«Uyğoniş» (ingl. Awakenings; tarjimasi: «Uyğonişlar») — rejissyor Penni Marshall suratga olgan, Oliver Saksning xotiralar kitobiga asoslangan drama. «Oskar» mukofotiga uçta nominatsiya: yilning eng yaxşi filmi, eng yaxşi ssenariy va eng yaxşi boş rol (De Niro uçun).
Film nevrolog Oliver Saksning 1969–1970 yillarda boşidan keçirgan real voqealarga asoslangan, u bu holat haqida xotiralar yozgan. Şu kitob asosida Harold Pinter «A Kind of Alaska» pyesasini ham yozgan. 1917–1928 yillardagi, akinetik mutizmga olib keladigan letargik ensefalit epidemiyasi haqiqatan bölgan; «L-Dopa» preparati ham real.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Robert De Niro, Robin Williams, Julie Kavner
Penny MarshallrejissyorACAlain Cuniotrejissyor
Robert De Niroaktyor
Robin Williamsaktyor
Julie Kavneraktyor
John Heardaktyor
Penelope Ann Milleraktyor
Max von SydowaktyorJMJudith MalinaaktyorADAlice DrummondaktyorSZSteven Zaillianssenariy muallifi
Randy Newmankompozitor3Syujet
Kamtarin va uyatçan, yoshi ança ulğaygan tadqiqotçi tibbiyot xodimi doktor Seyer (Robin Uilyams) surunkali…
Kamtarin va uyatçan, yoshi ança ulğaygan tadqiqotçi tibbiyot xodimi doktor Seyer (Robin Uilyams) surunkali bemorlarni davolaşi kerak bölgan, öta oğir kasallar uçun möljallangan markaz nevrologiya bölimiga işga qabul qilinadi. Uning nazoratida taxminan ikki önlab bemor bor, ular önlab yillar davomida katatonik stupor holatida yotadi, harakat qilmaydi va gapirmaydi. Tadqiqotçining tinimsiz xarakteri Seyerni bemorlarga yuqqan ğalati kasallik sababini izlaşga undaydi. Vaqt ötib u bemorlar ahvolining sababi 1917–1928 yillardagi letargik ensefalit epidemiyasi ekanligini aniqlaydi va hatto ularga yordam berişi mumkin bölgan tajribaviy dorini topadi. Tajriba uçun u avval bitta bemorni, Leonard (Robert De Niro) ni tanlaydi va dori haqiqatan ham yordam beradi. Yoşligida kasallanib qolgan inson 30 yillik harakatsizlikdan söng hayotga qaytadi. Uning ortidan doktor Seyerning boşqa barça bemorlari ham uyğonadi. Ularning heç biri uçun bu oson sinov emas, ularning hayotining katta qismi yöqolgan. Biroz vaqt ötgaç, dori taʼsirini yöqotadi va uyğonganlar yana harakatsiz holatga qaytа boşlaydi. Film oxiriga kelib barça bemorlar avvalgi holatiga qaytadi. Doktor Seyer esa tadqiqotlarini davom ettiradi.
4Rollarda
Robert De Niro — Leonard…
Robert De Niro — Leonard Lowe
Robin Uilyams — doktor Malkolm Seyer
Jon Hurd — doktor Kaufman
Julia Kavner — Eleanor Costello
Penelope Ann Miller — Paula
Ruth Nelson — missis Lowe
Judith Malina — Rose
Max von Sydow — doktor Piter Ingram
Ann Meara — Miriam
Dexter Gordon — pianinoçi
Alice Drummond — Lyusi
Mary Alice — Margaret
Bradley Whitford — doktor Tayler
Peter Stormare — neyrokimyogar
Vin Diesel — tibbiy xodim
Tanya Berezin — psixiatr
5Mukofotlar va nominatsiyalar
1992 — eng yaxşi badiiy film musiqasi uçun «Grammy» mukofotiga nominatsiya (Randy…
1992 — eng yaxşi badiiy film musiqasi uçun «Grammy» mukofotiga nominatsiya (Randy Newman)
1991 — «Oskar» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi film (Walter Parkes, Lawrence Lasker), eng yaxşi erkak roli (Robert De Niro), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Steven Zaillian)
1991 — eng yaxşi erkak roli uçun «Golden Globe» mukofotiga nominatsiya — drama (Robin Uilyams)
1991 — AQŞ ssenariyçilar gildiyasining eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun mukofotiga nominatsiya (Steven Zaillian)
1990 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining eng yaxşi erkak roli mukofoti (Robert De Niro va Robin Uilyams), şuningdek yilning eng yaxşi filmlari önligiga kirişi
6Suratga oliş
Qahramon De Nironi xastaxonadan çiqişga urinayotgan qöriqçilarga tösqinlik qiliş sahnasini suratga olişda…
Qahramon De Nironi xastaxonadan çiqişga urinayotgan qöriqçilarga tösqinlik qiliş sahnasini suratga olişda Robin Uilyams beixtiyor tirsagini qattiq silkitib, Robert De Nironing burnini sindirib qöygan. De Nironing sözlariga köra, uning burni avvaldan singan bölgan, zarba esa uni töğrilab qöygan.
De Niro va Uilyams obraz yaratişdan oldin uzoq vaqt doktor Saks va xastaxonadagi haqiqiy bemorlarni kuzatgan. Saks film yaratilişida maslahatçi sifatida iştirok etgan.
Filmning bir sahnasida haqiqatan letargik ensefalit bilan kasallangan Lilian T. paydo böladi. U doktor Saks kitobidagi yagona bemor bölib, öşa vaqtgaça yaşab qolgan edi.
Şu nomdagi maşhur hujjatli film ham mavjud, u 1974 yilda Discovery kanali uçun suratga olingan va unda haqiqiy letargik ensefalit bemorlari körsatilgan.
Xastaxona xizmat körsatuvçi xodimlari orasida Vin Dizelni köriş mumkin. Bu film u uçun keng ekranda birinçi çiqiş bölgan, biroq titrlarda aktyor körsatilmagan.
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Пробуждение (фильм, 1990)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.