rad etgan. Rol keyinçalik Raghuvaranga ötgan. Şamili bu filmda rol öynaganda uç yoşda edi. Ijodiy guruh unga mos keladigan xarakterni topişda qiynaldi va maxsus rivojlanişdan orqada qolgan bola tasvirga olingan videolarni yozib oliş yöli bilan yeçim topdi. Şamilining otasi köp harakat qildi: u har kuni qizini şu bolaning xatti-harakatlarini kuzatişga majbur qilardi. Prabhuʼning qahramoni Dennis Joseph şarafiga nomlangan. Qöşiqçi Pop Shalini Anjalining opasi rolini taklif qilingan, ammo onasi taʼlimiga taʼsir qilmasligi uçun rolni rad etgan. Keyinçalik taniqli tovuş muharriri bölgan Anand Krişnamoorthi bolalar aktyori sifatida debyut qilgan.
5Saundtrek
Musiqani Ilaiyaraaja bastalagan, sözlari Vaali yozgan. Bu Ilaiyaraajaning bastakor sifatida yaratgan…
Musiqani Ilaiyaraaja bastalagan, sözlari Vaali yozgan. Bu Ilaiyaraajaning bastakor sifatida yaratgan 500-filmi.
6Prokat va qabul qilinişi
«Anjali» 1990-yil 12-iyulda GV Films tomonidan prokatga çiqarilgan. Ertasi kuni N. Krişnaswamy «The Indian…
«Anjali» 1990-yil 12-iyulda GV Films tomonidan prokatga çiqarilgan. Ertasi kuni N. Krişnaswamy «The Indian Express» gazetasida şunday yozgan: «Şunçalik köp bolalarni rejissyorlik qiliş juda qiyin vazifa bölsa kerak... va [Mani Ratnam] bu sohada juda muvaffaqiyatli bölgan». 1990-yil 5-avgustda «Ananda Vikatan» jurnali filmni juda yuqori baholab, unga 100 balldan 58 ball qöygan.
Telugu tilidagi dublyajlangan versiya öşa yilning oxirida çiqarilgan. «Roja» (1992) filmining hind tilidagi dublyaji muvaffaqiyatli bölgandan söng, bu film 1993-yilda hind tiliga dublyaj qilingan.
7Mukofotlar
«Anjali» 1991-yilda Hindistonning Oskarga rasmiy nomzodi etib tanlandi, ammo nominatsiyaga kirmadi. U…
«Anjali» 1991-yilda Hindistonning Oskarga rasmiy nomzodi etib tanlandi, ammo nominatsiyaga kirmadi. U Hindiston xalqaro kinofestivalida «Sandhya Raagam» (1990) bilan birga «Indian Panorama» doirasida namoyiş etilgan, ikkalasi ham festivalda iştirok etgan yagona tamil filmlari bölgan.
Matn: maqola tarjimasi «Anjali (1990 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.