Badlapur (ekranda बदलाPUR şaklida yozilgan) (tarjimasi: City of Revenge), ekranda Donʼt Miss The Beginning deb subtitr berilgan, 2015-yilda suratga olingan hind tilidagi jinoiy triller filmi. Uni Sriram Raghavan rejissyor qilgan, prodyuserlari Dineş Vijan va Sunil Lulla bölib, film Maddock Films va Eros International ostida yaratilgan. Film italiyalik yozuvçi Massimo Carlottoning «Deathʼs Dark Abyss» romani asosida suratga olingan. Filmda boş rollarni Varun Dhawan va Nawazuddin Siddiqui ijro etgan, ikkinçi planda Huma Qureşi, Yami Gautam, Vinay Pathak, Kumud Mişra, Divya Dutta va Radhika Apte rol öynagan.
Badlapur 2015-yil 20-fevralda çiqarilgan va tanqidçilardan ijobiy baho olgan. Film dunyo böyiça taxminan ₹103 crore (US$11 million) daromad qilgan va tijorat jihatdan muvaffaqiyatli bölgan. 2016-yil 11-yanvarda film 61-Filmfare mukofotlarida Eng yaxşi film nominatsiyasiga, şuningdek boşqa nominatsiyalarga tavsiya etilgan. Oradan yillar ötib, film keng eʼtirof etilgan zamonaviy klassika sifatida tan olingan, Dhawanning ijrosi esa uning karerasining dastlabki bosqiçidagi eng yaxşi roli deb baholangan.
1Rollarda
Nawazuddin Siddiqui, Huma Qureshi, Yami Gautam
2Syujet
Ikki döst, Liaq va Harman, Puneda bankni talon-toroj qilişadi va Mişa hamda uning öğli Robinga tegişli…
Ikki döst, Liaq va Harman, Puneda bankni talon-toroj qilişadi va Mişa hamda uning öğli Robinga tegişli maşinani öğirlaşadi. Undan keyingi quvğin paytida Robin maşinadan yiqilib tuşadi, Mişa esa öqdan jarohat oladi. Rejaga köra, Harman qoçib qutuladi, inspektor Govind boşçiligidagi politsiya esa Liaqni hibsga oladi. Mişa ham, Robin ham halok böladi, bu esa Mişaning eri va Robinning otasi Raghav «Raghu» Purohitni çuqur azob-uqubatga soladi. U qamoqxonada Liaqqa hujum qiladi va xususiy detektivga murojaat qiladi, detektiv unga Liaqning sevgilisi, Jhimli ismli jinsiy xizmatçi ayol haqida gapirib beradi. Raghu öğlining ölimidan olgan suğurta pulining hammasini Liaqning şerigi ismini biliş evaziga taklif qiladi, ammo Jhimli rad etadi. Ğazablangan Raghu uni jinsiy zöravonlikka uçratadi. Liaq talonçilik uçun sudlanib, qamoq jazosiga hukm qilinadi, Raghu esa jamiyatdan voz keçib, Punedan uzoqda yolğiz hayot keçira boşlaydi.
Ön beş yildan keyin Liaq oğir kasalga çalinadi va qolgan umrini onasi Zeenat bilan ötkazişni istaydi. Raghuga ijtimoiy xodim Şobha yaqinlaşib, Liaqni keçirişni söraydi, ammo u rad etadi. Keyinroq Zeenat Raghuga yetib boradi va Liaqning şerigi ismini aytadi, çunki u öğli insonparvarlik asosida şartli ozod etilişini xohlaydi. Liaq şartli ozod qilinadi, ammo inspektor Govindning quyi lavozimdagi xodimi oddiy kiyimda uni kuzatib boradi, maqsadi Harmanni topiş. Raghu Harmanni topadi va uni Harmanning xotini Kançan «Koko» Khatri tuşlikka taklif qiladi, şunda uning haqiqiy niyatlari oşkor böladi. Harman Mişani va Robinni öldirganini inkor etadi, Koko esa ularni ayamasligini sörab yalinadi. Raghu evaziga u bilan birga yotişni talab qiladi. U Kokoni yotoqxonaga olib kiradi va uni yalanğoçlantirib, Harman ular jinsiy aloqada ekanligiga işonişi uçun qiçqirişga majbur qilib, öç oladi.
Liaq Harmandan öz uluşini söraş uçun unga murojaat qiladi, ammo Raghu Kokoni va Harmanni bolğa bilan öldiradi. Söng u Şobha bilan uçraşadi va uni sevgandek körinadi, şu bilan mukammal alibi yaratadi. Liaq Zeenat öz erkinligi evaziga Harmanning ismini Raghuga bergani haqida bilib oladi. Şobha Raghu politsiyaga ular jinsiy aloqada bölganini aytganini bilib, ğazablanadi. Raghu bilan Liaq örtasida janjal boşlanadi, dastlab Liaq ustunlikka erişadi, ammo Raghu vaziyatni özgartirgaç, özi ham böysundiriladi. Liaq oilasini öldirganini tan oladi, ammo bu ğazab va dahşat içida sodir bölgan, Raghu esa sovuqqonlik bilan, heç qanday gunohkorlik his qilmasdan öldirgan, deb taʼkidlaydi.
Liaq ölimidan oldin bir marta Jhimli bilan, endi mahalliy biznesmen Patilning kanizagiga aylangan ayol bilan uçraşiş uçun boradi. Raghuga qarşi bevosita dalillarga ega bölgan inspektor Govind uni şantaj qilib, Liaqning uluşini berişga majbur qilmoqçi böladi. Biroq Liaq politsiya bölimiga kelib, Raghuning jinoyatlarini öz zimmasiga oladi va şu tariqa Raghuga yaşaş, özini oqlaş uçun ikkinçi imkoniyat beradi.
Yetti oydan keyin Liaq qamoqxonada saraton kasalligidan vafot etadi, Jhimli esa Raghuga öz qasosining befoydaligini anglatadi. U Patil bilan birga ketadi, Raghu esa yomğirda yolğiz qoladi.
3Aktyorlar
Varun Dhawan — Raghav…

Varun Dhawan — Raghav Purohit
Nawazuddin Siddiqui — Liaq
Huma Qureşi — Janki «Jhimli» Dagaonkar, jinsiy xizmatçi ayol, Liaqning sevgilisi
Yami Gautam — Mişa Senthil Purohit, Raghuning xotini
Divya Dutta — Şobha
Vinay Pathak — Harman
Radhika Apte — Kançan «Koko» Khatri
Aşwini Kalsekar — Xonim Joşi
Murali Şarma — Michael Dada
Pratima Kazmi — Zeenat Mohammed Tungrekar, Liaqning onasi
Zakir Hussain — Şardul Patil, biznesmen, keyinçalik Jhimlini kanizak qilib oladi
Kumud Mişra — Inspektor Govind
Neel Tyagi — Robin Purohit, Raghuning öğli
4Işlab çiqariş
Film 2014-yil may oyida suratga olişni…

Film 2014-yil may oyida suratga olişni boşlagan.
Filmda Punening bir neça joylari keng aks etgan. Diqqatga sazovor sahnalar orasida Camp hududida suratga olingan keskin maşina quvğin sahnasi va Yami Gautamning qahramoni Varun Dhawanga homiladorligini aytadigan muhim lahza bor, bu sahna Cafe Columbiaʼda suratga olingan. Er-xotinning uyi Prabhat Roadda joylaşgan deb körsatilgan.
Filmdagi bir neçta qamoqxona sahnalari Naşik qamoqxonasida, joyning özida suratga olingan. Aktyorlar va gruppa ikki kun davomida muassasa içida haqiqiy mahbuslar bilan birga işlagan. Sahnalar qamoqxona oşxonasi, duradgorlik ustaxonasi va kir yuviş xonasida suratga olingan, işlab çiqarişga haqqoniylik beriş uçun mahbuslarning muassasa haqidagi bilimlaridan foydalanilgan.
5Tanqidiy qabul
Rotten Tomatoes şarhlarni yiğuvçi saytida filmga 8 ta şarh asosida 92% reyting berilgan, örtaça baho…
Rotten Tomatoes şarhlarni yiğuvçi saytida filmga 8 ta şarh asosida 92% reyting berilgan, örtaça baho 7/10.
Rediff.com saytidan Raja Sen filmga 5 dan 4 ball qöygan va «Badlapur — qoronği, ayovsiz, ajoyib film» deb yozgan. The Hindu gazetasidan Sudhiş Kamath filmni «qoronği darajada jasoratli va juda yaxşi tayyorlangan» deb taʼriflagan. Filmfareʼdan Raçit Gupta «hayajonli ijrolar, aʼlo hikoyaviy yeçim» deb yozgan.
NDTV kanalining Saibal Çatterjee filmga 5 dan 3 ball qöygan va filmdagi ayollarga nisbatan keng tarqalgan mensimaslik munosabatini qayd etgan: «Filmning butun davomidagi oçiq misoginiyani eʼtiborsiz qoldirsak, Badlapur aççiq oxirigaça tomoşabin qiziqişini uşlab turadigan yetarliça kutilmagan burilişlarni taklif etadi».
The Times of India gazetasidan Mohar Basu Badlapurga 5 dan 4 ball bergan. The Indian Expressʼdan Şubhra Gupta filmga 5 dan 2,5 yulduz bergan, uni qiziqarli deb taʼriflagan, ammo köp joylarda film «juda sunʼiy çiqadi va boşqa joylarda tomoşabinni osilib qoldiradi» deb yozgan. CNN-IBN kanalining Rajeev Masand va Md Abidur Rahaman filmga 5 dan 3,5 ball qöyib, yozgan: «Tanaffusdan keyin tempi pasayadi, syujetdagi sunʼiy vaziyatlar köp, va ayollarga munosabatda film misogin deyiş mumkin… [Biroq] film sizni huşyor saqlaydi, uning burilişlari qayerga olib borişini biliş qiziqtiradi».
6Box office
Box Office India maʼlumotiga köra, Badlapur dunyo böyiça taxminan ₹103,3 crore (US$11 million) daromad…
Box Office India maʼlumotiga köra, Badlapur dunyo böyiça taxminan ₹103,3 crore (US$11 million) daromad qilgan.
7Saundtrek
Badlapurning saundtreki va fon musiqasi töliq Saçin–Jigar tomonidan bastalangan, qöşiq matnlarini esa Dineş…
Badlapurning saundtreki va fon musiqasi töliq Saçin–Jigar tomonidan bastalangan, qöşiq matnlarini esa Dineş Vijan va Priya Saraiya yozgan. Bu Sriram Raghavanning Ek Hasina Thi (2004) filmidan keyingi birinçi filmi bölib, musiqaning ikki jihatida ham bir xil bastakorlar iştirok etgan. Birinçi qöşiq «Jee Karda» 2014-yil 9-dekabrda alohida singl sifatida çiqarilgan. «Jeena Jeena» qöşiği 2015-yil 14-fevralda çiqarilgan. Jeena Jeena bir neça hafta davomida Hindistonning iTunes çartlarida va Radio Mirçi reytinglarida birinçi örinni egallagan.
Matn: maqola tarjimasi «Badlapur (film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.