Beva ingliz öqituvçisi Anna Leonouens 1860-yillarda Siamga (hozirgi Tailand) keladi. U qirol Mongkutning bolalariga ingliz tilini öqitiş uçun işga olinadi. Anna aqlli va qatʼiyatli ayol bölib, saroy hayotiga asta-sekin moslaşadi. Ğarb qaraşlari bilan Şarq hukmdorining odatlari toqnaşadi, ular orasida murakkab munosabatlar paydo böladi. Vaziyat keskinlaşgan sari, Anna va qirol umumiy til topiş masalasiga duç keladi.
Filmni rejissyor Endi Tennant suratga oldi, boş rollarni Jodie Foster va Chow Yun-fat ijro etdi. Bu melodrama, drama va biografiya janrlaridagi kartina Margaret Lendonning kitobi asosida qisman yaratilgan. Studiya — 20th Century Studios, premyera 1999-yil 17-dekabrda böldi. Film 1946-yilgi «Anna and the King of Siam» ning remeyki hisoblanadi. 2000-yilda u eng yaxşi dekoratsiya va kostyumlar uçun «Oskar» mukofotiga nomzod böldi. Suratga olişning katta qismi Malayziyadagi Penang orolida ötkazildi.
1Rollarda
Jodie Foster, Chow Yun-fat, Bai Ling
Jodie Fosteraktyor
Chow Yun-fataktyor
Bai Lingaktyor
Tom FeltonaktyorAFAnn FirbankaktyorRDRandall Duk KimaktyorLKLim Kay SiuaktyorGPGeoffrey PalmeraktyorSMSteve Meersonssenariy muallifiGFGeorge Fentonkompozitor·Ensiklopediyadan
"Anna and the King" (ingl. Anna and the King) — 1999-yilgi film. U qisman Margaret Lendonning «Anna and the King of Siam» kitobi asosida yaratilgan bölib, XIX asrda Siamda (hozirgi Tailand) ingliz tili öqituvçisi bölgan Anna Leonouens hikoyasini aks ettiradi.
Film 1946-yilgi «Anna and the King of Siam» filmining remeykidir, lekin undan ham, şuningdek, uşbu syujet asosidagi «The King and I» (1951) myuzikliʼdan ham sezilarli darajada farq qiladi.
Filmni rejissyor Endi Tennant suratga oldi, unda Jodie Foster va Chow Yun-fat rol öynadi. Suratga olişning katta qismi Malayziyadagi Penang orolida ötkazildi.
2000-yilda film eng yaxşi dekoratsiya va kostyumlar uçun «Oskar» mukofotiga nomzod böldi.
«Anna and the King» Tailandda rasman namoyiş etilişi taqiqlangan, çunki u barça taylandliklar tomonidan hurmat qilinadigan qirol Mongkutning obrösiga putur yetkazgan deb topilgan.
2Syujet
Filmning boş qahramoni — Anna, beva ayol. U öğli Luiy bilan Siamga keladi va qirol Mongkutning ellikdan ortiq…
Filmning boş qahramoni — Anna, beva ayol. U öğli Luiy bilan Siamga keladi va qirol Mongkutning ellikdan ortiq xotin-kanizaklaridan tuğilgan farzandlariga ingliz tilini va madaniyatini örgatadi. U aqlli va qatʼiyatli ayol bölib, qirolga yoqadi (garçi darhol bölmasa-da). Qirol mamlakatini özgartirişni xohlaydi, şunda u mustamlakaçilik bosqinidan qoçadi, şu bilan birga mamlakatni noyob qilgan qadimiy anʼanalarni saqlab qoladi.
Anna qirol oilasi va Siam xalqiga juda boğlanib qoladi. Bu mamlakat va qirol oilasining fojialari uning öz fojiasiga aylanadi.
Anna qirolning bolalariga, ayniqsa malika Fa-Yinga mahliyo böladi (qiz daraxtlarda yaşaydigan şirin maymunçalarni juda yaxşi köradi). Qiz tösatdan vabo bilan kasallanganida, Annani malikaning xonalariga çaqirişadi, u bilan xayrlaşiş uçun. Anna aynan malika otasining qölida jon berayotgan payt yetib keladi. Biroz vaqtdan keyin qirol maymunlardan biri uning közoynagini «qarzga olganini» payqaydi, qizi ham tez-tez şunday qilardi, va özini şunday tasalli beradi: Fa-Yinning ruhi, ehtimol, uning sevimli hayvonlaridan birining tanasiga köçgandir.
Britaniyaning eʼtiborini qozoniş uçun qirol Annaga Yevropa odatlari va etiketiga muvofiq haşamatli qabul uyuştirişni buyuradi. Qabul vaqtida qirol Ost-Indiya savdo kompaniyasi vakili ser Kinkeyd bilan oğzaki janjalga kirişadi. Kinkeyd Siam xalqini madaniy jihatdan past deb ayblaydi va Britaniyaning şubhasiz ustun mavqeini oçiq eʼlon qiladi. Anna unga oçiqçasiga eʼtiroz bildiradi, çunki lord aslida Siam yerlariga daʼvo qilayotganini tuşunadi. Qabul oxirida qirol Anna bilan raqs tuşadi.
Malika Taptim qirolning yangi xotin-kanizagi bölib, saroyga olib kelinganda u allaqaçon nikohlangan edi. Qirol unga mehribon edi, lekin u juda baxtsiz edi va oxir-oqibat yigit qiyofasiga kirib qoçib ketdi, eski sevgilisi yaşaydigan monastirga bordi. Monastirdagi yigit uni tanimadi va unga xuddi öz ruhiy aka-ukasi, rohibdek munosabatda böldi. Keyinroq Taptim tutilib, saroyga qaytarildi. U va uning sevgilisi qirolga xiyonat qilgani va zinokorlik qilgani ayblovi bilan qatl etildi, holbuki bu ayblovlar haqiqatga töğri kelmasdi.
Anna turli masalalar böyiça qirol va vazirlar bilan suhbatlaşganda öz mustaqilligini bir neça bor namoyon etdi va öz fikrini himoya qildi. Bu qirolga unçalik yoqmasdi, lekin şu tariqa u donişmand va uzoqni köra oladigan ayol sifatida obrö qozondi. Keyinçalik u bir vazir tomonidan qirolga qarşi uyuştirilgan fitna vaqtida qirol va uning oilasining hayotini saqlab qoldi.
Anna va qirol bir-birlarini sevib qolişadi, lekin Siam anʼanalari va monarxiya etiketiga köra birga bölolmasliklarini tuşunişadi. Oxir-oqibat Anna Siamni tark etib, Angliyaga qaytib ketadi.
3Rollarda
Jodie Foster — Anna…
Jodie Foster — Anna Leonouens
Chow Yun-fat — qirol Mongkut
Bai Ling — Taptim, qirolning xotin-kanizagi
Tom Felton — Luiy Leonouens, Annaning öğli
Jeffrey Palmer — lord Jon Bredli
Randall Duk Kim — general Alak
Kay Siu Lim — şahzoda Çaofa, qirol Mongkutning ukasi
Melissa Campbell — malika Fa-Ying
Kate Chin — şahzoda Çulalongkorn
Mano Maniam — Munşi
Saeed Alvi Saeed Hassan — Kralahom, boş vazir
4Suratga oliş guruhi
Rejissyor: Endi…
Rejissyor: Endi Tennant
Operator: Caleb Desçanel
Ssenariy mualliflari: Steve Meerson, Peter Krikes
Prodyuserlar: Lawrence Bender, Ed Elbert
Montajçi: Roger Bondelli
Kompozitor: George Fenton
Rassom: Luciana Arrighi
Kostyumlar: Jenny Beavan
Ijro etuvçi prodyuser: Terence Chang
Kasting: Priscilla John
5Mukofotlar va nominatsiyalar
Film quyidagi toifalarda nomzod…
Film quyidagi toifalarda nomzod böldi:
2000 — «Oskar»
Eng yaxşi rassomlik ishi
Luciana Arrighi
Ian Whittaker
Eng yaxşi kostyum dizayni
Jenny Beavan
2000 — «Oltin globus»
Eng yaxşi musiqa
George Fenton
6Qiziqarli faktlar
«Anna and the King» prokatga çiqqanda, Tailand diplomatik vakillari va konsullari öz fuqarolari filmning…
«Anna and the King» prokatga çiqqanda, Tailand diplomatik vakillari va konsullari öz fuqarolari filmning nusxalarini saqlagani uçun jinoiy javobgarlikka tortilişi haqida xabarlar oldi. Tailandning senzura komissiyasi raisi, Gollivud filmini taqiqlagan öşa komissiya, har bir sotuvçi, egasi va filmni Tailandda namoyiş etilayotgan holda körgan har bir kişi bir yillik qamoq jazosi, yirik jarima yoki ikkisiga ham hukm qilinişini talab qildi. Tailand hokimiyatlarining qaroridan xabar topgan Twentieth Century Fox kompaniyasi apellyatsiya bilan sudga murojaat qilmaslikka qaror qildi. Tailand politsiyasi esa mamlakatga oqib kelgan pirat videokassetalar va disklar oqimi bilan kuraşişga majbur böldi. Pratunam tumanida filmning 400 ta videokassetasi topilgan erkak va ayol hibsga olindi. Tailand senzorlarining sözlariga köra, filmni taqiqlaşga asos bölgan narsa monarxiyaning hurmatsiz va tarixiy jihatdan notöğri tasviri, ayniqsa qirol Mongkutning tasviri bölib, ular buni qirollik oilasiga hurmatsizlik deb hisobladi.
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Анна и король» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.