Aty-baty, shli soldaty...

Konstantin Svyatkin xizmatdoşlari davrasida podpolkovnik unvonini olganini nişonlaydi. Şu kuni u Podbednya stansiyasiga kelişga taklif qilingan xat-open oladi. U yerda 30 yil avval uning otasi halok bölgan edi. Konstantin otasini eslamasdi, çunki otasi halok bölganda u atigi bir yoşda edi. Köp ötmay onasi ham vafot etdi va Konstantin bolalar uyida tarbiyalandi.

Poyezdda Konstantin Anna Villenstoviçga tanişadi. U kiçik leytenant Igor Suslinning qizi bölib, Konstantinning otasi bilan bir jangda halok bölgan. Uning onasi esa frontdagi hamşira Kima Villenstoviç, Suslinning maktab sevgilisi edi.

Anna onasining familiyasini olib yuradi. Uning onasi bilan otasi Anna otasi uçun sönggi jang arafasida bor-yöği bir keça birga bölişgan, Suslinning onasi esa na Annaning onasini, na özi Annani tan olişni istagan.

Anna xatni özi yozganini tuşuntirdi. Mahalliy kolxoz raisi bilan birgalikda ular jang yilligida halok bölgan askarlarning qarindoşlarini yiğişga qaror qilişgan.

Jangning guvohi mahalliy aholidan Valentina Ivanovna edi. Öşa paytda uning yoshi 12 da edi. Aynan ularning uyida kiçik leytenant Suslinning vzvodi keçani ötkazgan, ertasi kuni esa askarlari hayotlarini qurbon qilib nemis tanklarini töxtatişi kerak edi.

Örta maktabni va tezlaştirilgan qömondonlik kurslarini tugatgan kiçik leytenant Igor Suslin tank qarşi otişma vzvodi komandiri etib tayinlandi. Frontga jönaşdan oldin unga zarba beruvçi tank qarşi otişma vzvodini tayyorlaş topşirildi.

Vzvodda yoş va olovga çidamsiz askarlar bilan birga tajribali frontçilar ham bor edi. Ulardan biri «Svat» laqabli yefreytor Svyatkin edi. Svyatkin yaqinda uçta nemis tankini yöq qilgan, şu jarayonda yaralangan va gospitalda Qizil Yulduz ordeni bilan mukofotlangan edi. Gospitaldan keyin Svyatkin Suslin vzvodiga yuborildi.

Hazilkaş, qiziqçi va sobiq bolalar uyi tarbiyalanuvçisi «Svat» heç qaçon nemis tankini körmagan yoş leytenantni masxara qiladi va unga «Suslik» degan kulgili laqab qöyadi. Suslin hatto batalyon komandiridan Svyatkinni intizomsiz askar sifatida öz vzvodidan olib taşlaşni söraydi.

Maşqlar tugagaç, köp ötmay harbiy körikka general keladi. Batalyon komandiri Suslinga maşqlarda eng yaxşi natija körsatgan vzvodini qöşiq kuylab ötkazişni topşiradi. Vzvodga qöşiqçi qilib Svyatkin-«Svat» tayinlanadi. Ötiş vaqtida vzvod «Aty-baty, şli soldaty, aty-baty, na voynu» qöşiğini kuylaydi. Bu qöşiq ukrain xalq qöşiği «Rozpryagayte, khlopci, konei» kuyiga asoslangan. Generalning savoliga polk komandiri, aslida ular «Po dolinam i po vzgoryam» deb kuylayotganini javob beradi.

Suslinning vzvodi orqa tomondagi Podbednya stansiyasiga keladi. Rota komandiri Suslinga Ilinkaga yuriş va u yerda tunab qoliş, ertalab esa Rumyantsevoga ötib, u yerdagi katta bilan uçraşib, unga aytilganidek harakat qiliş buyruğini beradi.

Vzvod Ilinkada tunaş kerak edi. Svyatkin vzvod komandiridan öğlining tuğilgan kunini döstlari bilan nişonlaşga ruxsat söraydi (1970-yillarda biz uni köramiz — bu podpolkovnik Konstantin). Çunki bolalar uyida ösgan Svyatkinning özining tuğilgan kuni «yöq» edi.

Svyatkinning dösti Vano Koderidze qöşni tibbiy-sanitar batalyonidan ikki qizni bayramga taklif qiladi. Ulardan birida Suslin kutilmaganda maktabdagi sinfdoşi Kima Villenstoviçni taniydi. Igor va Kima maktabda bir-biriga oşiq bölişgan, ammo buni tan olişmagan edi. Ular keçani birga ötkazadilar.

Ertalab Igor operatsiyaga keltirilgan oğir yaralangan polkovnik huzuriga tibbiy-sanitar batalyonga çaqiriladi. U Suslinga nemis motorizatsiyalangan guruhi qurşovni yorib ötib, köp yaralilar bölgan Ilinka tomon yöl olganini xabar qiladi.

Suslin va uning tank qarşi otişma vzvodiga duşmanni töxtatiş vazifasi yuklanadi.

Filmda tasvirlangan jangga öxşaş jang 1943-yilda Xarkov yaqinida bölib ötgan. Leytenant Pyotr Şironin qömondonligidagi tank qarşi otişma vzvodi (худди «Suslik» kabi, yangi piyodalar bilim yurtini bitirgan edi) Taranovka qişloği yonida 25 nemis tanki va 15 zirhli transportyordan iborat duşman zirhli guruhini uşlab turgan. 2-martdan 6-martgaça tuşgaça «Şironinçilar» vzvodi duşmanning barça hujumlariga bardoş bergan, jami 10 ta tank, bitta öziyurar qurol va bitta zirhli transportyorni yöq qilgan, pulemyot va avtomatlar öqlari bilan esa 100 dan ortiq duşman askarini qirgan. Şiddatli jang davomida vzvodning katta qismi halok bölgan. Eng qattiq jang 5-martda bölgan, unda keyinçalik «ukrain panfilovçilari» deb nomlangan ön töqqiz nafar «Şironinçi» halok bölgan. Tirik qolganlar atigi 6 kişi bölgan. Barça halok bölganlar 1943-yil 8-martda Taranovkadagi ommaviy qabrga dafn etilgan. 1943-yil 18-martda SSSR Oliy Sovetining Prezidiumi farmoni bilan Şironin vzvodidan 25 kişi Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor bölgan.

1944

Leonid Bykov — yefreytor Viktor Svyatkin, «Svat»

Vladimir Konkin — kiçik leytenant Igor Suslin, «Suslik»

Yelena Şanina — Kima Villenstoviç

Bogdan Benyuk — oddiy askar Krinkin

Ivan Gavrilyuk — serjant Ivan Sayko, «Baltika»

Otabek Ganiyev — oddiy askar Xabarbekov, «Xabanera»

Vladimir Gerasimov — kiçik serjant Vladimir Myatnikov, «Filosof»

Viktor Miroşniçenko — Fyodor Ivanoviç Garbuzenko, starşina

Sergey Ivanov — oddiy askar Lavkin, «Kaluga» (ovozini aktyor Vitaliy Doroşenko bergan)

Boris Kudryavtsev — general

Nikolay Sektimenko — oddiy askar Glebov

Vano Yantbelidze — oddiy askar Vano Koderidze, «Tigr terisisiz Pahlavon»

1974

Leonid Bakştayev — Konstantin, Svyatkinning öğli

Yevgeniya Uralova — Anna, Suslin va Kimaning qizi

Giya Avalişvili — Tengiz Koderidze, Vanoning öğli

Nikolay Grinʼko — polkovnik, Konstantinning komandiri

Mixail Yezepov — Mixail, xonanda, Myatnikovning öğli

Nina Kiryakova — Krinkinning opasi

Margarita Koşeleva — Lyuba, Konstantinning xotini

Pyotr Lyubeşkin — Ilya Ivanoviç, Konstantinning qaynotasi

Leonid Marçenko — Lyonya, Lavkinning öğli

Natalya Naum — Valentina Ivanovna

Vilori Paşçenko — Petroviç, kolxoz raisi

Boris Himiçev — Yuriy Ivanoviç, professor, Sayko öğli

Yuriy Şerstnev — Glebovning jiyani

Aida Yunusova — Yunessa, Xabarbekovning qizi

Viktor Fokin — Seryoja, haydovçi (ovozini aktyor Vitaliy Doroşenko bergan)

Nina Antonova — Lyusya, bufetçi

Ivan Bondar' — yaralangan

Vladimir Volkov — kapitan

Valentina Grişokina — Lyubaning dösti

Georgiy Dvornikov — oddiy askar Gusev, «Pat Pataşonsiz»

Galina Dolgozvyaga — Lyubaning dösti

Nikolay Kozlenko — yaralangan polkovnik

Svetlana Kondratova — Kimaning örtoği

Yevgeniy Paperniy — Konstantinning xizmatdoşi

Viktor Malyareviç — Konstantinning xizmatdoşi

Dmitriy Mirgorodskiy — katta leytenant, rota komandiri

Olga Petrenko — Lyubaning dösti

Ssenariy mualliflari: Boris Vasilyev va Kirill Rapoport

Rejissyor: Leonid Bykov

Operator: Vladimir Voytenko

Rassom: Georgiy Prokopets

Kompozitor: Georgiy Dmitriyev

Harbiy maslahatçi: V. G. Şaşkov (polkovnik, Sovet Ittifoqi Qahramoni)

Pirotexnik: Pyotr Prixodko

Montaj: Aleksandra Goldabenko

Direktor: Nikolay Zloçevskiy

1977 — Ukraina SSR Davlat mukofoti, Taras Şevçenko nomidagi (« V boy idut odni stariki» va «Aty-baty, şli soldaty» filmlari uçun) rejissyor Leonid Bykovga

1977 — Bistritsa (ÇSSR) xalqaro kinofestivalining boş mukofoti

Film «Enio-Film» distribyutori tomonidan VHS kassetalarda çiqarilgan.

Film «Amalgama» kompaniyasi tomonidan DVD da çiqarilgan.