Anniyan

Rejissyor S. Şankar 2001-yil boşida Anil Kapoor iştirokidagi hind tilidagi debyut filmi Nayak ustida işlayotganda «Robot» nomli ilmiy-fantastik filmni öylab topgan. 22-asr Çennayida bölib ötadigan futuristik texno-triller bölişi rejalaştirilgan film Kamal Haasan va Preity Zinta iştirokida suratga olinişi kerak edi. Biroq ikkalasi iştirokida foto-sessiya ötkazilgandan keyin loyiha turli sabablar, jumladan Haasanning sanalar böyiça band bölişi va rejissyor bilan ijodiy kelişmovçiliklar tufayli töxtatilgan. Şankar loyihani muddatsiz keçiktirib, 2003-yilda ösmirlik davri haqidagi Boys (2003) filmini suratga olgan. Boys ustida postprodakşn işlari olib borilayotganda Şankar fon musiqasini yakunlaş uçun Hindistondan taşqarida bölgan bastakori A. R. Rahmanning qaytişini kutgan. Şu orada Şankarda syujet ğoyasi paydo bölgan va u Vikramga qönğiroq qilgan, Vikram mavzuga nisbatan iştiyoq bildirgan.

2003-yil avgustida Boys ekranlarga çiqqandan söng, Şankar «Anniyan» deb nomlangan keyingi rejissyorlik loyihasi ustida ish boşlagan. Dastlab uni Şankarning sevimli «Robot» loyihasining yangi nom bilan tiklangan varianti deb öylaşgan, biroq keyinçalik bu notöğri ekani maʼlum bölgan. Şankar filmni özining «orzu loyihasi» deb atagan va u jöşqin fantastik triller bölişini aytgan. Rejissyordan ğoya qanday paydo bölganini söraşganda, u şunday degan: «Mening barça filmlarimning uruği yoşligimda, kino suratga ola boşlaşimdan ança oldin ekilgan. Şunça narsa meni bezovta qilardi, bular menda qolib ketdi. Ana öşa uruğlar edi. Men filmlarimni ularga asoslanib suratga olaman».

Öz davrining tamil filmlari orasida eng yuqori işlab çiqariş sifatiga ega bölgan film rejissyorning eng yirik asari deb eʼlon qilingan va ommaviy axborot vositalari tomonidan «yil eng kutilgan filmi» deb nomlangan. Film ikkinik şaxsiyat buzilişi, odatda «köp şaxsiyat buzilişi» (MPD) yoki «şaxsiyat bölinişi sindromi» deb ataladigan holatga ega odam haqida. Film ikki oy oldin çiqqan Çandramukhi bilan taqqoslangan, çunki u ham xuddi şu sindromga ega qahramonga eʼtibor qaratgan.

Boş qahramon rolini ijro etiş uçun Şankarga jangovar qahramon rolini öynay oladigan aktyor kerak edi. U Vikramni tanlagan, çunki aktyorda, isteʼdodidan taşqari, jangovar qahramon obrazi bor deb hisoblagan. Uning rolga tanlanişi 2003-yil noyabrida loyiha boşlanganini eʼlon qilgan yangiliklarda ommaga maʼlum qilingan, biroq rejissyor Vikram 2003-yil örtalarida rolga kiritilganini aytib, u Milliy kino mukofotlarida Pithamagan (2003) filmidagi roli uçun eng yaxşi erkak roli nominatsiyasida mukofot olganidan keyin yangi şuhrat qozonganidan foydalaniş uçun tanlangani haqidagi fikrlarni rad etgan. Şankar Vikram boş rol uçun Pithamagan teatrlarda çiqişidan bir neça oy oldin tanlangani haqida aytib: «Men aktyorlarga bunday nuqtai nazardan qaramayman», deb qöşimça qilgan. U yana Vikramni Anniyanning «jon-joni» deb atagan.

«Sodiq Iyengar brahman qizi» boş ayol roli dastlab Aişwarya Rai Baççanga taklif qilingan, biroq u suratga oliş sanalariga moslaşa olmagan. Şankar uning javobini bir neça oy kutgandan söng, rolni Sadhaga taklif qilgan. Sadha bu filmni öz karerasidagi «muhim film» bölişiga umid bildirib, taklifni qabul qilgan va filmda 120 kun işlagan. U şunday deb qöşimça qilgan: «Anniyanda muhim rol öynayman. Filmda menga oid oğir qismlar bor, ularga özimning eng yaxşimni berganman». U karerasining dastlabki bosqiçlarida Şankar filmida iştirok etişni «xudo sovğasi» va «hayotda bir marta yuz beradigan tajriba» deb hisoblagan. Biroq film muvaffaqiyatidan keyin unga şunga öxşaş rollar taklif qilinganda, u bir xil qolipga tuşib qolişni istamagan va şunday degan: «Endi men ijodiy salohiyatim töliq namoyon böladigan rollarni izlayapman. Daraxt atrofida raqsga tuşişdan boşqa heç narsa talab qilinmaydigan kinoda iştirok etişni istamayman».

Vivek, Prakaş Raj, Nedumudi Venu va Nassar yordamçi rollarda iştirok etişgan. Karnatik vokalçisi va vaqti-vaqti bilan aktyorlik qiluvçi Mohan Vaidhya Sadhaning otasi Krişna rolida kiçik rol öynagan. Malavika Avinaş Vikramning onasi rolini taklif qilingan, biroq u taklifni rad etib: «Ekrandagi ona böliş uçun men juda yoş, qahramon böliş uçun esa juda kattaman!» degan. Coçin Haneefa, Çarle, Kalabhavan Mani, Şanmugarajan va Saurabh Şukla jinoyatçi fuqarolar sifatida mehmon rollarida körinişgan. Haneefa avtomobili yangi bölgani uçun uni qon bilan ifloslantirmaslik maqsadida baxtsiz hodisa qurboniga yordam berişni istamaydigan befarq avtomobil egasini öynagan. Haneefa 2010-yil fevralida vafot etgaç, Vikram uning filmdagi iştirokini eslab şunday degan: «U bir neça sahnada paydo bölgan bölsa-da, uni heç kim sezmay qolmagan. Yaxşi odammi yoki yomonmi, bu noaniq bölgan rollar uçun u eng yaxşi tanlovlardan biri edi. Oxirigaça uning yaxşi yoki yomon bölib çiqişini oldindan aytib bölmasdi». Komediya aktyori va xarakterli artist Çarle ismsiz, ota-onasidan pul suğurib oladigan, içkilikbozlik bilan şuğullanadigan va Anniyan tomonidan jamiyat uçun zararli deb hisoblanadigan işsiz bekorçi rolini öynagan. Şankar Çarleni şunday yönaltirgan: «Odamlar faqat qahramonni körişi kerak. Faqat keyinroq ular bu Çarle ekanini anglaşi kerak».

Yoş Ambi rolini bola aktyor Hari Praşanth, yaʼni Viraj ijro etgan. U öz replikalarini ovozlaştiriş uçun yozuv studiyasiga kelganda, uni otasi, qöşiqçi va dublyaj aktyori S. N. Surendar kuzatib borgan. Şankar Surendarni tanib, uni Nedumudi Venu uçun ovoz berişga taklif qilgan, çunki Venu malayalam tilida gapirar edi. 2004-yilgi «Aethirree» komediyasida, unda Sadha boş ayol rolini öynagan, Kanika «şöx» brahman qizining ikkinçi darajali rolini ijro etgan. Şankar, Kanikaning öşa filmdagi ijrosidan taʼsirlanib, uni ovoz sinoviga taklif qilgan. Ovozi sinovdan ötkazilgan öttiz nafar ayol orasida filmçilar Kanikaning talaffuzi va ohang nozikliklarini afzal körgaç, u Sadhaning brahman qizi roli uçun dublyaj qiliş uçun tanlangan.

Film V. Raviçandran tomonidan özining «Oscar Films» (hozir «Aascar Films») işlab çiqariş va tarqatiş kompaniyasi orqali suratga olingan. Ssenariyni Şankar yozgan, filmning dialoglarini yozuvçi Sujata yozgan. Şankar Boysdagi prodakşn dizayneri Sabu Cyrilni dekorasiyalarni tayyorlaş uçun saqlab qolgan, sahnalar V. T. Vijayan tomonidan montaj qilingan. Jangovar sahnalarni Peter Hein sahnalaştirgan va Stunt Silva yordam bergan, raqs sahnalarini esa Raju Sundaram, Kalyan va Ahmed Khan xoreografiya qilgan. Keyinçalik Karuppampatti (2013) bilan rejissyor bölgan kino instituti talabasi Prabhu Raja Çozhan Şankarning şogirdi sifatida qöşilib, uning yordamçisi bölib işlagan.

Şankar 1987-yilgi Nayakan, 1988-yilgi Agni Natçathiram va 1989-yilgi Idhayathai Thirudathe kabi filmlardagi operator P. C. Sreramning ijodini körib ulğaygan va u bilan hamkorlik qilişni istagan, şu maqsadda operatorlik ishi böyiça u bilan muzokara olib borgan. Sreram Anniyan ustida işlaşni istasa-da, oldingi majburiyatlari tufayli taklifni qabul qila olmagan. Dastlab ommaviy axborot vositalarida Sreram işga olingan deb xabar berilgan, biroq Şankar Main Hoon Na (2004) filmidagi işidan mamnun bölib, boş operator sifatida V. Manikandanni tanlagan. Manikandan ilgari Boys filmidagi «Secret of Success» qöşiği klipida Şankar bilan işlagan edi. Manikandan loyiha uçun olti oylik sanalarni ajratgan, biroq işlab çiqariş keçikişlarga duç kelgaç, Şankar filmni yakunlaş uçun yana uç oy söragan. Manikandan 2004-yil oktabrida jadval ziddiyatlari sababli loyihani tark etgan va Şankar uning örniga Ravi Varmanni qöygan.

Boys filmini casting bosqiçida, filmning operatori Ravi K. Çandran vaqtinça band bölgan va uning öşa paytdagi yordamçisi Ravi Varman Genelia DʼSouzaning grim sinovini suratga oliş uçun kamerani boşqargan. Şundan söng Varman Şankar bilan işlaş istagini his qilgan. Şankar Anniyan ustida işni boşlaşdan oldin Varman filmda işlaşni istaşini bildirgan va bu topşiriqni qölga kiritişga umid qilgan. Şankar loyiha uçun Manikandanni tanlaganida u umidsizlikka tuşgan. Biroq Manikandan filmning deyarli yarmini tugatgaç loyihani taşlab ketganida, Şankar Varmandan filmning qolgan qismlarini suratga olişni söragan. Varman bengal rejissyori Buddhadeb Dasguptaning keyingi filmi uçun majburiyat olgan edi va Şankarning taklifini qabul qiliş uçun uni tark etib, Anniyan ustida işlaşni «orzu uşaliши» deb atagan. Film titrlarida Manikandan va Ravi Varman ikkalasi ham operator sifatida körsatilgan.

Vikram filmga öz ish jadvalidan 18 oy va 190 kunni ajratgan, şu jumladan olti oy içida taqsimlangan 165 kunlik bulk sanalarni. Özining filmga iştirok darajasi haqida gapirib, Vikram şunday degan: «Filmni boşlaşdan oldin men butunlay tadqiqot va tayyorgarlik bilan şuğullandim, lekin suratga oliş maydonçasiga kelganimdan keyin rejissyor nima desa, şunga amal qilaman». U qahramonining uçta jilosi orasida Ambi rolini ijro etiş eng qiyini bölganini aytib, şunday asoslagan: «Qahramon sifatida ekranda qörqoq bölişga odatlanmagansiz. Kaltaklanişni qabul qiliş qiyin». Ingliz adabiyoti böyiça bitiruvçi bölgani uçun esa, Remo rolini öynaş unga ança oson va qulay bölgan.

Gulf News gazetasiga bergan intervyusida Vikram bir xil kiyimlarda uçala qahramonni ijro etişdagi qiyinçiliklar haqida gapirgan. U şunday degan: «Men bunday qiyinçiliklarni yaxşi köraman. [...] Garçi kiyim Anniyandagi uçala qahramonni belgilab bergan bölsa-da, şunday sahnalar bor ediki, Ambi birdan Remoga, Remo esa Anniyanga aylanardi. Şu joyda men har bir qahramonni yorqin oçib beriş uçun sahnani dramatik qilardim». U Ambi qahramonining, yaʼni köp şaxsiyat buzilişi bölgan odam obrazini yaratişda xotini, psixolog Şailaja Balakrişnanning yordami bölganini taʼkidlagan. Kino tanqidçisi Baradwaj Rangan bilan suhbatda Şailaja film suratga olingan davrni eslab, Vikram haqida şunday degan: «Men bizning ikki uyda yaşaşimiz kerak deb öyladim. Şunday ekssentrik bölib ketişi mumkin bölgan, özi uçun şunçalik qiyin bölişni xohlaydigan aktyor bilan birga yaşaş oson emas. Men uning qahramonga aylanib ketdi demayman, lekin bu borada albatta qandaydir içki özlaştiriş bor». Vikram filmni suratga oliş vaqtida qiyin keçganini tan olgan, çunki turli qahramonlarni ijro etiş uni ruhan ezgan va u özini aqldan ozayotgandek his qilgan. U qöşimça qilib, 15 kunlik suratgadan keyin dam olib, bosimni yengiş uçun terrasidagi kaptarlarni kuzatgan.

Vikram Ramanujam obrazi uçun qorin östirgan, Anniyan uçun esa «makho köriniş» saqlagan. Rolga tayyorgarlik sifatida soçini ham östirgan va filmda qiyofa uzluksizligini saqlaş uçun boşqa film takliflarini rad etgan. Qahramonlar qiyofasi va qöşiq sahnalaridagi körinişi bilan Vikram filmda 18 xil qiyofada paydo böladi. Vikramning filmdagi körinişi grim-artist Banu tomonidan yaratilgan. Metroseksual Remoni körsatadigan sahnalarda u soçini mis va oq-sariq rangga böyagan. Film tayyor bölgunça «yangi qiyofasi»ni oşkor qilişni istamagan Vikram, yuqorida aytib ötilgan 2003-yil Milliy mukofotini qölga kiritganiga qaramay, ommaviy axborot vositalaridan qoçgan. Şu bilan birga, Sadhaning grimi va soç turmagi Mumbay asoslangan maşhur stilist Ojas M. Rajani tomonidan bajarilgan.

Film 2004-yil 5-martda Çennaydagi AVM Studiosʼda anʼanaviy puja va muhurat marosimi bilan rasmiy ravişda boşlangan. Studiya uçta turli körinişda Vikramning hayot kattaligidagi suratlari bilan bezatilgan edi: «voodoo ovçisi», «dindor sami» va «jöşqin yigit». Bu esa ommaviy axborot vositalarini Vikram uçlik rol yoki uç qirrali qahramon ijro etadi degan taxminlarga olib kelgan. Filmning şiori «Dözaxdan kelgan odam issiq kulga qörqmaydi» edi. Oçiliş marosimida Şankar filmni olti oyda tugatişga umid bildirib, uni 2004-yil 12-noyabrda, Diwali bayramiga töğri keladigan sanada çiqarişni rejalaştirgan. Biroq 2004-yil martida boşlangan suratga oliş bir neça keçikişlar bilan tösqinlikka uçrab, tugallanişi uçun 14 oy ketgan. Film Amsterdamda, Malayziyada, Mumbayda, Hyderabadda, Tenkasida, Tanjavurda, Villupuramda va Çennayda suratga olingan.

Filmda Thiruvaiyaru Thyagaraja Utsavamdagi sahna bor. Utsavam — 18-asr avliyo-bastakori Tyagarajani xotirlaydigan, karnatik musiqaning eng buyuk bastakorlaridan biri hisoblanadigan bir haftalik musiqa festivali bölib, u har yili Tanjavurning Thiruvaiyaru şahridagi qabrida ötkaziladi. Sahna uçun sanʼat bölimi dekoratsiyalar yordamida Tamil Nadudagi Mahabalipuram yaqinida Tyagaraja Aradhanani qayta tikladi. Sahnani suratga oliş uçun gruppa Tyagaraja bastalagan beş «Pançaratna Kriti» kompozitsiyalarining birinçisi, maşhur «Jagadānanda kārakā» kriti ijrosini Tyagaraja Aradhanada ijro etilganidek qayta yaratdi. Har yili festivalning beşinçi kunida ötkaziladigan aradhanada dunyo böylab karnatik musiqa mutaxassislari Tyagarajaning samadhisiga töplanib, avliyoga hurmat sifatida uning pançaratna kritilarini birgalikda kuylaşadi.

Şankar haqiqiy tadbirda muntazam iştirok etadigan skripka ustasi Kunnakudi Vaidyanathanga sahnani yaratiş va sozlaş uçun murojaat qilgan. Vaidyanathan aradhanani taşkil etadigan qömita — Sri Thyagabrahma Mahotsava Sabha kotibi bölib işlagan. Sahnada u mehmon roli bilan körinadi va u 2004-yil iyunida Çennaydagi studiyada suratga olingan. Haqiqiy maydonga öxşaş realistik dekoratsiyalar örnatilgan, haqiqiylikka erişiş uçun yetakçi karnatik vokalçilar Sudha Ragunathan, Sirkazhi G. Sivaçidambaram, O. S. Arun, P. Unni Krishnan hamda skripkaçi A. Kanyakumari va mridangam ustasi Umayalpuram K. Sivaraman jalb qilingan. Ikki daqiqalik sahna «maşaqqatli batafsillik» bilan jonlantirilgan. Bu sahna köp gapirilgan va yaxşi baholangan.

Jangovar sahnalardan birida Anniyan «Vodao» nomli xayoliy Xalqaro Jangovar Sanʼat maktabida yuzlab jangçilar bilan töqnaşadi. Taxminan önta kaskadyor balkondan yiqilib, arqon uzilib ketgaç, özlarini oğir jarohatlagan. Bu jangovar sahna vaqt dilimi fototexnikasi uçun 120 ta kamera yordamida suratga olingan, bu «bullet time» deb ataladigan va The Matrix (1999) amerikalik filmi orqali ommalaşgan vizual effekt bölib, vaqt muzlab qoliş effektiga erişiş uçun qöllanilgan. Şankar undan ilgari ham vaqt dilimi texnikasini sinab körgan, Boys filmidagi «Ale Ale» qöşiğini suratga olişda uni qöllagan. Boysdagi vaqt muzlaşi sahnasi 180° aylaniş uçun 60–62 kamerani ulaş orqali amalga oşirilgan bölsa, Anniyanda 270° aylaniş uçun 120–122 kamera işlatilgan.

Anniyan katta olomon oldida nutq sözlaydigan sahna Hyderabaddagi stadionda suratga olingan. U tomoşabinlarga murojaat qilar ekan, fonda çiroqlar yonib-öçib turadi. Sahnani qanday suratga olganini gapirib, Ravi Varman stadionning butun maydonini yoritmaslikka qaror qilganini aytgan, çunki bu sahna tekis körinişi mumkin deb öylagan. Sahna film uçun muhim bölgani uçun u stadionni yoruğlik va soya bilan ajratib, uni boşqaça körinişga keltirgan. Klimaksdan oldingi sahnada, Ambi hibsga olingan va Prabhakar tomonidan söroq qilinayotganida, Ambining persona si Ambi va Anniyan qahramonlari örtasida doimiy almaşinib turadi. Vikram sahnani bir marta olişda yakunlaganini daʼvo qiladi. Remoning Nandinini sevib qolişi sahnasi uçun esa Malayziyadan olib kelingan kimyoviy nayça yordamida odamning qançalik jozibali ekanligi ölçangan.