«Betxoven konserti» — sovet bolalar badiiy filmi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Mark Taimanov, Vladimir Gardin
3Sujet
Filmning asosiy qahramonlari Belorussiyadan kelgan, musiqaga isteʼdodli ikki ösmir bola: Yanka Maleviç va…
Filmning asosiy qahramonlari Belorussiyadan kelgan, musiqaga isteʼdodli ikki ösmir bola: Yanka Maleviç va Vladik Korsak. Yankaning otasi, musiqa öqituvçisi, ikkalasiga ham skripkada çalişni örgatadi va ularni Moskvada ötkaziladigan Butunittifoq musiqa tanlovi uçun tayyorlaydi. Bir kuni bolalar "Çapayev" öyiniga berilib ketişadi va Vladik aybi bilan Yanka qölini şikastlab oladi. Profesor Vladikdan jahli çiqib, u bilan maşğulotlarni töxtatadi. Lekin döstlar vaziyatga taslim bölmaydi va kattalardan yaşirinça birga şuğullana boşlaydi: Yanka döstiga otasi bilan maşğulotlarda nima ötganini sözlab beradi. Vladik tanlov konserti uçun Betxovenning kadensiyasini yozadi, Yanka esa oğriqqa eʼtibor bermay, skripkada çalişda davom etadi. Keyin bolalar birga tanlovga jönaşadi va şu yerda kutilmagan voqea yuz beradi: Vladik saralaş komissiyasi oldida hayajonga yengilib, tinglovdan ötolmaydi. Ammo uning dösti Yanka tanlovga qabul qilinadi va otasining yordamida Vladik yozgan asarni tayyorlab ijro etadi. U şunçalik muvaffaqiyatli çaladiki, ijroçi-laureat böladi, asar muallifi Vladik esa bastakor-laureat böladi. Şunday qilib, yoş pionerlar qatʼiyati va döstligi bilan ham kasallikni, ham ota-onaning işonçsizligini yengib çiqadi.
Maşhur bölgan «Eh, sovet mamlakatida yaşaş qanday yaxşi!» qöşiği aynan şu film uçun yozilgan.
4Suratga oliş guruhi
Ssenariy muallifi: Boris Starşev…
Ssenariy muallifi: Boris Starşev (Phor)
Rejissyorlar: Vladimir Şmidtgof, Mixail Gavronskiy
Operatorlar: V. Gorelik, A. Rogovskiy, L. Funşteyn
Bastakor: Isaak Dunayevskiy
Rassomlar: Viktor Savostin, V. Pervunin
5Film haqida
Bir fikrga köra, filmning muvaffaqiyati 30-yillardagi tarğibot klişelarini isteʼdodli qöllagani bilan…

Bir fikrga köra, filmning muvaffaqiyati 30-yillardagi tarğibot klişelarini isteʼdodli qöllagani bilan belgilangan: soddalaştirilgan dunyo tasviriga ega sotsrealizm kanoni bolalar syujeti bilan uyğun bölib qolgan, sovet hayotining qattiq haqiqatlari (josuslik vahimasi, duşman izlaş) filmda psixoterapevtik yumşatilgan, sovet amaldorlarining obrazlari esa öz-özini masxara qiliş uluşi bilan körsatilgan. Şu bilan birga, film rasmiy kanonni buzmaydi: Moskva syujet markazida körsatilgan, Belorussiyani esa har qanday boşqa sovet çekkasidan farqlab bölmaydi, final ğalaba sahnasida qahramonlar boşi uzra esa Stalin portreti osilgan.
Ekranga çiqqan sana: 1937-yil 23-mart.
Talantli skripkaçi bola rolига öşa paytda 10 yoşli musiqaçi Mark Taymanov taklif etilgan, u keyinçalik maşhur pianinoçi va şaxmatçi böldi. Filmdagi hamkorlari nafaqat dramatik aktyorlar, balki haqiqiy musiqaçilar ham edi: filmda maşhur skripkaçi Miron Polyakin suratga tuşgan, u öşa vaqtda Moskva konservatoriyasi profesori edi. Taymanov şaxmatçi bölişiga qisman film muvaffaqiyati sabab bölgan: uni pioner uyini oçişga taklif qilişgan va istalgan tögarakni tanlaşni taklif qilişgan, u esa şaxmat tögaragini tanlagan.
Film katta muvaffaqiyat qozondi va xorijda namoyiş etildi. Intorgkino maʼlumotlariga köra, uning kassa tuşumi, şu jumladan valyuta tuşumi, kassa rekordçilaridan biri deb tan olingan «Çapayev» filmi tuşumi bilan teng bölgan.
Maşhurligi böyiça film faqat «Çapayev»dan keyin turardi.
Olti hafta davomida «Betxoven konserti» filmi Brodveyda (Nyu-York, AQŞ) töliq zallar bilan namoyiş etildi.
Mukofotlardan: Parijdagi körgazmaning faxriy diplomi (Fransiya, 1937-yil).
Matn: maqola tarjimasi «Концерт Бетховена» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.