«Yiğiş signali» (xitoy anʼanaviy yozuvda 集結號, soddalaştirilgan 集结号, pinyin Jí jié hào, Rossiya prokatida «Şaraf nomi bilan» deb nomlangan) — xitoy rejissyori Feng Xiaoganğning uruşga qarşi filmi bölib, Xitoy fuqarolar uruşi davri voqealarini hikoya qiladi. Filmning syujeti haqiqiy voqeaga asoslangan. Uni Yang Jin-Yuan özining «Guan Si» («Sud jarayoni») romanida tasvirlagan. Keyinçalik Liu Heng romanni ssenariyga aylantirgan. XXRʼda filmning premyerasi 2007-yil dekabrida bölib ötgan.
1Rollarda
Zhang Hanyu, Deng Chao, Wang Baoqiang
2Syujet
1948-yilda Huaihai jangi paytida Xitoy kommunistlari bilan Guomindan qöşinlari örtasida 139-polkning…
1948-yilda Huaihai jangi paytida Xitoy kommunistlari bilan Guomindan qöşinlari örtasida 139-polkning 3-batalyonining 9-rota komandiri, Alohida 2-armiya askari Gu Tszidi taşlab ketilgan şaxtani himoya qiliş buyruğini oladi (öşa paytgaça oğir janglardan keyin uning 120 kişilik rotasidan atigi 47 kişi tirik qolgan edi). Unga signal karnay çalinmagunça hududni uşlab turiş buyurilgan. Gu Tszidi askarlari bilan Guomindan ustun kuçlarining bir neça hujumini qaytaradi va hatto ikkita tankni işdan çiqaradi. Tank hujumidan keyin ölayotgan serjant kapitanga signalni eşitganini aytadi. Gu Tszidi esa kontuziya oqibatida heç narsa eşitmagan va boşqa askarlardan ijobiy javob olmagaç, çekiniş buyruğini bermagan. Keçqurun Guomindan qöşinlari yangi hujum boşlaydi, unda çekiniş signalini kutib ulgurmagan Gu Tszididan boşqa hamma halok böladi. Yaralangan Gu Tszidini keyinroq xalq armiyasi askarlari duşman kiyimida topadi va uni asir deb qabul qilişadi. Kiyim masalasi, uning jangda yagona tirik qolgani hamda Tszidi xizmat qilgan bölinma tarqatilib, nomi özgartirilgani sababli harbiy hujjatlarda yuzaga kelgan çalkaşliklar uning jang haqiqatini va öz askarlarining jangda halok bölganini tasdiqlaşiga tösqinlik qiladi. Ularning har biri hali ham bedarak yöqolganlar qatorida hisoblanadi, bu esa ularni dezertirlikda gumon qilişga asos beradi. Jasadlarni qidiriş ham qiyinlaşadi, çunki jang olib borilgan şaxtaning barça kiriş joylari kömib taşlangan va içida kömilgan jasadlar heç qaçon topilmagan.
1950-yillarda Gu Tszidi Koreya uruşida iştirok etadi. Bir topşiriq paytida uning otryad askari bosim ostida portlovçi frantsuz minasini bosib oladi va Tszidi uni qutqarişga harakat qiladi. Askarni qutqarayotganda Tszidi özi ham tuzoqqa tuşib qoladi va ölib, öz askarlari bilan uçraşişni umid qilib, minani portlatadi. Tszidi tirik qoladi, ammo minaning bölagi uning boşida qoladi, natijada u öng közidan ajraladi, keyinçalik esa çap közi ham ojiz bölib qoladi. 1955-yilda u askarlari halok bölgan şaxta joyiga qaytadi. Alohida 2-armiya allaqaçon qayta taşkil etilgan edi va Gu Tszidi rotasi haqidagi maʼlumotlar millionlab boşqa halok bölganlar haqidagi maʼlumotlar orasida butunlay yöqolgan edi. Gu Tszidi öz askarlarining qahramonlarça halok bölganini, bedarak yöqolgan emasligini taʼkidlaydi. Rahbariyatga yuborilgan doimiy xatlar va maʼmuriyat amaldorlari bilan uçraşuvlar natija bermaydi.
Aynan öşa şaxta joyida kömir qazib olinmoqda, Gu Tszidi esa şaxtyorlarning işiga xalaqit berib, halok bölganlarning jasadlarini yakka özi topişga urinadi, ammo bu muvaffaqiyatsiz tugaydi. Şuningdek, u 1948-yildagi signal karnay heç qaçon çalinmaganini bilib oladi, çunki ular butun batalyonning çekinişini qoplaş uçun ataylab qurbon qilingan edi. Bu Tszidining buyruq bergan polkovnik Lyuga nisbatan ğazabini uyğotadi. Polkovnik Lyu uning uzoq yillik dösti bölgan va keyinçalik Koreya uruşida halok bölgan. U oxirgi daqiqagaça 9-rota halokatidan afsuslangan edi.
Rahbariyatga yuborilgan doimiy xatlar va Tszidi bilan birga xizmat qilgan, uning hayotini Koreyada minani öz zimmasiga olib saqlab qolgan Xalq ozodlik armiyasi polkovnigining yordami natijasida 9-rotaning barça askarlari jangda halok bölgan revolyutsion qahramonlar deb tan olinadi.
1958-yilda quriliş işlari paytida Gu Tszidi rotasi askarlarining jasadlari topiladi. Ularning halok bölgan joyiga qizil yulduzli yodgorlik örnatiladi. Gu Tszidi halok bölganlar şarafiga ötkazilgan qurolli salyut marosimida qatnaşadi, general unga va rotasining (vafotidan keyin) şaxsiy personallaştirilgan faxriy mukofotlarini topşiradi. Marosim joyida signal karnay çaladi. Film Gu Tszidi 1987-yilda vafot etgani haqidagi xabar bilan yakunlanadi.
3Tanqid va premyera
Film Pusanda namoyiş etilganda kino tanqidçilari va tomoşabinlarning eʼtiborini tortdi. 2007-yil 4-oktabrda…
Film Pusanda namoyiş etilganda kino tanqidçilari va tomoşabinlarning eʼtiborini tortdi. 2007-yil 4-oktabrda Pusan xalqaro kinofestivalining 12-chi festivali oçiliş marosimida filmning premyerasi bölib ötdi (Pusan International Film Festival). Seansga möljallangan yetti ming çiptaning barçasi sotuvga çiqarilgandan keyin 17 daqiqa içida sotilib ketdi. 2008-yil martida film Londondagi kinoteatrlarda premyerasini ötkazdi.
4Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Во имя чести» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.