Baazi (inglizça nomi: Gamble) — Guru Dutt rejissyorligida 1951-yilda suratga olingan hind tilidagi noir film. Bu Dev Anandning «Navketan Films» işlab çiqariş studiyasining ikkinçi filmi edi. Dev Anand ularning qiyin kunlarida Guru Duttga bergan vaʼdasiga köra, film rejissyorlikka unga topşirildi. Baazi mamlakatda suratga olingan birinçi jinoiy noir böldi. U «Bombay Noir» deb nomlangan yangi janrni boşlab berdi, uning muvaffaqiyati 1950–60-yillardagi hind kinosining keyingi noir filmlariga ilhom berib, ularni belgilab berdi. Bu Dev Anand özining öziga xos tez otilgan nutq uslubini ilk bor namoyiş etgan film böldi. Filmning syujeti qisman 1946-yilgi «Gilda» filmidan ilhomlangan.
Filmda Dev Anand, Geeta Bali va Kalpana Kartik rol öynagan. Bu jinoiy triller bölib, maşhur musiqasini S.D. Burman bastalagan.
Film 1940-yillardagi Gollivud noir filmlariga bağişlangan: unda axloqiy jihatdan ikkilanuvçi qahramon, meʼyordan çiqqan «sirena» va soya yoritiş uslubi bor. U kassada juda katta muvaffaqiyat qozondi va 1951-yildagi eng köp daromad keltirgan ikkinçi film böldi, birinçi örinda «Awaara» turardi.
The Times of India Baazi haqida «qisqa umrli janr, uni erkin ravişda Bombay Noir deb ataş mumkin, doirasidagi muhim bosqiç» deb yozgan. Filmfare uni «50-yillardagi eng yaxşi Bollivud noir filmlari» röyxatiga kiritgan. U Hindistondan çiqqan eng yaxşi noir filmlardan biri hisoblanadi.
1Rollarda
Dev Anand, Geeta Bali, Kalpana Kartik
Guru Duttrejissyor
Guru Duttssenariy muallifiSDSachin Dev Burmankompozitor2Syujet
Madan (Dev Anand) bir vaqtlar farovon oilada tuğilgan, hozir esa işsiz, kambağal mahallada köhna laçekda…
Madan (Dev Anand) bir vaqtlar farovon oilada tuğilgan, hozir esa işsiz, kambağal mahallada köhna laçekda kasal singlisi Manju (Roopa Verman) bilan yaşaydi. Ish topa olmagaç, u qattiq qimor öynaşga berilib ketadi. U omadli qimorboz sifatida nom çiqaradi va bir kuni uni Pedro ismli notaniş odam topib, «Star» mehmonxonasiga olib boradi. U yerda Madan vasvasali raqqosa Leena (Geeta Bali) bilan tanişadi va sirli «Maalik» (Xöjayin) tomonidan boy kişilarni klubga qimor öynaşga jalb qiliş vazifasi bilan işga taklif qilinadi. Madan vijdon azoblari tufayli bu taklifni qabul qilişdan avval ikkilanadi va rad etib, ketib qoladi.
U nafis va madaniyatli doktor Rajani (Kalpana Kartik) bilan uçraşadi. Rajani mahallasida kambağal va muhtojlarni davolaş uçun bepul klinika oçgan bölib, singlisining davolanişiga ham yordam beradi. Singlisi sil kasalligidan azob çekmoqda. Ikkovi bir-biriga oşiq bölib, tez orada sevişib qoladi. Rajanining boy advokat otasi (K.N. Singh) Madanni ham, uning kelib çiqişini ham maʼqullamaydi va qizi özining bolalikdagi dösti, uni sevadigan inspektor Rameşga (Krişan Dhawan) turmuşga çiqişini istaydi. Ruhi tuşkun, singlisining davolanişi uçun pul zarur bölgan Madan «Star» klubidagi işga rozi böladi va u yerda tez-tez raqqosa Leena bilan uçraşadi. U Leena bilan döstlaşadi va unga öz taşvişlari hamda fikrlarini aytadi. Leena esa unga oçiqdan-oçiq mehr qöyadi va uni yaxşi körişi sezilib turadi.
Tez orada inspektor Rameş Madanni hibsga oladi va Leenaning öldirilişida ayblab qamaydi. Leena Madanning barmoq izlari qolgan revolver bilan öldirilgan edi. Qotil Madanni öldirmoqçi bölgan, ammo Leena uni himoya qilib, örniga halok bölgan. Rajanining otasi (u «Star» klubining sirli Xöjayini Maalik ekani maʼlum böladi) qotillikka buyruq bergan edi, çunki u Madanni qiziga munosib deb hisoblamasdi. Rajanining otasi Madanga, agar biror narsa desa, singlisini öldirişi bilan tahdid soladi. Madan jim turadi va ertalab soat 6 da osilişga hukm qilinadi. Inspektor Rameş Madan Leenani öldirmaganini isbotlovçi dalillarni topadi. U Rajanining otasi uçun tuzoq qurib, Madan osilganiga işontiradi. Quvonçidan u Madanni ayblaş rejasini özi tan oladi. Rajanining otasi hibsga olinib qamaladi, Madan esa qimor öyinlari bilan şuğullangani uçun uç oylik sinov muddatiga yuboriladi. Jazosini ötab çiqqaç, u ozod etiladi va Rajani bilan birlaşadi.
3Aktyorlar
Dev Anand —…
Dev Anand — Madan
Geeta Bali — Leena
Kalpana Kartik — Rajani
Roopa Verman — Manju
Krişan Dhawan — Rameş
K. N. Singh — Rajanining otasi
Raşid Khan — Pedro
Johnny Walker
Nirmal Kumar
4Musiqa
Qöşiq matnlarini Sahir Ludhianvi…
Qöşiq matnlarini Sahir Ludhianvi yozgan.
5Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Baazi (1951 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.