Ben-Hur: A Tale of the Christ

Ramon Novarro — Yahuda Ben-Hur

Frensis Buşmen — Messala

Mey MakEvoy — Ester

Betti Bronson — Maryam, Iso Masihning onasi

Kathleen Key — Tirza

Carmel Myers — Ayras

Nigel De Brulier — Simonid

Mitchell Lewis — Şeyx Ildeerium

Leo White — Sanballat

Frank Currier (ingl. Frank Currier) — Kvint Arriy, rim patriciysi

Charles Belçer — Baltazar, sajda qiliş uçun çaqaloq Masihga kelgan uç majusiydan biri

Dale Fuller (ingl. Dale Fuller) — Amra

Winter Hall (ingl. Winter Hall) — Yusuf

Carol Lombard — çöri (titrlarda yöq)

Claude Payton — Iso Masih

Film tarixdagi eng qimmat ovozsiz kino hisoblanadi — suratga olişga 3,9 million AQŞ dollari sarflangan. XXI asr narxlarida bu taxminan 40 million dollarga teng.

«Ben-Hur: A Tale of the Christ» Lyu Uolles romanining ikkinçi ekranlaştirilişi böldi. Oldingisi 1907-yilda çiqqan.

Filmda işni 1923-yilda «Goldwyn Pictures» kompaniyasi boşlagan, ammo 1924-yilda u «Metro Pictures» va «Louis B. Mayer Pictures» bilan birlaşib, «Metro Goldwyn Mayer» (MGM) ni taşkil etgan.

«Ben-Hur» nafaqat juda muvaffaqiyatli roman, balki yigirma beş yil davomida teatr sahnasida körsatilgan juda maşhur spektakl ham bölgan. Faqat 1922-yilda, «Ben-Hur» şousining sönggi gastrolidan ikki yil ötib, «Goldwyn Pictures» studiyasi romanni ekranlaştiriş huquqini sotib olişga qurbi yetdi. Şouning prodyuseri Abraham Erlanger studiya uçun kötarib bölmas narx talab qilardi. Kelişuvga faqat loyiha foydasidan ança katta uluş va kinoişlab çiqarişning har bir tafsilotini nazorat qiliş huquqini taklif qiliş orqali erişildi.

Suratga oliş 1923-yilda Italiyada boşlandi va bu ikki yillik qiyinçiliklar, baxtsiz hodisalar hamda oxir-oqibat Gollivuddagi suratga oliş paviliyonlariga qaytiş davrini boşlab berdi. Qöşimça aktyorlar jalb etilişi (şu jumladan, Ben-Hur rolига Ramon Novarroning tasdiqlanişi) va rejissyorning almaştirilişi filmning dastlab rejalaştirilgan byudjetini sezilarli darajada oşirdi. Studiyaning sotuv bölimi filmni reklama qilişda «Bu har bir xristian körişi kerak bölgan kartina!» kabi şiorlardan foydalanib, kinoteatrlarga imkon qadar keng jamoatçilikni jalb qilişga harakat qilardi. 1925-yilgi premyeradan keyin tomoşabinlar yetişmadi va kartina taxminan töqqiz million dollar daromad keltirdi, ammo uning katta xarajatlari va studiyaning Erlanger oldidagi oğir majburiyatlari MGMga bu film uçun sarflangan tört million dollarlik investitsiyani qaytarib olişga imkon bermadi.

Aravalar poygasi sahnasini suratga oliş paytida haydovçilar juda sekin va ehtiyotkor harakat qilib, Meyerni tez-tez jahllantirardi. Sahnani işonarliroq qiliş uçun u poyga ğolibiga 100 dollar mukofot taklif qildi. Natijada sodir bölgan dahşatli halokat operator tomonidan suratga olindi va hozirgaça filmda saqlanib qolgan. Bir neça ot halok böldi.

Aravalar poygasi sahnasini suratga oliş jarayonida jami 60 960 metr (200 000 fut) plyonka sarflandi, monterlaşdan keyin esa atigi 229 metr (750 fut) qoldi. Bu sahna boşqa kinoasarlarda köp marta takrorlandi. Xususan, uni 1959-yilda filmning remeykini suratga olganda Uilyam Uayler takrorladi; u «Misr şahzodasi»da ham köçirilgan; taxminan 75 yil keyin suratga olingan «Yulduzli uruşlar» «Birinçi epizod»ida poyga sahnasini tomoşa qilganda ham uni eslamaslik mumkin emas.

Filmning baʼzi sahnalari ikki rangli «Technicolor» (ingl. Technicolor) texnologiyasida suratga olingan.

Film rejissyorining yordamçilaridan biri öşa yillarda juda yoş bölgan Uilyam Uayler edi, u 1959-yilda filmning maşhur remeykini suratga oldi.

«Ben-Hur: A Tale of the Christ» «Rotten Tomatoes» saytining reytingi böyiça «100%li yangilik» ega bölgan kam sonli filmlardan biri hisoblanadi, yaʼni unda bitta ham salbiy taqriz yöq.

1931-yilda qilingan qayta naşrda filmga bastakorlar Uilyam Ekst va Devid Mendozaning asl musiqasi hamda ovoz effektlari qöşildi. Şu ön yilliklar davomida maʼlum böldiki, «Technicolor» texnologiyasida suratga olingan baʼzi asl plyonka segmentlari boşqa, qora-oq segmentlar bilan almaştirilgan. Ehtimol, bu ham 1931-yilgi qayta naşr vaqtida qilingan. Bu sahnalar 1980-yillargaça yöqolgan deb hisoblanardi, ammo öşa paytda filmga huquqlarni oldindan qölga kiritgan «Turner Entertainment» (ingl. Turner Entertainment) kompaniyasi kutilmaganda yöqolgan plyonka segmentlarini Çexiyaning kino arxividan topdi.

Filmning zamonaviy versiyasi 1925-yilgi plyonkaning «Turner Entertainment» nazorati ostida tayyorlangan qayta naşridir. «Technicolor» texnologiyasida suratga olingan segmentlarning rang ottenkalari va sahnalari tiklangan. Şuningdek, oldinroq «Thames Television» kompaniyasi tomonidan yozilgan stereo saundtrek qöşildi, uni Karl Devis boşçiligidagi London filarmoniya orkestri ijro etgan. Bu saundtrek dastlab filmni «Thames Television» kanalida körsatiş uçun möljallangan edi.

Filmning bu versiyasini 1959-yilgi filmning kollektsion naşri bilan birga DVDda topiş mumkin.

1907-yilda Lyu Uollesning uşbu film asosidagi romani böyiça 15 daqiqalik ovozsiz film suratga olingan.

1959-yilda Uilyam Uayler şu kitob asosida 11 ta «Oskar» mukofotini olgan ulkan epik kartina suratga oldi.

2003-yil 15-fevralda 80 daqiqalik multfilm taqdim etildi.

2010-yilda Jozef Morgan boş rolda iştirok etgan film suratga olindi.

2016-yilda Timur Bekmambetov 100 000 000 dollar byudjet bilan film suratga oldi.