Barbarella

Jeyn Fonda — Barbarella

Jon Filipp Lou — farişta Payger

Anita Pallenberg (ovozi Joan Greenwood) — Qora Malika, Sogoning Buyuk Zolimi

Milo ÖŞea — doktor Dyuran Dyuran

David Hemmings — Dildano

Ugo Tognazzi — Mark Hand

Marcel Marceau — professor Ping

Claude Dauphin — Diantus, Yer prezidenti

Veronica Vendell — kapitan Mun

Film Jan-Klod Forestning Barbarella gözalining 4000-yildagi sarguzaştlari haqidagi fransuz komikslari asosida suratga olingan.

Filmni Roje Vadim Yevropani qamrab olgan Gollivud ilmiy-fantastik filmlariga qarşi sifatida yaratgan. Rejissyorning özi şunday eslagan: «Öşa paytda «Yulduzlar uruşi», «Supermen» va «Yöqolgan ahd sandiğini izlab» kabi filmlarga moda hali boşlanmagan edi. Men esa ilmiy-ommabop syujet yoki komiks asosida film suratga olişni uzoq vaqtdan beri orzu qilardim». Filmning oçiqdan-oçiq erotik mazmunidan çöçigan Sofi Loren, Brijit Bardo va dastlab hatto Jeyn Fonda ham bu rolda suratga tuşişdan boş tortgan. Rejissyor (u bilan Fondaning munosabati bölgan) uni bu rolni olişga majbur qilib, şunday degan: «Komikslar — Yevropa madaniyatining kelajagi!». Rejissyor ataylab barça tabiiy suratga olişlardan voz keçgan, qahramonlarni bemaʼni pavilon dekoratsiyalariga joylaştirib, ularni şokeruvçi erotik kostyumlarga kiygizgan. Jeyn Fondaning final epizodidagi kostyumi Pako Rabanning ğoyalari asosida Jak Fonteray (fr. Jacques Fonteray) tomonidan yaratilgan bölib, 1960-yillar kinosidagi eng seksual kostyum deb topildi va yaltiroq jurnallar muqovasidan tuşmadi. Şu kinoeksperiment tufayli film XX asr kino klassikasi qatoriga kirdi va kult maqomini oldi. Köplab fantastika va dahşat janrida işlaydigan rejissyorlar filmning badiiy obrazlaridan ilhomlanib, ularni öz asarlarida qöllaşgan. Moda tarixçisi Şarlotta Zeling sözlariga köra, bu filmda Jeyn Fonda «kosmik davr qizining timsoli» kabi körinardi: «seksual, nafis, lok terili qora kostyumda, etiklarda va qurol bilan». Biroq u Roje Vadim bilan ajraşganidan keyin AQŞda faol ijtimoiy pozitsiya egallab, bu unga «yopişib qolgan» obrazdan çiqib keta oldi: «Aynan şu uni 60-yillarning haqiqiy butiga aylantirişga yordam berdi».

Roje Vadim keyinroq yozişiça, Fransiyada film deyarli eʼtiborsiz qolgan: «Faqat uning çet elda namoyiş etilganidan keyin biz muvaffaqiyat hajmini baholay oldik. Film u yerda voqeaga aylandi. «Barbarella» köp yillar oldin öz davridan oldinga ötib ketdi va bir neça oy prokatdan söng ekrandan tuşmaydigan kinofilmlar qatoriga kirdi».

The New Yorker haftalik naşridagi kino tanqidçisi Pauline Kael Jeyn Fondaning öyini haqida şunday fikr bildirgan: «Yaxşi qiz — farovon amerikalik oiladan çiqqan qizning gömohligi pornografik komediya qahramoni uçun eng mos fazilat… U gunohkorligini quvnoq nozlaniş bilan tan oladi va bu gunohkor qizning özining buzuqligini anglaşi va buzuq ayolga aylanişi uni oddiy yalanğoç aktrisa darajasiga tuşib qolişdan saqlaydi».

«60 ta kult jahon kinofilmi» kitobi muallifi Soren Makkartni fikriça: «Jeyn Fonda barça replikalarini samimiy hayrat bilan keng oçilgan közlar bilan aytadi, göyo erkin xulqli Dorothy Gale ertak mamlakati Ozda. Jorj Fonda «Barbarella»da jinsiy obʼekt sifatida özining aktyorlik mahoratining mutlaq çöqqisiga erişgan».

Filmda dekoratsiya sifatida lava çiroği işlatilgan: suyuqlikda moy pufakçalarining sekin harakatlanişi yoruğlik tezligidan tez sayohat effektini yaratiş va Matmosni (Sogo şahri ostidagi qaynayotgan lava köli) tasvirlaş uçun qöllangan. Çiroq yaratuvçisi Kreyven Uolker «Barbarella»ni körgaç, öz kompaniyasi «Crestworth»ni «Matmos»ga özgartirişni taklif qilgan va şu nomni ingliz lava çiroqlari zavodi hozirgaça saqlab kelmoqda.

Britaniyalik «Duran Duran» pop guruhi nomini filmning asosiy manfiy qahramoni, Milo ÖŞea ijro etgan, doktor Dyuran Dyuran (fr. Dr. Durand Durand) nomidan olgan.

Filmning davomi yoki yangi versiyalarini suratga oliş haqida bir neça bor eʼlon qilingan. 2000-yilda boş rolida Dryu Barrimor iştirok etadigan remeyk rejalaştirilgan edi, 2007-yilda boş rolni Rouz Makgoun ijro etişi, rejissyorlikni esa Robert Rodriges qilişi kerak edi, 2013-yilda Nikolas Vinding Refn rejissyorligidagi «Barbarella» serialining loyihasi muhokama qilingan, 2022-yilda esa boş rolni Sidney Suini ijro etişni niyat qilgan edi — bunday loyihalarning birortasi hali amalga oşirilmagan. 2024-yil may oyida rejissyor Edgar Rayt bölişi (u «Drayv»dagi Bolani suratga olgan), ssenariy muallifliga esa Jeyn Goldman va Xan Ross jalb etilişi eʼlon qilingan.