Ardh Satya (lit. "Yarim haqiqat") — 1983-yilda Hindistonda hind tilida suratga olingan, Govind Nihalani rejissyorlik qilgan jangari drama. Ssenariy Vijay Tendulkar tomonidan yozilgan. Film S. D. Panvalkarning "Surya" nomli qisqa hikoyasiga asoslangan, dialoglar muallifi esa Vasant Dev.
Uşbu eʼtirof etilgan politsiya dramasida Om Puri ijro etgan Anant Velankar — atrofdagi illatlar va öz zaifliklari bilan kuraşayotgan politsiyaçi. Filmda Amriş Puri, Smita Patil va Sadaşiv Amrapurkar ham rol öynagan. Unda marathi şoiri Dilip Çitrening mavzuviy sheʼri ham bor. Filmning nomi Çitre yozgan sheʼrdan olingan.
1Rollarda
Om Puri, Smita Patil, Amrish Puri
Smita Patilaktyor2Syujet
Film bir ziyofatda boşlanadi. U yerda Bombey politsiyasining kiçik leytenanti Anant Welankar mahalliy…
Film bir ziyofatda boşlanadi. U yerda Bombey politsiyasining kiçik leytenanti Anant Welankar mahalliy kollejning adabiyot öqituvçisi Jyotsna Gokhale bilan tanişadi. Mafkura böyiça dastlabki bahslariga qaramay, ular bir-birlariga yoqib qolişadi va döstlik munosabatga aylanadi.
Anant işiga mehnatsevarlik, iştiyoq va aniq idealizm olib keladi. Ammo ish oğir. Mahalliy mafiya, politsiya va (korrupsiyaga botgan) siyosatçilar örtasida çuqur aloqa bor. Anantning özi poklikdan voz keçmaydi, lekin politsiya ierarxiyasining quyi poğonasida turadi va öz hududidagi işlarga taʼsir qiliş imkoniyati juda çeklangan.
Anant uçta oddiy bezorini qamoqqa olganda, uni ularning boşliği, mahalliy mafiya doni Rama Şetti bilan uçraşişga çaqirişadi. Anant Şettining odamlarini ozod qiliş yoki uni öz tomoniga oğdiriş urinişlarining barçasini rad etadi. Şetti esa Anantni kuzatişga qaror qiladi.
Bir munça vaqt ötgaç, mahalliy truşçelar mahallasidan bir kamtar odam xotinini bezovta qilayotgan baʼzi öğrilar haqida şikoyat qiladi. Anant ularni topadi, qamaydi va ularni qattiq kaltaklaydi. Oqibatda mahalliy deputat Anantni işdan çetlatişni talab qiladi.
Anantning boşliği, inspektor Haider Ali, hayron bölgan Anantga öğrilar deputatning odamlari ekanini, saylov va siyosiy mitinglarda kuç körsatuvçilar ekanini tuşuntiradi. Anant öz vijdoni toza ekanidan (u heç narsa notöğri qilmagan) qatʼiyat bilan turib, sudga tayyor ekanini aytadi. Haider Ali esa bu ish sudgaça bormasligini tuşuntiradi: sud işlari çeksiz keçikadi yoki (korrupsiyaga botgan siyosatçilar tomonidan) soxtalaştiriladi, işdan çetlatiş esa xizmat tarixida abadiy qora doğ bölib qoladi, çunki heç bir siyosatçi bunday muammo tuğdiruvçi odam bilan işlaşni xohlamaydi.
Anant dastlab hayron böladi, lekin Haiderning rejasiga rozi böladi: u Nyu-Dehlidagi, yaʼni "Markaz" yoki milliy hokimiyat örindiğidagi aloqalari bor vositaçi Desaiga murojaat qiladi. Desai yuqori mansabdor şaxslarni jalb qilib, masalani jimgina yopib qöyadi. Bu voqea Anantning axloqiy eʼtiqodini sarosimaga soladi: u jinoyatçilarga nisbatan öz töğri işini amalga oşiriş uçun deyarli qonuniy bölmagan usullarga murojaat qilişga majbur böldi.
Anant bolaligini eslaydi. Uning otasi qişloq politsiyasida faujdor (konstebl) sifatida nafaqaga çiqqan edi. Otasi qattiqqöl va zöravon odam bölib, arzimagan bahona bilan xotinini urib yuborardi. Anant buni körib turardi-yu, aralaşişga ojiz edi. Anant kollejni tugatganda oliy taʼlim olişni istaydi, lekin uni majburan politsiyaga yuborişadi.
Şetti odamlaridan biri qattiq kaltaklangan, kuydirilgan va ölim holatida taşlab ketilganini topganda voqealar qiziqarli tus oladi. Anant odamni kasalxonaga olib boradi va uning guvohligini yozib oladi, hujumni kim uyuştirgani sifatida Şettini va boşqalarni körsatadi. Anant Şettining xonasiga bostirib kirib, uni hibsga olmoqçi böladi. Ammo Şetti parvo qilmaydi. U yuqori mansabdagi politsiyaçiga oddiy telefon qiladi, öşa zahoti u Anantdan orqaga çekinişni talab qiladi. Anant vaziyatni va köp sonli dalillarni keltiradi, lekin yana ham çekinişga buyruq olinadi. Anant ğazablangan, ranjigan va ojiz holda, çuqur xörlangan holda çiqib ketadi.
Haider Ali yana bir bor tuşuntiradi: Rama Şetti yaqinlaşayotgan şahar kengaşi saylovlarida nomzod bölişni rejalaştirgan va bunday arzimas masala uning maqsadlarini çalğitişiga yöl qöya olmaydi. Anant dahşatga tuşadi, ğazablanadi va içkilikka berilib ketadi. Jyotsna bilan munosabatlari yomonlaşadi. Şetti mitinglarida xavfsizlikni taʼminlaş topşirilganida u qattiq ezilib ketadi.
U yana bir karyera zarbasiga uçraydi: Mumbay atrofidagi toğlarda xavfli qaroqçini qölga oliş uçun hujum guruhiga rahbarlik qiladi, lekin hibsga oliş uçun kredit oxir-oqibat boşqa xodimga beriladi. Uning munosabatlari yanada yomonlaşadi va u ança köp içkilik içişni boşlaydi. Jyotsna uni tanbeh berganida, Anant unga öz dardini aytadi.
Şundan köp ötmay bir keçasi hamma narsa butunlay nazoratdan çiqadi: radio öğirlikda ayblangan mayda öğri hibsga olinadi. Anant qattiq mast, ğazabli va asabiy holatda böladi. U içişda davom etgança öğrini dahşatli va şafqatsiz kaltaklaydi va uni "boşqalarning qonuniy huquqlarini öğirlaşda" ayblaydi.
Kutilganidek, öğri haddan taşqari kaltaklaşdan vafot etadi. Oqibatda Anant işdan çetlatiladi va haddan ortiq kuç işlatişda ayblanib, sud jarayoniga tortiladi. Anant yana Desai bilan boğlanişga harakat qiladi, lekin Haider Ali çekinadi va vaziyat deyarli har kim uçun juda xavfli bölib qolganini aytadi. Haider Ali ança ikkilanib, yangi saylangan Rama Şetti yordam bera olişi mumkinligini taklif qiladi.
Bir neça kunlik öylanişdan söng Anant Rama Şettini uning tikiş uyida körişga qaror qiladi.
Rama Şetti Anantni iliq kutib oladi va uni özining içki xonasiga yakka özi taklif qiladi, ehtimol bu töğri politsiyaçi nihoyat uning oldida tizzaga çökkanini bilgandir. U faqat Anant unga qöşilsagina yordam berişga rozi böladi. Anant "ojiz" holatidan çiqadi va ğazablanib, hayratlanarli va zöravon harakat bilan Rama Şettining böğzini böğadi.
Film Anantning özini taslim qilişi bilan yakunlanadi.
3Aktyorlar
Om Puri — kiçik leytenant Anant Velankar Smita Patil — Jyotsna Gokhale Amriş Puri — politsiya konstebli…

Om Puri — kiçik leytenant Anant Velankar Smita Patil — Jyotsna Gokhale Amriş Puri — politsiya konstebli Velankar, Anantning otasi Madhuri Purandare — Anantning onasi Naseeruddin Şah — Mike Lobo, işdan çetlatilgan politsiyaçi (mehmon roli) Sadaşiv Amrapurkar — Rama Şetti Madan Jain — Rama Şettining öğli Şafi Inamdar — politsiya inspektori Hyder Ali Ila Arun — Sneha Vajpayee Satiş Şah — qaroqçi Açyut Potdar — politsiya inspektori Patil Akaş Khurana — Khanna, fabrika menejeri Vijay Kaşyap — fabrika kasaba uyuşmasi rahbari K. K. Raina — restoran egasi Prabhakar Patankar — politsiya xodimi Gupte Sureş Bhagwat — arizaçi Şanta Gokhale — Lokşahi Hakka Samiti yiğilişidagi maʼruzaçi
4Işlab çiqariş
Filmni tört prodyuser moliyalaştirgan: ikkitasi suratlarni işlab çiqaruvçi laboratoriya egalari, biri kiyim…
Filmni tört prodyuser moliyalaştirgan: ikkitasi suratlarni işlab çiqaruvçi laboratoriya egalari, biri kiyim savdogari, törtinçisi sanoatçi edi. "India Today" bilan suhbatda Nihalani şunday degan: "Homiylarni topiş hali ham qiyin, lekin 10 yil oldin bu umuman mumkin bölmagan bölardi." Ssenariy muallifi Tendulkar Nihalaniga Amrapurkarning spektaklini körişni maslahat bergunga qadar, u Rama Şetti rolini ijro etadigan yangi aktyor izlayotgan edi. Bu marathi tilidagi "Hands Up" nomli spektakl edi.
5Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Ardh Satya» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.