Rioda har yilgi karnaval vaqti. Orfey tramvay konduktori bölib işlaydi va gitarada çalar. U ekzotik Mira bilan unaştirilgan, ammo Rioga amakivaççasi Serafinani ziyorat qiliş uçun kelgan Evridika bilan uçraşadi. Qiz tuğilgan şaharçasidan sirli taʼqibçidan qoçib kelgan, taʼqibçi esa tez orada Rioda paydo böladi. Yunon afsonasidagi Orfey va Evridika hikoyasi Rio favelalariga köçiriladi, film esa real va xayoliy lavhalarni almaştirib boradi.
Filmni rejissyor Marsel Kamyu suratga olgan, u Vinisius di Morayşning «Konseyson favelasidan Orfey» pyesasi asosida işlagan. Boş rollarda Breno Mello, Marpessa Dawn va Léa Garcia. Musiqasini Luiz Bonfa va Antonio Karlos Jobim yozgan, aynan shu saundtrek dunyoga bossa-novani tanitgan. Janri — fentezi, myuzikl va melodrama. Studiyasi — Warner Bros. Entertainment. Film 1959-yilda prokatga çiqdi, Kann kinofestivalida «Oltin palma şoxi» mukofotini oldi, 1960-yilda esa çet tilidagi eng yaxşi film uçun «Oskar» mukofotiga sazovor boldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Breno Mello, Marpessa Dawn, Léa Garcia
Marcel CamusrejissyorBMBreno MelloaktyorMDMarpessa DawnaktyorLGLéa Garciaaktyor
Adhemar da SilvaaktyorCCartolaaktyorMarcel Camusaktyor
Vinícius de Moraesssenariy muallifiLBLuiz Bonfákompozitor·Ensiklopediyadan
Hmm, no — the article has no such heading. Let me translate properly.
«Qora Orfey» (port. Orfeu Negro, fr. Orphée Noir) — rejissyor Marsel Kamyu tomonidan 1959-yilda Vinisius di Morayşning «Konseyson favelasidan Orfey» pyesasi asosida suratga olingan badiiy film. Bu pyesada Orfey haqidagi afsona Rio-de-Janeyroga köçirilgan. 1959-yilgi Kann kinofestivalining «Oltin palma şoxi» mukofoti va 1960-yilda çet tilidagi eng yaxşi film uçun «Oskar» mukofoti.
3Syujet
Rioda har yillik karnaval vaqti keldi. Bu vaqtda heç qanday çegarasiz va özini nazorat qilmasdan…
Rioda har yillik karnaval vaqti keldi. Bu vaqtda heç qanday çegarasiz va özini nazorat qilmasdan xursandçilik, musiqa va raqsga beriliş mumkin.
Orfey (Breno Mello) tramvay konduktori bölib işlaydi va gitarada çaladi. Orfey Mira (Lurdes di Oliveyra) bilan nomzodlaşgan. Mira — juda ekzotik ayol — u har kuni karnavaldagidek yaşaydi.
Ammo Orfey Evridika (Marpessa Dawn) bilan sevişişi kerak — Rioga öz amakivaççasi Serafina (Léa Garcia) ni ziyorat qiliş uçun yaqinda kelgan qiz. U tuğilgan şaharçasidan sirli notaniş odamning taʼqiblaridan qoçib ketişga majbur bölgan, ammo u ham uning ortidan kelgan.
4Tanqid
Film 1959-yilgi Kann kinofestivalida «Oltin palma şoxi» mukofotiga sazovor böldi; tanqidçilar, avvalo, Orfey…
Film 1959-yilgi Kann kinofestivalida «Oltin palma şoxi» mukofotiga sazovor böldi; tanqidçilar, avvalo, Orfey va Evridika mifologemasining asl talqinini emas, balki braziliya madaniyatining öziga xosligi va poetikasini namoyon etganini qayd etişdi. Şuningdek, Luis Bonfa va Antonio Karlos Jobimning musiqiy hamrohligi, hamda fransuz kinorejissyorining xotini Marpessa Dawnning yorqin aktyorlik ishi yuqori baholandi.
Film Markaziy Qömita qarori bilan SSSRda prokatga ruxsat etilmadi, garçi Madaniyat vazirligi huzuridagi tegişli komissiya uni maʼqullagan bölsa-da. «Bu suratda negrlar mohiyatan mustamlakaçilik nuqtayi nazaridan, kör biologik instinktlar va diniy vajd taʼsirida bölgan primitiv „Tabiat bolalari“ sifatida tasvirlangan», — deyiladi KPSS MQ madaniyat bölimi xotirasida, uni D. A. Polikarpov va V. E. Baskakov imzolagan.
Şunga qaramay, filmdagi musiqa, ayniqsa L. Bonfaning «Karnaval tongi» (port. Manhã de Carnaval) qöşiği SSSRda maşhur bölib, gramplastinkalarda çiqarildi. Uni «Melodiya» ansambli, qöşiqçilar Edita Piexa (1964) va Venera Maysuradze (1966), Rauf Babayev va Lembit Saarsalu jaz kvartetlari hamda «Yaşil çiroq» filmidagi Aleksey Kuznetsov ijro etgan.
1965-yilda Jorj Lukas Janubiy Kaliforniya universitetining kino fakultetida öqib yurib, birinçi qisqa metrajli filmi «Hayotga qaraş»ni suratga oldi, unda Antonio Karlos Jobimning «A Felicidade-Batucada» kompozitsiyasidan foydalangan.
5Suratga oliş
Film suratga oliş Morru-da-Babiloniya favelasida…
Film suratga oliş Morru-da-Babiloniya favelasida ötkazilgan.
6Mukofotlar
Kann kinofestivalining «Oltin palma şoxi» mukofoti…
Kann kinofestivalining «Oltin palma şoxi» mukofoti (1959).
«Oskar» mukofoti — çet tilidagi eng yaxşi film uçun (1960).
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Чёрный Орфей» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.