Baltic Skies

Ssenariy muallifi: Nikolay Çukovskiy

Rejissyor: Vladimir Vengerov

Operator: Genrix Marancyan

Rassom: Viktor Volin

Bastakor: Isaak Şvarts

Ovoz operatori: Yevgeniy Nesterov

Ikkinçi rejissyor: Aleksey German

Dastlab filmning rejissyori sifatida Aleksandr Ivanov rejalaştirilgan edi, lekin uning «Kötarilgan bokira yer» filmi suratga olinişi bilan band bölgani uçun tanlov Vengerovga tuşdi.

Havo sahnalarini suratga olişda La-5 qiruvçilari örniga Yak-18P samolyotlari, I-16 örniga esa Yak-11 işlatildi, ular asl prototipga öxşaş bölişi uçun konstruktiv jihatdan qayta işlangan edi. Şuningdek, I-16, «Yunkers» va «Messerşmitt» samolyotlarining miniatyura maketlari, kreyserlar, esminetslar, temir yöl köpriklari tayyorlandi.

Kinooperatorlar iltimosiga köra suratga olişda Leningradning aviamodelçilari faol iştirok etdi:

…— Bizga uruş yillaridagi samolyotlarning aniq nusxalari kerak edi, — deb murojaat qilişdi ular sport ustasi A. Kuznetsovga. — Ular uçişi, jang qilişi, bomba taşlaşi kerak… Yordam bera olasizmi?

— Urinib köramiz, — javob berdi A. Kuznetsov, okrug Pioner saroyining instruktori… Bu ğaroyib «Havo flotini» Leningradning eng yaxşi sportçilari — A. Kuznetsov, V. Natalenko, G. Vasilyev, V. Simonov, N. Feofanov va boşqalar qurişni boşladi.

Köp ötmay «Lenfilm» studiyasiga modellar — sovet qiruvçilarining maketlari, şuningdek faşistik samolyotlar yetkazib berildi. Bir neça maşqdan söng suratga oliş boşlandi. Aviamodelçilar ön olti marta Fin körfazining muzi ustiga, Sestrorésk yaqinidagi kölga çiqişdi. Bu yerda operatorlar işorasi bilan aviamodellar havoga kötarildi. Ular yuzlab «jangovar parvozlar» amalga oşirdilar.

Urilgan samolyotdan uçuvçi paraşyut bilan qanday sakraşini körsatiş uçun Kuznetsov va uning örtoqlari maxsus moslama yasadilar. U maʼlum bir paytda model yonidagi kabina eşigini oçib, «uçuvçi» figurasini taşlaş imkonini berardi, uning ustida tez orada oq gumbaz yonib çiqardi.

«Lenfilm» kinostudiyasi ijodiy jamoasi aviamodelçilarga yordami uçun minnatdorçilik bildirdi.

Işonçli bölişi uçun film yaratuvçilari hatto haqiqiy yuk maşinasini çöktirişga ham borişdi. Operator Genrix Marancyanning xotiralariga köra:

«Balтийское небо»da biz muz ostiga, sovuqda, haqiqiy avtomobilni çöktirdik, bunda yonib turgan faralar suv ostida asta-sekin öçadi. Suratga tayyorgarlik körayotib bir neça kun azob çektim. Işga şlanglar, simlar, akkumulyatorlar, yuk uçun oğir bloklar, karton qutilar işlatildi. Aerodromda taniş uçuvçidan samolyot faralarini söradim…

Kartinada bola qahramonlar rollarida Aleksandr Kavalerov (blokada bolasi, debyut roli) va Viktor Perevalov (Slavka Bistrov) suratga tuşdi.

Roman muallifi Nikolay Çukovskiy ekranlaştirişdan norozi bölib, hatto «Adabiy gazeta»ga «Bepisandlik» degan xarakterli sarlavha bilan oçiq xat yubordi va filmni kinoprokatdan olib taşlaşni talab qildi.

Nikolay Çukovskiyning kitobi frontdagi kundalik hayot taassurotlari ostida yozilgan, xususan, u 1942-yilda Leningrad yaqinidagi KBF HKning 3-gvardiya qiruvçi aviatsiya polkida harbiy muxbir sifatida ötkazgan kunlari taʼsirida. Sovet Ittifoqi Qahramoni Georgiy Dmitriyeviç Kostilev kitobda Konstantin Lunin sifatida tasvirlangan.

Film SSSRda prokat yetakçilaridan biri böldi (1961, 5-örin) — 38,6 + 33,0 mln tomoşabin (mos ravişda 1- va 2-qism).

Film Venetsiyadagi xalqaro kinofestivalda taqdim etildi, şu maqsadda u yerga rejissyor Vengerov yuborilgan edi.