«Bitka na Neretvi» (serb. Bitka na Neretvi, xorv. Bitka na Neretvi) — 1969-yilda suratga olingan yugoslaviya kinofilmi. Film Ikkinçi jahon uruşi davridagi Yugoslaviya tarixidagi haqiqiy voqealarga asoslangan. Yugoslaviya kinematografiyasidagi eng yuqori byudjetli film. «Eng yaxşi çet tilidagi film» nominatsiyasida «Oscar» mukofotiga nomzod bölgan.
Filmga plakatni Pablo Picasso çizgan, ingliz tilidagi versiyasiga musiqani esa Alfred Hitçcock köplab filmlari bilan tanilgan kompozitor Bernard Herrmann yozgan.
1Rollarda
Yul Brynner, Curd Jürgens, Hardy Krüger
2Syujet
Voqea 1943-yil boşida nemislar bosib olgan Yugoslaviyada sodir böladi. Nemis armiyasi Gitlerning şaxsiy…
Voqea 1943-yil boşida nemislar bosib olgan Yugoslaviyada sodir böladi. Nemis armiyasi Gitlerning şaxsiy buyruği bilan yugoslaviya partizanlariga qarşi harbiy operatsiya («Weiss» rejasi) ötkazadi. Bosniyadagi Neretva daryosi tor darasida 4500 nafar partizan, ular orasida yaradorlar va tifga çalingan kişilar ham bor, qurşovga tuşib qoladi. Daryo ustidan faqat bitta köprik ötgan bölib, ular uni köp barobar ustun duşman kuçlaridan himoya qilişlari kerak. Qömondon Josip Broz Tito (filmda körsatilmaydi, faqat unga işora qilinadi) köprikni portlatişni buyuradi. Nemislar kuçlarini daryoning narigi tomoniga köçiradi, partizanlar qurşovdan jang bilan çiqadi, deb kutişadi. Biroq partizanlar zudlik bilan vaqtinçalik köprik quradi va daraning narigi tomoniga ötib, çetniklar bilan jangga kirişadi.
3Rollarda
Velimir «Bata» Življinović —…

Velimir «Bata» Življinović — Stole
Yul Brynner — Vlado
Sergey Bondarçuk — Martin
Hardy Kruger — polkovnik Kranzer
Franco Nero — kapitan Mikele Riva
Silva Koščina — Danitsa
Orson Welles — çetniklar senatori
Curd Jurgens — general Loring
Anthony Dawson — general Morelli
Milena Dravić — Nada
Ljubiša Samardžić — Novak
Kole Angelovski — Jika
Stole Aranđelović — Šumadinats
Faruk Beglić — leytenant Xorst
Oleg Vidov — Nikola
Pavle Vujisić — Yordan
Boris Dvornik — Stipe
Charles Millot — Juka
Abdurahman Šala — kapitan
Vasa Pantelić — partizanlar qömondoni
Howard Ross — serjant Mario
Lojze Rozman — Ivan
Dragomir Felba — pop
Hajrudin Hadžikarić — Vladimir Nazor
Fabijan Šovagović — Boško
Božidar Smiljanić — jarroh
4Suratga oliş xususiyatlari
Filmmualliflarining rasmiy versiyasiga köra, köprik portlaş epizodi uçun uruş paytida vayron bölgan…

Filmmualliflarining rasmiy versiyasiga köra, köprik portlaş epizodi uçun uruş paytida vayron bölgan köpriklardan biri qayta tiklangan, söngra ssenariy böyiça yana portlatilgan. Bu ikki marta takrorlangan, ammo olingan kadrlar rejissyor talablariga javob bermagan va filmda köprikning kiçraytirilgan nusxasi işlatilgan. Belgradda bölib ötgan XIX yugoslaviya qisqa metrajli va hujjatli kino festivalida Sveta Masleşaning «Bir vaqtlar köprik bor edi» filmi voqealarning boşqaça versiyasini taqdim etdi: suratga oliş uçun qişloq aholisi faol foydalanib kelayotgan, 1948-yilda xalq armiyasi jangçilari tomonidan allaqaçon tiklangan köprik portlatilgan. V. Bulaiç guruhi uni darhol tiklaşga vaʼda berdi, ammo keyingi ikki yil davomida heç narsa qilmadi. «Bir vaqtlar köprik bor edi» filmining festivalga yuborilganini bilgaç, guruh taşkilotçilar qömitasiga köprik allaqaçon tiklangani haqida telegramma yubordi, biroq festivalning sönggi matbuot konferensiyasida bu çalğituvçi maʼlumot rad etildi.
Bu film birinçi bölib xorvat partizan qöşiği «Padaj silo i nepravdo» ijro etilgan film böldi.
5Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB6Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Битва на Неретве (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

