«Austin Powers: International Man of Mystery» (ingl. Austin Powers), yoki oddiygina «Austin Powers» (ingl. Austin Powers) — Jey Roç rejissyorligidagi 1997-yilgi amerikalik casus komediya filmi. Bu Austin Powers haqidagi filmlar seriyasining birinçi qismi. Filmda franşizaning hammuallifi va ssenariy muallifi Mike Myers iştirok etadi. U Austin Powers va Powersning doimiy duşmani, dunyo miqyosidagi yovuz Doktor Yomon rollarini ijro etadi. Ikkinçi darajali rollarda Elizabeth Hurley, Robert Wagner, Seth Green va Michael York rol öynaydi. Film klassik «Bondiana»ning 1960–1970-yillardagi filmlari, Garry Palmer va 1960-yillardagi boşqa maşhur madaniyatni parodiya qiladi.
Narxi 16,5 million dollar bölgan film 1997-yil 2-mayda prokatga çiqdi, Şimoliy Amerikada çiqarilgandan keyin 53 million dollar, butun dunyo böyiça esa 67 million dollardan ortiq daromad keltirdi. Film ikkita davomga turtki böldi: «Austin Powers: The Spy Who Şagged Me» (1999) va «Austin Powers: Goldmember» (2002).
2002-yilda «Austin Powers: Goldmember» çiqqanidan keyingi yillarda Myers törtinçi film çiqariş imkoniyatini muhokama qildi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Elizabeth Hurley, Michael York, Mimi Rogers
3Syujet
Boş qahramon — britaniyalik supер agent Austin Powers (Mike Myers). Uning doimiy raqibi dunyo miqyosidagi…
Boş qahramon — britaniyalik supер agent Austin Powers (Mike Myers). Uning doimiy raqibi dunyo miqyosidagi yovuz odam — Doktor Yomon (Myers). 1967-yilda Doktorning Las-Vegas yaqinidagi yaşirin bunkerida eng yaxşi britaniyalik maxsus agent yovuzni «qölga oladi». Ammo u yana bir bor raketada qoçişga muvaffaq böladi. U özining şaxsiy kosmik kemasida fazoga kötarilib, u yerda özini muzlatib qöyadi.
Öttiz yil ötadi. Kosmik kema Quyoş tizimi atrofida aylanib, Yerga qaytadi va Nevada ştatiga quriydi. Doktorning hamkorlari uni anabiozdan çiqaradi va u yangi rejalar tuza boşlaydi. Sayyora ustidagi ozon teşigi yaratiş yoki şahzoda Çarlesning ajraşişini uyuştirib, Britaniya qirollik saroyini larzaga soliş ğoyalari endi dolzarbligini yöqotadi. Şu sababli u sobiq Sovet respublikasi Pelmenistondan atom kallagini öğirlaşga va butun dunyodan 100 milliard dollarlik fidye olişga qaror qiladi. Şunday qilib «Vulkan» loyihasi boşlanadi — Yer markaziga yadro zaryadini yetkaza oladigan dunyodagi eng kuçli yer osti burğusi. Şunda Yerdagi barça vulqonlar portlaydi va magma oqimlari barça şaharlarni kömib yuboradi.
Uning eng yaqin yordamçilari — Frau Farbissina (Mindy Sterling), 2-raqamli örinbosar, italiyalik Alotta Fagina (Fabiana Udenio), sobiq irlandiyalik terrorist Paddy ÖBrien (Paul Dillon) — yana bir jamoa aʼzosini taqdim etişdi. Gap uning öz öğli Scott Yomon (Seth Green) haqida bormoqda. U hali 1967-yilda muzlatilgan Doktorning uruğidan tuğilgan.
Yangi paydo bölgan Doktor Yomonga qarşi kuraşiş uçun Austin Powersni yuborişga qaror qilindi. U ham 1967-yilda kriogen saqlaşga topşirilgan edi. Uning eski dösti va boşliği Basil Exposition (Michael York) Austinga yordamçi qilib uzun böyli qora soçli Vanessa Kensingtonni (Elizabeth Hurley) beradi. U Austinning sobiq hamkori Mrs. Kensingtonning qizi. Yangi turmuş qurganlar qiyofasida Austin va Vanessa Austinning xususiy samolyotida Las-Vegasga Doktor Yomonni qidirişga yöl oladi.
4Rollarda
Mike Myers — Austin Powers, Doktor…
Mike Myers — Austin Powers, Doktor Yomon
Elizabeth Hurley — Vanessa Kensington
Michael York — Basil Exposition
Mimi Rogers — Mrs. Kensington
Robert Wagner — 2-raqam
Seth Green — Scott Yomon, Doktor Yomonning öğli
Fabiana Udenio — Alotta Fagina
Mindy Sterling — Frau Farbissina
Will Ferrell — Mustafa
Ilya Baskin — rus generali Borşçevskiy
Suzanne Hoffs — Jillian Şagwell
Carrie Fisher — psixolog
Bert Baçaraç — pianinoçi
5Suratga oliş
Film suratga oliş Las-Vegasning eng qadimiy mehmonxona-kazinolaridan biri bölgan Rivieraʼda ötkazildi. Bu joy…

Film suratga oliş Las-Vegasning eng qadimiy mehmonxona-kazinolaridan biri bölgan Rivieraʼda ötkazildi. Bu joy mavzuviy jihatdan neytral bölgani uçun tanlangan edi. Majmua 2015-yil 4-mayda binolarni buziş maqsadida butunlay yopildi, 2016-yil 14-iyunda esa asosiy binoda nazorat ostidagi portlatiş amalga oşirildi.
Bu film va uning davomlari uçun musiqiy mavzu — Quincy Jonesning Soul Bossa Nova asari. Biroq kanadaliklarga (şu jumladan Mike Myersning özi uçun ham) u köproq uzoq yillar davom etgan kanadalik «Definition» öyin-şousining mavzusi sifatida taniş.
6Madaniy işoralar
Austinning Vanessani suratga oliş epizodi «Blow-Up» filmini parodiya…

Austinning Vanessani suratga oliş epizodi «Blow-Up» filmini parodiya qiladi.
Filmning boşidagi Austinni quviş sahnasi «A Hard Dayʼs Night» filmidagi The Beatlesʼni quviş sahnasini takrorlaydi.
Byustgalterga örnatilgan pistoletlar «Öninçi qurbon» filmiga işoradir.
Filmning maşhurligi tufayli Mike Myers Suzanne Hoffs bilan birgalikda «Ming Tea» guruhini tuzdi (bu ham öşa filmdagi çoy markasi nomi). Guruh psixodelik oltmişinçi yillar uslubida bölib, Myers unda Austin obrazida qöşiq aytadi (ehtimol bu haqiqatda mavjud bölgan «Tea Company» guruhiga işoradir). Umuman olganda, Buyuk Britaniyada keng tarqalgan «çoy içiş» odati 1960-yillarda LSD qabul qilişning maşhur usuli bölgan: bu psixostimulyatorga botirilgan şakar bölaklari işlatilgan).
7«Bondiana»ga parodiyalar va işoralar
Austin Powers özi Jeyms Bondning parodiyasi: Austin barça qizlarning sevimlisi, har bir qismda uning turli…

Austin Powers özi Jeyms Bondning parodiyasi: Austin barça qizlarning sevimlisi, har bir qismda uning turli işqiy şeriklari bor. Jeyms Bondda bölgani kabi, Austinning ham öziga xos «firmali kostyumi» bor: Jeyms Bondniki — smoking, Austin Powersniki — 1960-yillarning örtasi va oxiridagi maşhur moda uslubi «tovus inqilobi» ruhidagi rang-barang velvet kostyum.
Doktor Yomon — Bondning eng asosiy duşmani Ernst Blofeldning parodiyasi. Doktor Yomonning ham xuddi şunday qiyofasi bor: kal boş, yuzida çandiq va muşuk. Uning taşqi körinişi esa 60-yillardagi kriogen muzdan çiqariş sifatining pastligi tufaylidir. Doktorning muşugi, Mister Bigglesworth, muzdan çiqqandan keyin butunlay kal böladi — angorasidan sfinksga aylanadi.
Yomon «Doktor» laqabi Bondning birinçi filmi «Doktor Nou»dagi asosiy yovuz odam Doktor Noning laqabiga işora qiladi. Şuningdek, bu «Doktor» salbiy qahramon ekanligiga töğridan-töğri işoradir, garçi butun film davomida u jinoyat qilişni bilmaydigan injiq zolimga köproq öxşaydi.
Doktor Yomonning yordamçilaridan biri — qattiq kostyum va qalpoqça kiygan töla osiyolik «Goldfinger» filmidagi yovuz odamning yordamçisi Odjobni parodiya qiladi. «Goldfinger»da yovuz odam özining uçlari ötkir qalpoğini otsa, Doktor Yomonning yordamçisi botinka otadi (va agar dastlabki paydo bölganda u çinni haykalçani osongina sindirgan bölsa, oxirida u Austinning boşiga zörğa qönğiz qöydi).
Frau Farbissina (Doktor Yomonning yordamçisi) «Rossiyadan sevgi bilan» filmidagi Blofeldning yordamçisi Rosa Klebbning parodiyasidir.
Austin va Vanessa Doktor Yomonning odamlari tomonidan qölga tuşganda, doktor ularni mazali taomlar bilan boqadi va öz rejasini gapirib beradi — bu «Oltin qurolli odam» filmiga işoradir.
Fagina Austinni jakuzida ortiqça yöldan ayblaganidagi sahna «Ön uçinçi» Bond filmi «Oktopussy»dagi sahnani parodiya qiladi. Şu bilan birga, jinoyatçi bölgan «Bond qizi» obrazi «Goldeneye»dagi Xenia Onatopni takrorlaydi.
Austin va Vanessaning Doktor Yomon tuzoqlariga tuşib qolgan sahnasi (ikkovi ham mutant sibaslar suzib yurgan hovuz ustida boğlab qöyiladi) «Yaşang va ölişga ruxsat bering» filmidagi Bond uçun qurilgan tuzoqni parodiya qiladi, faqat hovuzda akula suzib yurardi, buni Doktor Yomonning özi ham payqagan.
Doktor Yomonning xizmatkorlaridan biri Mustafo tuzilişi jihatidan «Olmoslar abadiy» filmi boşidagi Blofeldning xizmatkoriga öxşaydi.
2-raqam «Çaqmoqli şar» filmining asosiy antagonisti Emilio Largoga öxşaydi.
Film oxirida Doktor Yomon qoçib ketadi — bu «Çaqmoqli şar», «Yaşang va ölişga ruxsat bering», «Olmoslar abadiy» va «Qiroliça Xizmatida» Bond filmlarining oxiriga işoradir.
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB9Franşiza tartibida
3 film
Matn: maqola tarjimasi «Остин Пауэрс: Человек-загадка международного масштаба» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.