As Good as It Gets

Film vaqti-vaqti bilan jizzakilik qiladigan yozuvçi Melvin Udell (Jack Niçolson) haqida. U obsessiv-kompulsiv buziliş (obsessiv-kompulsiv buziliş) bilan oğriydi va kasalligi tufayli özini uyi bilan çeklab qöyişga majbur böladi: uyda özi uçun çalib turadigan pianino va köplab muxlislari uçun yozadigan kitoblari bor.

Melvin muvaffaqiyatli yozuvçi (sevgi haqida romanlar yozadi), boy yakkaxon. U Manxettenning markazida, Nyu-Yorkdagi qimmat va nufuzli uyda yaşaydi. Ammo kasalligi tufayli odamlar bilan muloqot qiliş unga juda qiyin keçadi. Kasallik tufayli u har doim ham impulsiv harakatlarini nazorat qila olmaydi (masalan, koridorda qöşnisining it-bolasi uning xonadoni qarşisida siydigini körib, ğazabga minadi va itni uşlab, çiqindi quvuriga taşlab yuboradi).

Uning xulqi kasallik tufayli majburan bajariladigan marosim harakatlaridan, mikroblardan qörqişidan va odatlarning kuçidan iborat. Baʼzan uning odatlari atrofdagi haqiqat bilan töqnaşuvga olib keladi, şunda u asabiylaşadi va atrofdagilarga qöpollik qiladi; buning uçun uni sökişadi, politsiyani çaqirişadi, boşqalar esa uning kasalligidan bexabar holda qarsak çalib, uni restorandan haydaşadi. Şu sababli u çekinişga va odamlardan uzoqlaşişga majbur böladi.

Juda ğalati xulqi, odamovarligi va gomofobiyasi tufayli Melvinni Manxettendagi uy qöşnilari va u bilan muloqot qilişga majbur bölgan boşqa odamlar ham yoqtirmaydi. Kasallik uni muloqot doirasini çeklaşga majbur qiladi. U har kuni bir xil restoranda, bir xil stol atrofida ovqatlanadi va mikroblardan patologik qörquvi tufayli özi bilan olib keladigan bir martalik idişlardan foydalanadi. Yolğiz va tuşunilmagan kasal odam bölgan u hayotini uyidagi qulaylikda ijodga bağişlaydi: pianinoda çalib, sevgi haqidagi romanlarini yozişda davom etadi.

Psixoterapevt nazoratida bölgan Melvinga impulsiv harakatlardan xalos bölişga va bemorning xulqini yaxşilaşga yordam beradigan dorilar buyurilgan. Şunga qaramay, u dorilarning foydasini inkor etadi va ularni qabul qilmaydi; şu tufayli kasallik çekinmaydi va u odamlar bilan muloqotda özini nazorat qila olmaydi. U faqat öz xonadonining taniş muhitida, roman yozayotganda yoki pianinoda yakka özi çalayotganda tinçlanadi. Uning isteʼdodini öquvçilar va tanqidçilar tan olişadi. Naşriyot uning romanlarini yuqori baholaydi va kitoblari naşridan katta foyda keltiradi, ammo Melvinning özi şunga qaramay çuqur baxtsiz.

U faqat Kerol Konnelli (Helen Hunt) bilan qiziqadi — restorandagi yagona ofitsiantka, uning ğalati xulqiga çiday oladigan ayol. Qiyin xarakteriga qaramay, Melvin uning döstiga aylanişga muvaffaq böladi. Kerol, allaqaçon keksayib qolgan yolğiz ona, oğir kasal öğli bilan Bruklinning kambağal tumanida, Kerol va öğli uçun uning keksa onasi bergan kiçik xonada yaşaydi; onasi ham yolğiz ona. Kerol 9 yoşli öğli Spenserga çeksiz mehr qöyadi. Bola allergik asoratlari bölgan bronxial astma bilan oğrigan va tez-tez böğiliş xurujlari böladi, şu sababli Kerol uni oyiga 5—6 marta kasalxonaga olib borişga majbur böladi. Şunday bölsa-da, har safar kasalxonaga taşrif faqat qisqa vaqtga yordam beradi, böğiliş xurujlari qayta-qayta takrorlanadi va Kerol yana xurujni payqab, öğlini qutqariş uçun uning yonida bölişga majbur böladi. Surunkali kasallik tufayli Spenser tez-tez maktabni qoldiradi, jismonan zaiflaşgan va boşqa bolalar bilan futbol öynay olmaydi. Kerol kambağallikdan, öğlini davolay olmaslikdan va kam daromadidan umidsizlikka tuşgan, u bilan yaşab bölmaydi. Hal qilib bölmaydigan muammolardan çarçagan Kerol köpinça özini tutolmay qoladi, qöpollik qiladi va isterikaga tuşadi. Hayot tajribasi köp bölgan onasi Kerolning bunday yeçilmas vaziyatlarda qançalik azob çekayotganini köradi, ammo u ham heç narsani özgartira olmaydi, faqat qizi va nevarasini bir muddatga bölsa ham tinçlantirişga harakat qiladi.

Bir yigit Kerolning oldiga keladi va uning xonasida qoladi. Uçraşuv vaqtida, qizining baxtini umid qilib, Kerolning onasi kasal nevarasiga qaraydi va uni öz xonasiga taklif qiladi. Spenser onasini sevadi va uning şaxsiy hayotini yölga qöyişi qançalik muhimligini tuşunadi. Şunga qaramay, Kerol sevgilisi bilan uçraşuvda ham öğlini unutmaydi. Yigit Kerolni ehtiros bilan quçoqlab, öpa boşlaganda, u öğlining qusiş xurujini eşitadi. Sevgilisini itarib yuborib, Kerol öğli tomon yugurib boradi, qusişdan qutulişiga yordam beradi, kasal bolani quçoqlab tinçlantiradi. Ona ham Kerolni tinçlantiradi va uni xonasiga, u yerda kutayotgan erkak oldiga qaytişga köndiradi. Kerol şoşilib yigit oldiga qaytadi va uni quçoqlaydi, ammo uning ustida yopişqoq bölib qolgan öğlining qusuği yigitda jirkanç taassurot uyğotadi, u norozi qiyofa bilan örnidan turib, Kerolni tark etadi — şubhasiz, abadiy.

Melvinning qöşnisi, rassom-gey Saymon Bishop (Greg Kinnear) bezorilar tomonidan qattiq kaltaklanadi va kasalxonaga tuşadi. Kasalxonada Saymon Melvinning uning it-bolasini çiqindi quvuriga taşlaganini bilib, dahşatga tuşadi. Saymonning gey-şerigi, dadil afroamerikalik (Cuba Gooding Jr.), Melvinni qöşnisi va uning Verdell ismli it-bolasi oldidagi aybi haqida qatʼiy tuşuntiradi. Melvinning boşqa ilojsiz çorasi qolmaydi va u qöşnisining itiga ğamxörlik qilişga majbur böladi. Ammo soğliğidagi köplab muammolari tufayli itga ğamxörlik qiliş dastlab Melvinga istalmagan va yoqimsiz tuyuladi. Şunga qaramay, asta-sekin u brussel griffoniga hissiy jihatdan boğlanadi va hatto it uçun qöşiq bastalaydi, uni kayfiyati bilan uyda öz pianinosida hamrohlik qilib kuylaydi. It unga javob beradi va uning xulqining baʼzi xususiyatlarini özlaştiradi — hatto trotuardagi yoriqlar ustidan oyoqlari bilan qadam taşlay boşlaydi.

Melvinning restoranda xulqi yaxşilanganini sezgan Kerol unga köproq eʼtibor bera boşlaydi. Melvin Kerolning bunday eʼtiborining uning kayfiyati va soğliğiga foydali taʼsirini his qiladi. Bir kuni Melvin Kerol restorandan ketib, Bruklinga yaqinroq joyda ish topganini bilib qoladi, şunda u kasal öğli bilan köproq vaqt ötkazişi mumkin böladi. Melvin, özidan boşqa heç kim bilan muloqot qila olmay, Kerolning öğli uçun eng yaxşi şifokorni topadi va u uçun öğlining kasalligi bilan boğliq barça tibbiy xarajatlarni tölaydi, faqat Kerol sevimli restoraniga qaytib kelsin va hammasi avvalgidek bölsin, deb. Bir kuni uyiga qaytayotgan Kerol öz kiriş joyi oldida, eski maşinalar va çiqindi konteynerlar bilan töla kambağal tumanda ğayrioddiy körinadigan, haşamatli qora «Cadillac»ni köradi; maşinada MD — tibbiyot doktori raqamlari bor. Dahşatga tuşgan Kerol uyga yugurib kiradi va vahima bilan doktorga baqiradi, uning ismini bilişni xohlamaydi, balki öğliga nima bölganini bilişni istaydi.

Doktor Liddell, nufuzli mutaxassis, vaziyatni öğli haqida tinçlik bilan va batafsil tuşuntiradi, qon tahlili uçun uning qonidan ikkita probirkaga oladi va maxsus çaqirilgan hamşiraga probirkalarni zudlik bilan laboratoriyaga topşirib, tahlil natijasini öşa kunning özida berişni buyuradi. Tajribali doktor Spenserning kasalligi haqidagi köplab maʼlumotnomalar va köçirmalarni diqqat bilan örganadi va bolani mahalliy kasalxonada notöğri davolanganini payqaydi.

Kerol ğazabga minib, foydasiz kasalxonaga qarata sökinadi, doktor esa xotirjamlik bilan va işonç bilan Kerolga öğli tuzalişi uçun hamma narsani qilişini tuşuntiradi. Kerol davolaniş narxi haqida söraganida, doktor bu davolaniş juda qimmatga tuşişini aytadi. Kerol va uning onasi ranjigan körinişadi, ammo doktor ularni tinçlantiradi: barça xarajatlarni Melvin tölayotganini aytadi. Doktor Kerolga öz uy telefoni yozilgan vizitka beradi va öğlining soğliği endi ança yaxşilanişini tasdiqlaydi. Kerol va uning onasi hali ham bunday narsa mumkinligiga işonişmaydi. Hayratda qolgan Kerol doktorga bir stakan suv yoki qahva, yoki ayollik xizmatlarini taklif qiladi, ammo doktor bosiqlik bilan jilmayadi, xuşmuomalalik bilan xayrlaşib, ketib qoladi.

Kerol köp ötmay öğlining ança yaxşilanganini köradi. Şunga qaramay, u Melvinning yordamini tuşunmaydi va yaşirişga zörğa urinib, şubha bilan qaraydi. Kerolning onasi ularning qançalik omadli ekanini tuşunadi, ammo qizi uni har doim ham tuşunmaydi. Kerol öz his-tuyğulari va odatga aylangan şubhasi bilan oğir kuraşadi. U tuyqusdan impulsiv ravişda tunda Melvinning oldiga boradi va u bilan heç qaçon uxlamasligini baqiradi. Hayajonlangan Melvin esa faqat uni restoranga qaytişini va hamma narsa avvalgi holiga qaytişini xohlaşini javob qiladi.

Kasalxonadan çiqqan kaltaklangan rassom Saymon, it-bolasi endi özidan köra Melvinni köproq yaxşi körişini köradi. Bu Saymonni qattiq xafa qiladi va uning ijodiy inqirozini kuçaytiradi. Bundan taşqari, Saymonning qarzlari bor, tibbiy suğurtasi yöq va ijara tölamagani uçun ijaradan çiqarilişi mumkin. Döstlarining maslahati bilan u pul söraş uçun ota-onasining oldiga Baltimorga borişga qaror qiladi. Biroq Saymonning qöli gipsda bölgani uçun xavfsiz yölga çiqiş uçun unga haydovçi sifatida Melvin kerak. Melvin bu sayohatga istamay rozi böladi va Kerolni ular bilan birga borişga taklif qiladi. Kerol şubhaga tuşadi va faqat onasining maslahati bilan istamay taklifni qabul qiladi. U kambağalligidan va Melvin taklif qilgan nufuzli klub-restoranga boriş uçun yaxşi kiyim yöqligidan uyaladi. Kerol özi bilan yorqin qizil uy libosini oladi; bu nufuzli jamiyatda keçki ovqat uçun mutlaqo mos emas, ammo bu uning kam sonli garderobidagi hali unçalik eskirmagan yagona narsa bölib, hammasi kiçik sayohat sumkasiga siğadi.

Melvin sayohatga juda sinçkovlik bilan tayyorgarlik köradi. U Kerolning köp soatli yölda eng katta qulayligi uçun iloji boriça köproq joy böşatiş maqsadida öz qulayligidan voz keçadi. Kerol bunday harakatni qadrlaydi va Melvinga minnatdorçilik bildiradi. U Saymonni ham ruhlantiradi va uçalasining munosabatlari yaxşi tomonga rivojlana boşlaydi. Melvin öz kollektsiyasidan oldindan tanlab qöygan musiqani yoqadi va Kerol unga bu yoqqanini aytadi.

Bir neça soat ötgaç, uçovlon Nyu-Yorkdan Baltimorga muvaffaqiyatli yetib boradi va okean böyidagi, suv va haşamatli yaxt-klubga qaragan mehmonxonada töxtaydi. Melvin oldindan ikkita lyuks xona band qilgan: bir xonada Melvin va Saymon ikki kişi joylaşadi, ikkinçisi esa Melvin vaʼda qilganidek Kerol uçun ajratilgan.

Saymon ota-onasi bilan öz muammolarini hal qilayotgan paytda Kerol uyga qönğiroq qiladi va öğli unga futbol öynaganini va gol urganini aytadi. Kerol juda xursand va baxtli böladi.

Melvin vaʼda qilganidek Kerolni restoranga taklif qiladi, Kerol xursand bölib rozi böladi va yorqin qizil libosini kiyadi. Restoran kiriş joyida ularni nufuzli administrator kutib oladi va Melvinga kiyiniş qoidasi (dress-kod) bu qimmat muassasaning qoidalariga muvofiq kiyinişni talab qilişini aytadi hamda Melvinga keçki kostyum va galstukni ijaraga olib kiyişni taklif qiladi; restoran bunday hollarda notöğri kiyingan mehmonlarga bu buyumlarni ijaraga beradi. Administrator Kerolning közga taşlanadigan qizil libosiga eʼtibor bermaslikka odob bilan harakat qilib, Melvinga kiyimni uzatadi, ammo u kimdir tomonidan allaqaçon kiyilgan buyumlarning tozaligiga şubha qilib, rad etadi. Kerol Melvinni köndirişga urinib, bu kiyimlar kimyoviy tozalaşdan yangi çiqqan bölişi kerakligini aytadi, ammo administrator vijdonan bunday emasligini tan oladi. Şunda Melvin keçani Kerol uçun yoqimli qiliş istagida tezda yangi kiyim sotib oladi, kiyinadi va yaxşi kayfiyat va baxtli tabassum bilan köp ötmay restoranga qaytib keladi.

Kerol allaqaçon barda kokteyl içmoqda. Melvinni körib, u unga qarşi çiqadi, öynoqi raqsga tuşgança, ammo şu bilan boşqa mehmonlarning eʼtiborini özining yorqin qizil libosiga qaratadi va şu bilan birga Melvinni xijolatga soladi. Ular oldindan band qilingan stolga ötirişadi va Melvin keçki ovqatga buyurtma beradi. U Kerolga, aynan uning uçun şifokorga quloq solib, yozilgan dorilarni qabul qilgani va xulqi yaxşilanganidan minnatdorligini ayta boşlaydi. Kerol uning sözlarini maqtov sifatida qabul qiladi. Ammo Kerol allaqaçon bir oz mast bölgan va Melvinga tuşunmaydigan işoralar bilan yopişib ola boşlaydi. Melvin özini Saymon haqida bir gap aytişga ruxsat beradi (buning uçun keyinroq uzr söraydi), va tösatdan Kerolning kayfiyati tez va keskin özgaradi — u Melvinni qöpol va ğazab bilan haqorat qilib, mehmonxonaga ketadi.

Mehmonxonada Kerol ğazab hujumi bilan Melvinning va Saymonning xonasidan Melvinning barça narsalarini taşlab yuboradi va Saymon bilan tunga öşa xonaga köçib ötadi. Saymonning xonasida vannada çömilayotganda Kerol özining çiroyli qomati bilan Saymonning eʼtiborini tortadi. Saymon unga iltifotlar aytadi va xijolat bölib, Keroldan uni yalanğoç holda çizişiga ruxsat berişini söraydi. Kerol rozi böladi. Saymon yalanğoç Kerolning bir neça rasmini çizadi, Kerol poza beradi va rassomning eʼtiboridan juda mamnun böladi. Restorandan qaytib kelgan, xafa bölgan Melvin Kerolni Saymon bilan xonada köradi. Kerol va Saymonning özaro hurmati Melvinni hayratga soladi. Kerol Melvinga ğazablanib, Melvin bilan jinsiy aloqadan köra rassomning eʼtiborini yoqtirişini aytadi. Melvinga Kerolning bu özgaruvçan va ğalati darajada asabiy holati juda salbiy taʼsir qiladi, u ketib qoladi. U öz kasalligini töliq yenga olmaganidan va Kerolga sevgisini aytiş uçun jasorat topa olmaganidan ezilgan.

Nyu-Yorkka qaytgaç, Kerol Melvinga endi uni heç qaçon körişni xohlamasligini aytadi. Şunga qaramay, keyinçalik u sözlaridan puşaymon bölib, uzr söraydi.

Kerol va Melvinning munosabatlari murakkab bölib qoladi. Pulsizlik tufayli vaqtinça Melvinnikiga köçib kelgan Saymon uni Kerolning Bruklindagi uyiga borib, sevgisini tan olişga undaydi. Melvin Kerolning oldiga, Kerol bir vaqtlar uning oldiga kelgani kabi, tong 4 da boradi. Kerol Melvin unga aynan kerakmi-yöqmi, işonçi komil emas. Kerolning onasi qizini u özi heç qaçon bölmaydigan narsani orzu qilayotgani haqida ogohlantiradi va xayollardan voz keçiş vaqti kelganini aytadi. Biroq Kerol hali yaxşi odamni uçratganini töliq anglamaydi va Melvinning sevgisini tan olişga urinişi paytidagi noaniq qadamlarini sezib, uni eski odati bilan keskin bölib töxtatadi. Şunga qaramay, Melvin nozik quçoq va öpişlar bilan uning eʼtirozlarini işonç bilan töxtatadi. Uning mehribon tuyğusi Kerolga yetib boradi va ular özaro kelişuvga keladilar.

Quçoqlaşib va öpişgandan söng, Melvin va Kerol birga Nyu-Yorkning tungi çiroqlar bilan yoritilgan köçasi böylab yurib, tungi kafega yetib kelişadi. Melvin özi, oyoq ostiga deyarli qaramasdan, Kerol yonida yengil va işonç bilan yurayotganini payqaydi, demak uning har bir qadamini majburiy nazorat qilgan kasallik endi çekingan. U özi uçun avval yengib bölmas tösiqlarni osonlik bilan bosib ötadi, çunki sevgilisi yonida. Ular birga kafega kirişadi, u şu lahzada barça çiroqlarini yoqadi va bu yorqin yoritiş erkak va ayol örtasidagi munosabatlarning yangi holatini ramziy qiladi — endi ularga aniq böldiki, ular öz baxtlarini özlari yaratadilar.