Hmm, that heading isnʼt in the source; Iʼll not add it. Translation follows.
«Aybolit-66» — 1966-yilda rejissyor Rolan Bikov tomonidan suratga olingan sovet musiqiy badiiy filmi.
Ssenariy Vadim Korostilevning «Sehrgarlar nima haqida gapirdi» pyesasi asosida yozilgan bölib, pyesaning özi esa Korney Çukovskiy asarlariga asoslangan. Bundan oldin Bikov rejissyor sifatida şu pyesa asosida Moskva yoş tomoşabinlar teatrida spektakl qöygan va u erda ham, filmdagidek, Barmaley rolini ijro etgan.
Kartinaning premyerasi 1967-yil 19-aprelda bölib ötdi. Uşbu lentaning ayrim epizodlari Ilmiy-tadqiqot kinofoto institutida işlab çiqilgan «Variyoekran» variyoskopik tizimida suratga olingan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Oleg Yefremov, Rolan Bykov, Lidiya Knyazeva
3Syujet
Afrikada turli kasalliklar epidemiyasi avj olgan — barça maymunlar birdaniga kasal bölib qolgan. Bu xabarni…
Afrikada turli kasalliklar epidemiyasi avj olgan — barça maymunlar birdaniga kasal bölib qolgan. Bu xabarni Barmaley qaroqçisidan qoçgan Çiçi maymuni doktor Aybolitga yetkazgan.
Aybolit va uning yordamçilari — Çiçi hamda it Avva — Afrikaga maymunlarni qutqariş uçun yölga çiqadi, ammo ularga Barmaley va uning ikki xizmatkor qaroqçisi tösqinlik qilişga urinadi. Avval ular dengizda doktorning kemasini egallab, Aybolit, Avva va dorilar bilan birga Çiçini suvga itarib yuboradi, lekin ular özlari yasagan vaqtinçalik sol yordamida Afrika qirğoğiga yetib kelişadi.
Afrika yerida qaroqçilar döstlarni yana tutib olib, ularni öz ğoriga qamab qöyadi va öldirmoqçi böladi. Barmaley aldagan Çiçi noçorlikdan gulxanga sakrab tuşişga deyarli qaror qilgan edi, ammo Aybolit uni qaytardi. Qaroqçilar doktorning qölini yeçadi, toki u barça dorilarini ularga bersin va ular boşqa heç qaçon kasal bölmasin. Aybolit döstlarini ozod qiladi, lekin Barmaleyga «eng yaxşi dori»ni berişdan qatʼiyan boş tortadi. Qaroqçilar dorini kuç bilan olib içib yuborişadi, ammo şu sababli ularning qorinlari kuçli, çidab bölmas darajada oğriy boşlaydi. Uşbu çalğişdan foydalanib, Aybolit va döstlari qoçib ketişadi.
Oxirida xizmatkorlar ataman Barmaleyning buyruğiga köra mahalliy qaroqçilarning hammasini daryo qirğoğiga töplaşadi va ular Aybolit hamda döstlarini eski qayiqqa boğlab qöyişadi. Barmaley doktorni şafqatsizlarça xörlaşga qaror qilib, uning kostyumini kiyib oladi va qaroqçilar oldida uni masxara qiladi, ammo ular uning hazilini tuşunmay, uni ham qayiqqa boğlab qöyişadi.
«Tragiklar» va «Komiklar» «Mosfilm»dan qaroqçilarga qarşi jangga kirişadi, doktorni, Çiçi va Avvani qutqarişadi, va ular maymunlarni davolaş uçun yölga çiqişadi. Ozod bölgan Barmaley ularga tösqinlik qilişga urinadi, lekin keç qoladi — maymunlar allaqaçon soğayib bölgan.
4Rollarda
Oleg Yefremov — doktor…
Oleg Yefremov — doktor Aybolit
Rolan Bikov — Barmaley / Muallif
Lidiya Knyazeva — maymun Çiçi
Yevgeniy Vasilyev — it Avva
Frunzik Mkrtçyan — qayğuli qaroqçi
Aleksey Smirnov — quvnoq qaroqçi
5Komiklar, tragiklar va qaroqçilar
Ilya Rutberg, Ruslan Axmetov, Valentin Graçyov, Gurgen Janibekyan, Leonid Yengibarov, Fausta Ivanova, Zoya…
Ilya Rutberg, Ruslan Axmetov, Valentin Graçyov, Gurgen Janibekyan, Leonid Yengibarov, Fausta Ivanova, Zoya Isayeva, Lyudmila Karauş, Vitaliy Komissarov, Gennadiy Kraşeninnikov, Yuriy Martinov, Lyudmila Marçenko, Radner Muratov, Konstantin Musin, Ella Nekrasova, Vladimir Pitsek, Vladimir Protasenko, Viktoriya Radunskaya, Ivan Savkin, E. Semyonova, Georgios Sovçis, Konstantin Xudyakov, Svetlana Şvayko, Anatoliy Yelizarov, Gennadiy Yudin, V. Yakovlev, Igor Yasuloviç.
6Suratga oluvçilar guruhi
Ssenariy — Vadim Korostilev, Rolan…
Ssenariy — Vadim Korostilev, Rolan Bikov
Musiqa — Boris Çaykovskiy
Qöyilişi — Rolan Bikov
Boş operatorlar — Gennadiy Tsekaviy, Viktor Yakuşev
Badiiy rassom-postanovçi — Aleksandr Kuznetsov
Ovoz operatori — Yuriy Rabinoviç
SSSR kinematografiyasining Davlat simfonik orkestri
Dirijyor — Emin Xaçaturyan
Kostyumlar rassomi — Lyudmila Kusakova
Kartina direktori — Boris Gostinskiy
7Suratga oliş
Film «Mosfilm» pavilonlarida ham, tabiatda ham suratga olingan. Çölni Örta Osiyoda suratga oliş kerak edi,…

Film «Mosfilm» pavilonlarida ham, tabiatda ham suratga olingan. Çölni Örta Osiyoda suratga oliş kerak edi, lekin byudjet yetmadi va suratga oliş Lyubertsi qum karerига köçirildi. U yerda katta çuqurliklar qazildi, ular suvga töldi, atrofda esa qum barxanlari hosil böldi. Ammo sahnalarning aksariyati baribir janubda — Abxaziya va Ozarbayjonda suratga olindi. Suratga olingan material tölaqonli ikki qismli film uçun yetarli edi. Ammo 1966-yilda ikki qismli filmlarning iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq emasligi haqida farmon çiqdi va tayyor material jiddiy qisqartirilib, bir qismga siğdirildi.
8Badiiy xususiyatlar
Film «variyoekran» tizimida suratga olingan: kadrdagi tasvirning ölçami, joylaşuvi va formati syujetga qarab…

Film «variyoekran» tizimida suratga olingan: kadrdagi tasvirning ölçami, joylaşuvi va formati syujetga qarab özgaradi. Variyoekranni qöllaş tomoşabinning syujetga jalb etilişini kuçaytiradi, deb hisoblangan.
Filmning rejissyori va Barmaley hamda Muallif rollarining ijroçisi Rolan Bikov öz ishi haqida şunday fikr bildirgan:
«Aybolit-66» — teatr kinoestetikasining birinçi kartinasi (kino-myuzikl).
Film ğayrioddiy uslubda suratga olingan. Masalan, kartinada suratga oluvçi guruhning mavjudligi, sahnalarning sahnalaştirilganligi ataylab yaşirilmagan, aktyorlar baʼzan göyo tasodifan kadrdan çiqib ketadi. Operatorlik yeçimlari ham köp qiziqarli: kadr rombga, doiraga aylanadi; kadr teatr sahnasidan tabiiy suratga olişga ötadi. Xususan, ğayrioddiy usullar qöllangan: masalan, qaroqçilar «aylanma yöl bilan yurib» suv ostida ham qöşiq aytişadi.
Elizaveta Birger fikriça, «Aybolit-66» 1960-yillardagi sovet artxausiga kiritilişi mumkin.
Rolan Bikov suratga olgan bu film 1960-yillarning, «eriş» davrida yaratilgan asarlari qatoriga kiradi; u sovet kinematografiyasiga ğaroyib va ekzistensial kinoning butunlay yangi kayfiyatlarini olib kirgan, masalan, «Xuş kelibsiz, yoki Begonalarga kiriş taqiqlanadi» va «Kiyik-Qirol» kabi filmlar kabi.
Ezop tilidan foydalanib va Korney Çukovskiy asarlari asosida yaratilgan bolalar ertagining rasmiy maqomidan foydalangan holda, mualliflar ikki mafkuraviy yönaliş — intellektual va ommaviy kino örtasidagi qarama-qarşilikni aks ettirgan. Bu töqnaşuv ekrandagi Aybolit va Barmaley obrazlarining qarama-qarşiligida ham közga taşlanadi.
1967-yilda film xorijda dublyaj qilinib, ingliz tilidagi «Oh How It Hurts 66» nomi bilan ekranga çiqarilgan (nom sözma-söz «Oh, Bu Qançalik Oğriydi 66» deb tarjima qilingan).
9Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Айболит-66» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.