«Şaytonni şarmanda qiliş» (baʼzan «Şaytonni yengiş» deb ham tarjima qilinadi) (ingl. Beat the Devil) — ingliz-amerika-italyan komediya-sarguzaşt filmi, 1953-yil. Klod Koburnning (Jeyms Xelvik) şu nomli romani asosida yaratilgan. AQŞ da jamoat mulki hisoblanadi.
1Rollarda
Humphrey Bogart, Jennifer Jones, Gina Lollobrigida
2Syujet
Bir-birini tanimaydigan beşta epçil, pirovard natijada ayyorlik qiladigan yigit (Danreyter, ÖHara, Peterson,…
Bir-birini tanimaydigan beşta epçil, pirovard natijada ayyorlik qiladigan yigit (Danreyter, ÖHara, Peterson, Ross va Ravello) Italiyadan Keniyaga yöl oladi. Ularning fikriça, u yerdagi yerlar uran rudasiga boy, şuning uçun ular bu yerlarni birinçi bölib sotib olmoqçi. Maqsadga yetib bormasdan, ularning eski paroxodi «Nyanga» portlaydi, faqat firibgarlar va ikki ayol omon qoladi. Keyin qahramonlarni arablar asirga oladi, italyan politsiyasi hibsga oladi, lekin oxir-oqibat barça azoblar behuda bölib çiqadi, çunki orzu qilingan yerlarni yölovçi ayollardan birining eri (Çelm) allaqaçon sotib olgan böladi.
3Rollarda
Humphrey Bogart — Billy…
Humphrey Bogart — Billy Danreyter
Jennifer Jones — Gwendolen Çelm xonim
Gina Lollobrigida — Mariya Danreyter
Robert Morley — Peterson
Peter Lorre — Juliys ÖHara
Bernard Lee — politsiya xodimi Jek Kleyton
Edward Underdown — Garry Çelm
Ivor Barnard — mayor Jek Ross
Marco Tulli — Ravello
Mario Perrone — «Nyanga» paroxodining kassiri
Giulio Donnini — boşqaruvçi
Saro Urzi — «Nyanga» kapitani
Aldo Silvani — Çarlz, restoran boşqaruvçisi
Juan de Landa — haydovçi
4Faktlar
Stsenariyni dastlab şu nomli romanning muallifi Klod Koburn Jeyms Xelvik taxallusi bilan yozişni boşlagan.…

Stsenariyni dastlab şu nomli romanning muallifi Klod Koburn Jeyms Xelvik taxallusi bilan yozişni boşlagan. Biroq keyinçalik u loyihani tark etdi yoki undan çetlatildi va uning örniga Truman Capote keldi. U filmni Jon Xyustonning «Malta sokoli» (1941) filmining ironik variantiga aylantirişni taklif qildi, boş rollarda esa öşa Humphrey Bogart va Peter Lorre qoldi.
Suratga oliş vaqtida Humphrey Bogart avtohalokatga uçradi, natijada bir neça tişini yöqotdi va bir muddat gapira olmadi. Şunda rejissyor bir aktyorni Bogart örniga bir neça replikani aytib berişga yolladi. Filmda bu almaştiriş deyarli sezilmaydi, lekin öşa aktyor kim bölgani nomaʼlum bölib qoldi. Bir taxmin böyiça, u öşa paytda kinoda karerasini endigina boşlagan Peter Sellers bölgan.
Politsiyaçi Jek Kleytonni Bernard Lee ijro etgan. Uning ismi filmning yordamçi prodyuseri Jek Kleytonning şarafiga qöyilgan, u keyinçalik taniqli rejissyorga aylangan.
Maşhur bastakor va şoir Stephen Sondheim film guruhining aʼzosi bölgan — u «qarsildoqçi bola» vazifasini bajargan.
Bugungi kunda bu film kinoning klassikasi hisoblanadi, lekin 1950-yillarda u prokatda muvaffaqiyatsizlikka uçradi. Filmning yaşirin prodyuseri bölgan Humphrey Bogart esa undan öz mablağini yöqotdi.
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Посрами дьявола» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.