# Attraction
«Attraction» — 2017-yilda suratga olingan rus ilmiy-fantastik drama filmi, rejissyori Fyodor Bondarçuk. Ijtimoiy fantastika ruhidagi syujet Yer aholisining Moskvaning Severnoye Çertanovo tumanida yuz bergan birinçi kontakti haqida hikoya qiladi.
Film 2017-yilda IMAX formatiga ötkazilgan rus filmlarining törtinçisi böldi («Stalingrad», «Crew» va «The Duelist»dan keyin). Filmning Rossiyadagi keng prokatdagi premyerasi 2017-yil 26-yanvarda bölib ötdi. Film prokatda muvaffaqiyat qozonib, 1 milliard rubldan ortiq daromad keltirdi, byudjetini qoplab, matbuotda asosan ijobiy şarhlar oldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Oleg Menshikov, Alexander Petrov, Sergei Garmash
3Syujet
Xekon — insoniyatnikiga biologik jihatdan öxşaş, lekin texnologik jihatdan rivojlangan begona irq vakili. U…
Xekon — insoniyatnikiga biologik jihatdan öxşaş, lekin texnologik jihatdan rivojlangan begona irq vakili. U Yerga ilmiy tadqiqot ötkaziş maqsadida yaşirinça uçib kelmoqçi. Şu paytda Moskvada odamlar ğayrioddiy hodisani — meteorit yomğirini kuzatiş uçun keng oçiq joylarga töplanişadi. Begona kemasi «Sol» meteoritlar oqimiga tuşib qoladi, uning yaşiriş tizimi şikastlanib, işdan çiqadi. Rossiya harbiylari Rossiya hududi ustida meteoritga öxşamagan, nomaʼlum obʼektni aniqlaydi va uni NATO ga tegişli bölişi mumkin deb gumon qilib, uni hamrohlovçi qiruvçi samolyotlar yordamida urib tuşirişga qaror qiladi. Natijada urib tuşirilgan ulkan begona kema Moskvaga qulab, turar-joy binolarini, avtomagistralni va stadionni vayron qiladi. Falokat natijasida 232 kişi halok böladi, 500 dan ortiq kişi yaralanadi.
Rossiya Federatsiyasi mudofaa vazirligi rahbariyati şahar komendanti polkovnik Valentin Lebedev timsolida ziddiyatning kengayişiga yöl qöymaslik va kelgusi voqealarni kutiş qarorini qabul qiladi, çunki kema hujumga qaramay heç qanday tajovuzkorlik körsatmagan. Maʼlum böladiki, begona sivilizatsia vakillari öz transportini tuzatişga harakat qilmoqda. Şu sababli joy tösiq bilan örab olinadi, atrofga harbiy blok-postlar qöyiladi. Moskvada voqealar munosabati bilan komendant soati joriy etiladi.
Syujetning markazida Moskva aholisining munosabatlari ham turadi: maktab öquvçisi Yuliya Lebedeva, uning otasi — hodisa böyiça operatsiyalarga rahbarlik qilayotgan polkovnik Valentin Lebedev va Yuliyaning dösti, Çertanovodan kelgan zamonaviy tajovuzkor yoşlar vakili Artyom. Lebedevlarning töliq bölmagan oilasida munosabatlar yaxşi emas: harbiy bölgani uçun otasi doimo band, qizining hayotidagi tafsilotlar uni unçalik qiziqtirmaydi. U juda qattiqqöl va öz usuli, harbiyça tarzda qizini balolardan asramoqçi böladi, qiz esa ösmirlarga xos tarzda eʼtiroz bildiradi va hayotini özi tartibga solişga urinadi. Yuliya yuqori sinf öquvçisi bölib, Artyom bilan uçraşadi, bu Valentin Lebedevning maʼqulligini topmaydi.
Falokat paytida Yuliya va Artyomning yaqin dösti Svetlana Morozova halok böladi, bu ikkalasida ham begonalarga nisbatan nafrat uyğotadi. Şu bilan birga, ularning özlari ham deyarli halok bölişadi (begona kemasi yuqori qavatni kesib tuşiradi, Artyom va Yulya deyarli jarlik ustida osilib qolişadi, faqat karavotdan uşlab turişadi).
Begona kemaning taşrifi maqsadini tuşunişga urinib, yigitlar döstlari bilan birga harbiylar örab olgan, kema qulagan yopiq hududga yaşirinça boradi. U yerda ular yuqori texnologiyali ekzoskeletga öralgan Xekon bilan uçraşadi. Begona Yuliyani yarim vayron bölgan baland binodan yiqilişdan qutqaradi, lekin Artyom va uning döstlarining tajovuzkor harakatlari tufayli özi jarohat oladi va qon yöqotişdan huşini yöqotadi.
Yigitlar begonaning ekzoskeletini topib, örganiş uçun garajlariga olib ketişadi. Ular sezmagan holda Xekon kostyumidan tuşib qoladi va huşsiz holatda Yuliya tomonidan topiladi, qiz uni huşiga keltiriş va «Yer sayyorasidan ketişga yordam beriş» uçun tunda uning oldiga keladi.
Şu orada harbiylar Xekonning artefaktlaridan birini topib, laboratoriyaga olib ketişadi va uni örganişga urinişadi.
Yuliya bir sinfdoşining yordamida begonaga öz qonini quyişga qaror qiladi, çunki uning anatomiyasi insoniyatnikiga juda yaqin. Javoban begona Yuliyaga nomaʼlum buyumni beradi, u qöldan-qölga ötadi va qizga suvni boşqariş imkonini beradi. Keyinçalik öziga kelgan Xekon (Yuliya uni Xariton deb atagan) oddiy yoş yigitga öxşaydi. Şu bilan birga u deyarli bir zumda rus tilini özlaştirib oladi. Xekon Yuliyaga öz taşrifining maqsadlarini qisqaça aytib beradi va undan yuqori texnologiyali buyumlarini qaytarib oliş hamda «Sol» kemasiga qaytişda yordam berişni söraydi. Hali ham ğazabdan qaynayotgan Yuliya uni haydab yuboradi va u Moskva köçalarida yuriş qoidalarini bilmagani uçun politsiya bölimiga tuşib qoladi. Bir munça vaqtdan söng Yuliya tinçlanadi va polkovnik Lebedevning qizi bölgan mavqeidan foydalanib, baribir begonaga yordam berişga qaror qiladi. Birgalikdagi harakatlari bilan ular unga «şilk» deb ataladigan artefaktni qaytarişga muvaffaq bölişadi. Bularning barçasi Yuliya va Xekon örtasida romantik tuyğularning paydo bölişiga olib keladi.
Maks Korj kontsertida bölganda Xekon telepatik tarzda Yuliya va özini öz sayyorasiga olib ketadi, u Yerdan farqli ölaroq ekologik toza, iqlimi Yernikiga öxşaş va ölim yengilgan joy. Begona aytadiki, aslida u Yerga tuşmoqçi bölmagan, lekin meteorit yomğiri tufayli kema boşqaruvni yöqotib, qönişga majbur bölgan. Agar odamlar kemaga yaqinlaşişga urinsalar, «Sol» begona protokoliga köra uni yöq qiladi, çunki begonalarning texnologiyalari odamlar qöliga tuşmasligi kerak. Kontsert paytida ularni Artyomning döstlaridan biri payqab, unga telefon orqali xabar beradi. Diskotekadan keyin Xekon va Yuliya yopiq hududga boradi, lekin Artyom boşçiligidagi tajovuzkor yigitlar guruhiga duç kelib qolişadi, ular ularni kaltaklay boşlaydi. Ayniqsa Xekonga köp zarba tegadi, çunki uning irqi zöravonlikni qabul qilmaydi, u hujum qilmaydi va hatto özini himoya ham qilmaydi. Biroq Artyom Yuliyaning yuziga urganda Xekon yolğiz özi hujumçilarni taşlab yuboradi. Hujumçilardan biri Yuliyaning ryukzagidan pistolet olib, Xekonni nişonga oladi. Xekon hujumni qaytaradi, lekin Yuliya aralaşgani sababli hujumçilardan biri (Rus) pistoletdan ölim oladigan darajada yaralanadi. Bunga harbiylar guvoh bölib, darhol Xekon va Yuliyani hibsga olişadi, hujumçilar esa qoçib qutulişadi.
Kema falokati natijasidagi odamlar ölimi, hokimiyat harakatsizligi (vaziyat kuçayib ketişi xavfi tufayli hudud böylab qutqaruv işlari olib borilmagan), maişiy qiyinçiliklar (kema şaharda suv zaxiralarining tugaşiga sabab böladi, çunki kema materiali suvni kuçli yutadi — uni olib kelib, aholiga meʼyor böyiça tarqatişadi), şuningdek, OAV va ijtimoiy tarmoqlarda vahima soliş va yolğon axborot tarqatiş mahalliy aholining kuçayib borayotgan noroziligiga va begonalarni haydab çiqariş istagiga olib keladi. Döstining ölimidan çegarasiga yetgan Artyom Moskva aholisini hokimiyat vakillariga qarşi qözğolonga va «öz yerini» begonalardan «himoya qiliş» maqsadida begonalar kemasiga hujum qilişga çaqiradi.
Şu orada Yuliya va Xekon harbiylarning mobil bazasiga olib kelinadi va hibsda saqlanadi. Ozdan söng u yerga yetib kelgan Lebedev qizi bilan murakkab suhbat ötkazadi, qiz esa şantaj yöli bilan (özini otib öldiriş bilan qörqitib) «Tigr» zirhli avtomobilining kalitlarini olib, kema tomon yöl oladi.
Perimetr mudofaasini yorib ötgan qözğolonçilar kemaga yaqinlaşadi, lekin ularni begona irqning, yuqori texnologiyalarning sirlarini qöriqlayotgan botlari töxtatadi. Şunga qaramay, ular qurbonlar sonini kamaytirişga harakat qilişadi. Rossiya harbiylari ham ziddiyatning kengayişini töxtatişga harakat qiladi. Affekt holatida bölgan Artyom avval topilgan Xekonning ekzoskeletini kiyib, begonalar bilan jangga keladi, lekin uning maqsadi — Yuliya va Xekon ketayotgan «Tigr»dir. Oxir-oqibat qözğolonçilar zararsizlantirilgaç, botlar harbiylarga hujum qiliş arafasiga keladi, lekin Lebedev qurolini taşlab, qöllarini kötarib, öz odamlarining tinç niyatini körsatadi. Oxirgi daqiqada Artyom harbiyni urib yiqitadi, ekzoskeletdan çiqadi va avtomatdan Yuliyani hamda uni tösişga urinayotgan Xekonni otib taşlaydi.
Botlar Yuliya va Xekonning jasadlarini kemaga olib kirişadi. Kema sunʼiy intellekti (SI) kemaga botlar bilan birga kirgan polkovnik Valentin Lebedevga taşrif maqsadlari, Yer sayyorasida insoniyat tarixi davomida kuzatilgan muammolar va begona irqning kelgusida kontaktlar böyiça rejalari haqida qisqaça gapirib beradi. SI şuningdek, biologik abadiylikka ega bölgan Xekon Yuliyaning hayotini saqlab qoliş uçun öz jonini qurbon qilganini xabar qiladi. Şu paytda kema tizimlari Yuliyaning hayotiy faoliyatini tiklaydi.
Filmning mazmuni finalda Yuliyaning ovoz çiqarib aytgan fikrlarida ifodalanadi: «Haqiqat şundaki, uzoq kosmosdan kelgan bir begona bizga özimizdan ham köproq işondi. Odamlar endi avvalgidek yaşay olmasliklarini aytişadi… Men — aniq yaşay olmayman…».
Filmning finalida Xekon jasadi atrofida harakatdagi kema regeneratsiya mexanizmi belgilari paydo böladi (u tirik qolganiga işora).
4Saundtrek
Film musiqasini bastakor Ivan Burlyaev, Fyodor Bondarçukning jiyani…
Film musiqasini bastakor Ivan Burlyaev, Fyodor Bondarçukning jiyani yozgan.
Saundtrekka 32 ta kompozitsiya kiradi. Saundtrekni yoziş uçun öşa paytdagi eng yangi musiqiy ish stansiyasi (sintezator) Yamaha Montage 8 işlatilgan, bastakorning sözlariga köra, u hali heç qayerda sotilmagan edi.
26-yanvarda film saundtreki Yandex Musicʼda, 27-yanvarda esa iTunesʼda çiqdi.
5Suratga oliş
Suratga oliş qatʼiy maxfiylik şaroitida Moskvaning turli tumanlarida, asosan Severnoye Çertanovoda va Mudofaa…

Suratga oliş qatʼiy maxfiylik şaroitida Moskvaning turli tumanlarida, asosan Severnoye Çertanovoda va Mudofaa vazirligi obʼektlarida, Rossiya qurolli kuçlarining eng yangi harbiy texnikasi iştirokida ötkazildi. Suratga olişda BTRʼlar, vertolyotlar, «Uran-6» robotlari, uçuvçisiz uçiş apparatlari, «Tigr» va «Tayfun» zirhli avtomobillari, şuningdek, oğir aviataşuvçi raketa kreyseri «Admiral Kuznetsov» iştirok etdi.
Suratga oliş paytida aktyor Aleksandr Petrov oyoğini oynaga kesib, pay tolalarini şikastlantirdi, şundan söng gips bilan suratga tuşişga va dublyordan foydalanişga majbur böldi.
Bundan taşqari, Fyodor Bondarçuk asosiy qahramonlar rolini ijro etuvçi aktyorlar — aktrisa Irina Starşenbaum va aktyor Aleksandr Petrov örtasidagi yaqin munosabatlar film suratga olişda qiyinçiliklar tuğdirayotganidan norozi edi.
Filmni suratga oliş 2015-yil 12-dekabrda yakunlandi.
Film byudjeti 380 mln rubl yoki boşqa maʼlumotlarga köra, kinomarketing bilan birga 520 mln rubl böldi.
6Vizual effektlar
Vizual effektlar bilan Main Road Post rus kompaniyasining 255 nafar rassomi şuğullandi. Kompaniya bundan…
Vizual effektlar bilan Main Road Post rus kompaniyasining 255 nafar rassomi şuğullandi. Kompaniya bundan oldin «Metro», «Avgust. Sakkizinçi», «Juda xavfli», «Stalingrad», «The Duelist» filmlari ustida işlagan edi. Effektlar ustida taxminan bir yarim yil işlandi. Eng murakkab effektlar kosmik kemaning qulaş lahzasi hisoblanadi.
7Prokat
Filmning birinçi treyleri 2016-yil 9-iyunda «Rossiya» telekanalining «Vesti» dasturida namoyiş etildi.…

Filmning birinçi treyleri 2016-yil 9-iyunda «Rossiya» telekanalining «Vesti» dasturida namoyiş etildi. Ikkinçi treyler 2016-yil sentabrida Sony Pictures kanali orqali YouTubeʼga çiqdi. Uçinçi treyler esa öşa yilning noyabrida çiqdi.
«Attraction»ni prokatga çiqariş va tarqatiş bilan Columbia Pictures kompaniyasi şuğullandi. Filmning premyera körsatuvi 2017-yil 22-yanvarda «Formula Kino Çertanovo» kinoteatrida (Severnoye Çertanovo tumani) bölib ötdi.
Film 26-yanvarda Rossiyada keng prokatga çiqdi. Xitoyda film keyinroq çiqadi.
U Xitoy prokatiga ruxsat etilgan 34 ta filmdan biri böldi. Prokat 43 ta mamlakatda rejalaştirilgan edi. Keyinçalik bu 74 ta mamlakat ekani maʼlum böldi.
Prokatning birinçi kunida, 26-yanvarda, film 44 mln rubl yiğdi. Rossiya prokatining dastlabki uç kunida film 267,6 mln rubl yiğdi. Dastlabki maʼlumotlarga köra, prokatning birinçi haftasida film 413,4 mln rubl yiğib, rus filmlari orasida 5-örinni egalladi. Film ikkinçi haftada yetakçilikni qölga kiritib, 275,2 mln rubl yiğdi.
2017-yil 1-martga kelib filmning umumiy kassa daromadi 1 milliarddan ortiq rubl böldi, bu «Attraction»ni öşa paytda Rossiyada 2017-yilning eng köp daromad keltirgan filmiga aylantirdi. Tahlilçilar qayd etişiça, premyeradan bir oy ötgaç ham film prokatda yetakçilar qatorida turardi.
«Attraction» huquqlari dunyoning 74 ta mamlakatiga sotildi. «Roskino» kompaniyasi maʼlumotlariga köra, «Attraction» 2017-yilda Ğarb prokatçilari orasida rus filmlari içida eng maşhur böldi.
8Filmning muammolari
Bondarçukning özi aytganidek, filmning ijtimoiy maʼnolari bor, «Attraction»dagi begonalar «begona» obrazini…
Bondarçukning özi aytganidek, filmning ijtimoiy maʼnolari bor, «Attraction»dagi begonalar «begona» obrazini ifodalaydi.
Ssenariy mualliflarining taʼkidlaşiça, filmni yaratişga turtki bölgan narsa 2013-yilda bölib ötgan Biryulyovo tartibsizliklari bölgan.
9Şarhlar va baholar
Film rus matbuotida umuman olganda ehtiyotkor-maʼqullovçi şarhlar oldi. «Afişa», «Kommersant», «Mir…

Film rus matbuotida umuman olganda ehtiyotkor-maʼqullovçi şarhlar oldi. «Afişa», «Kommersant», «Mir fantastiki», «KG-portal», Colta, Forbes, «Komsomolskaya pravda», «Argumenty i fakty», «Iskusstvo kino» va «Snob» naşrlarining muallifлари filmga kamida ijobiy şarh yozişdi.
Neytral şarhlarni «Rossiyskaya gazeta», Afişa Mail.ru, Film.ru va Aleks Ekseler çop etdi. Filmga salbiy munosabat bildirgan tanqidçilar «Regnum» va TimeOut naşrlaridan edi.
Lenta.ru ijtimoiy tarmoq foydalanuvçilarining baʼzi salbiy şarhlarini qayd etdi.
Örtaça baho 10 ballik şkala böyiça 6,3—6,5 ga teng böldi.
Ğarb matbuotida «Attraction» Hollywood Reporterʼdan neytral şarh oldi. Uning muallifi filmni ikkilamçi va axloqiy jihatdan juda töğridan-töğri deb atadi, lekin qiziqarli va tomoşabop deb topdi.
Ijobiy şarhlarda filmning asosiy afzalligi sifatida uning pastki matni — ksenofobiya va OAV yolğonini tanqid qiliş qayd etildi («bu birinçi janrli antifaşistik film», «„Attraction“ ommani manipulyatsiya qiliş mexanizmlarini namoyiş etadi va foş qiladi»). Şuningdek, Oleg Menşikovning aktyorlik öyini va maxsus effektlar maqtovga sazovor böldi («har bir sahna 380 million rubllik pulga arziydi»).
Salbiy şarhlarda birinçi navbatda ssenariy tanqid qilinib, baʼzi mualliflar unda syujet teşiklari borligini qayd etişdi («ssenariy çeksiz taxminlarga va ajoyib tasodiflarga tayanadi»). Ayrim tanqidçilar, aksinça, filmning pastki matnini kamçilik sifatida körsatişdi («Bondarçuk migrantlarni sevişning oçiq va juda taʼsirli tarğibotini suratga oldi», «Bondarçukning filmi Ğarbga qaratilgan, u yerda rus vahşiylarini xursand bölib tomoşa qilişadi»).
Ijobiy va salbiy şarhlarda ham film fantastik melodrama sifatida tavsiflandi; reklama kampaniyasi filmni notöğri ravişda jangari film sifatida taqdim etgani qayd etildi («filmda kötarilgan muammolar proroniki (promo-roliki)dan köra ança çuqurroq va dolzarbroq»).
10Davomi
Hamprodyuser Aleksandr Andryuşçenkoning sözlariga köra, tijoriy muvaffaqiyat bölsa, filmning davomi suratga…
Hamprodyuser Aleksandr Andryuşçenkoning sözlariga köra, tijoriy muvaffaqiyat bölsa, filmning davomi suratga olinadi. Rejissyor Fyodor Bondarçukning sözlariga köra, davomning ssenariysi allaqaçon yozilgan.
«Bosqin» nomli sikvel filmini suratga oliş 2018-yil iyulida boşlandi, film 2020-yil 1-yanvarda ekranlarga çiqdi.
11Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Притяжение (фильм, 2017)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.