«Blade» — yarim inson, yarim vampir Blade haqida film. Vampirlar uni quyoş nurini kötara olgani uçun «Kunduzgi sarson» deb ataydi. U jamiyatga singib ketgan yaşirin vampirlar armiyasidan odamlarni himoya qilmoqçi. Bir vaqtlar uning qoniga oz miqdorda vampir zahari tuşgan, endi esa u öz özgarişining muqarrarligini his qila boşlagan. Şuning uçun u öz taqdirining ayblovçisi — Deacon Frostni yoq qiliş niyatida.
Filmni Stephen Norrington rejissyorlik qilgan, ssenariy muallifi — David S. Goyer. Boş rollarda Wesley Snipes va Stephen Dorff ijro etgan, rolda Kris Kristofferson ham çiqadi. New Line Cinema studiyasi tomonidan suratga olingan bu jangari film bölib, unda qörqinçli va triller elementlari bor. Asar Marvel Comics komikslari asosida 1998-yil 21-avgustda çiqdi va «Blade» franşizasining birinçi qismiga aylandi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Wesley Snipes, Kris Kristofferson, Stephen Dorff
Wesley Snipesaktyor
Kris Kristoffersonaktyor
Stephen DorffaktyorNWN'Bushe Wrightaktyor
Donal Logueaktyor
Udo KieraktyorTGTim Guineeaktyor
Sanaa Lathanaktyor
David S. Goyerssenariy muallifiMIMark Ishamkompozitor·Ensiklopediyadan
«Blade» (ingl. Blade) — 1998-yilgi jangari film, unda qörqinçli film elementlari ham bor. Işçi nomi «Blade — vampirlar qotili» (ingl. Blade, the Vampire Slayer) edi. Film 70-yillardagi Marvel Comicsʼning şu nomdagi komikslar seriyasi asosida suratga olingan. Bu «Blade» franşizasining birinçi qismi. Boş rollarda Wesley Snipes va Stephen Dorff ijro etgan. 2002-yilda uşbu filmning sikvelʼi — «Blade 2», 2004-yilda esa triquelʼi — «Blade: Trinity» çiqdi.
Filmda Blade — dampir (inson va vampir duragayi). U vampirlarning kuçli tomonlariga ega, ammo ularning zaif tomonlari, masalan sarimsoq, kumuş va quyoş nuri, unga taʼsir qilmaydi. U özining ustozi Abraham Whistler va gematolog Karen Jenson bilan birga vampirlarga qarşi kuraşadi, xususan, öta şafqatsiz Deacon Frost bilan.
1998-yil 21-avgustda çiqqan «Blade» tijorat jihatdan muvaffaqiyatli böldi: AQŞda prokatda 70 000 000 dollar, butun dunyo böyiça esa 61 200 000 dollar yiğdi. Kinotanqidçilarning baholari aralaş bölsa-da, film tomoşabinlar tomonidan juda ijobiy qabul qilindi va öşa vaqtdan beri kultga aylandi. Blade rolini Snipesning eng maşhur işlaridan biri, deb hisoblaşadi.
Asl filmning muvaffaqiyati Marvel filmlarining muvaffaqiyatiga asos soldi va komikslarni ekranlaştirişning keyingi davri uçun poydevor yaratdi.
3Syujet
Blade — yarim inson, yarim vampir bölib, onasi homiladorlik paytida vampir tomonidan tişlanganidan keyin…
Blade — yarim inson, yarim vampir bölib, onasi homiladorlik paytida vampir tomonidan tişlanganidan keyin ölganligi uçun «qonsörarlar»dan qasos oladi. U titan qotişmasidan yasalgan qiliç bilan qurollangan va kumuş öqli avtomat otadi. Vampirlarning barça qobiliyatlariga — öta inson kuçi, tezlik, çaqqonlik va çidamlilikka ega, ammo ularning zaifliklari unga xos emas: u yoruğlikdan, sarimsoqdan va kumuşdan qörqmaydi. Qon içiş ehtiyoji bor, lekin uni maxsus zardob bilan engadi. Şuningdek, Blade vampirlardan farqli ölaroq, oddiy odamdek qariydi, vampirlar esa deyarli ölmasdir. Uning haqiqiy ismi Erik Brooks, ammo uni qiliçni mahorat bilan işlatgani uçun Blade («qiliç» maʼnosida, ingl. Blade) deb ataşgan. Vampirlar uni quyoş nurini kötara olgani uçun «Kunduzgi sarson» deb ataşadi. U sintetik zardob yordamida vampirga aylanib qolmaydi: zardobning davriy inyeksiyalari uning hayotiy kuçini saqlab turadi va qon içiş ehtiyojini bir muddat bosadi.
Yoş, 13 yoşli Bladeʼni tarbiyalab, vampirlarga qarşi kuraşga yönaltirgan Abraham Whistler bölib, u unga turli qurollarni bergan. Bir vaqtlar Abrahamning xotini va ikki qizini vampir öldirgan, şundan beri u «qonsörarlar»ni ovlaydi.
Vampirlar yuqori va quyi kastalarga bölingan: yuqori kasta — sof qonli vampirlar, ular vampirlardan tuğilgan; quyi kasta — aylantirilganlar. Vampirlarni sof qonli vampirlardan iborat kengaş boşqaradi, ular soyada yaşaş va odamlarning eʼtiborini tortmaslik kerak, deb hisoblaşadi. Bundan taşqari, vampirlarning köplab şogirdlari bor — ular vampir bölişni xohlaydigan odamlar bölib, vampirlarning topşiriqlarini bajaradilar.
Blade vampir tomonidan tişlangan gematolog şifokor Karen Jensonni qutqaradi. Abraham unga sarimsoq beradi, ammo bu yordam bermaydi va Karen tez orada vampirga aylanadi. Şifokor tromboz davolaşda işlatiladigan va vampirlarning qonini yöq qiladigan antikoagulyantni topadi. Şuningdek, Karen vampirizmga qarşi dori yaratadi, ammo u faqat vampir tişlagan odamlarga yordam beradi va vampir bölib tuğilganlarga yordam bermaydi.
Jozibali yoş vampir Deacon Frost vampirlar uçun tungi klublarni boşqaradi. U vampirlar dunyoni va odamlarni boşqarişi kerak, deb hisoblaydi va aylantirilganlarning sof qonli vampirlarning xizmatkorlari bölişiga qarşi. Frost vampirlarning omboriga kirib, qadimgi matnlarning sirini oçadi — «Erebning kitobi»ni, unda vampirlarning afsonaviy xudosi Ла Magrani çaqiriş haqida söz boradi. Bu Frostga vampirlar xudosi böliş imkonini beradi, ammo marosim uçun 12 ta sof qonli vampir va yarim vampir Bladening qoni kerak. Frost elita vakili Dragonettini öldiradi va «qonsörarlar» ustidan hokimiyatni egallaydi, söngra Ла Magrani uyğotiş marosimiga tayyorlanadi.
Frost Bladeni öziga ittifoqçi bölişga taklif qiladi, ammo Blade rad etadi. Frost Abrahamga hujum qiladi: uning tödasi uni kaltaklaydi va tişlaydi, Karenni esa asirga oladi. Abraham vampirga aylanib qolmaslik uçun öz joniga qasd qiladi. Blade Frostning oldiga boradi va u yerda onasini köradi. Onasi unga Frost uni aylantirganini aytadi. Blade asirga olinadi. Frost Ла Magraga aylanişga muvaffaq böladi, ammo marosim jarayonida Karen Bladeni ozod qiladi va u doktorning antikoagulyanti bilan Frost-Ла Magrani yöq qiladi.
Filmning yakuniy sahnasi qor bosgan Moskvada bölib, u yerda vampirlarning boşqa katta jamoasi boşpana topgan. Vampir qizni tişlamoqçi böladi, ammo şu payt Blade paydo bölib: «Men vaqtsiz kelib qoldimmi, örtoq?» deydi.
4Kassa yiğimlari
Film AQŞda 70 087 718 dollar, boşqa mamlakatlarda 61 095 812 dollar yiğdi va faqat prokat hisobiga byudjetini…
Film AQŞda 70 087 718 dollar, boşqa mamlakatlarda 61 095 812 dollar yiğdi va faqat prokat hisobiga byudjetini deyarli 3 barobar qoplab oldi.
5Tanqid
Rotten Tomatoes saytida film 104 ta şarh asosida 57 % maʼqullaş reytingini oldi, örtaça reyting 10 balldan…
Rotten Tomatoes saytida film 104 ta şarh asosida 57 % maʼqullaş reytingini oldi, örtaça reyting 10 balldan 5,92 ni taşkil etdi. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Baʼzilarga syujet biroz kam tuyulişi mumkin, ammo «Blade»ning harakati şafqatsiz, serqirra va komikslar ekranlaştirilişi uçun mos ravişda uslubli». Metacritic saytida film 23 nafar tanqidçining şarhlari asosida 47 % ball töpladi. Cinematic tomonidan söroq qilingan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada «A-» örtaça bahosini berişdi.
Rojer Ebert filmga törtta yulduzdan uçtasini qöydi va şunday yozdi: «„Blade“… — yuqori vizual uslubi bilan ajralib turadigan film. U ekstremal kadr burçaklaridan, ğalati kostyumlar va dekoratsiyalardan, börttirilgan soyalardan, umumiy plan va ekstremal yaqin planlar örtasidagi işonçli montajdan foydalanadi. U ajoyib kuç bilan oldinga intiladi va kuçli his-tuyğularni uyğotadi».
6Mukofotlar va nominatsiyalar
1999 — «Saturn» mukofoti nominatsiyasi, «eng yaxşi qörqinçli film»…
1999 — «Saturn» mukofoti nominatsiyasi, «eng yaxşi qörqinçli film» toifasida
1999 — «MTV Movie Award» mukofoti, «eng yaxşi yovuz qahramon» toifasida (Stephen Dorff)
1999 — «MTV Movie Award» mukofoti nominatsiyasi, «eng yaxşi jang» toifasida (Wesley Snipes)
7Video öyin
Filmga asoslangan va uning prikveli bölgan video öyin 2000-yilda Activision tomonidan çiqarildi. Öyin noaniq…
Filmga asoslangan va uning prikveli bölgan video öyin 2000-yilda Activision tomonidan çiqarildi. Öyin noaniq şarhlar oldi. Metacritic saytida u 11 tanqidçining şarhlari asosida örtaça 51 % ball oldi. Şuningdek, Game Boy Color uçun alohida öyin ham çiqarilgan.
8Amalga oşirilmagan prikvel
«Blade» kinoekranlarga çiqqandan söng, prodyuserlar va rejissyor Stephen Norrington filmning asosiy yovuz…
«Blade» kinoekranlarga çiqqandan söng, prodyuserlar va rejissyor Stephen Norrington filmning asosiy yovuz qahramoni Deacon Frost haqida trilogiya suratga olişni xohlaşdi. Studiya bilan muzokaralar 2000-yilda boşlandi, ammo loyiha mablağ yetişmasligi sababli töxtatildi. Keyinroq, 2009-yilda loyiha yana işga tuşirildi, ammo keyin uni dolzarb emas, deb topişdi va loyiha butunlay «tokçaga qöyildi».
9Davomlar
Birinçi filmning muvaffaqiyati ikkita davomga olib keldi: 2002-yilda «Blade 2» va 2004-yilda «Blade:…
Birinçi filmning muvaffaqiyati ikkita davomga olib keldi: 2002-yilda «Blade 2» va 2004-yilda «Blade: Trinity», şuningdek, 2006-yilda teleserial çiqdi.
2019-yil 20-iyulda San-Diegodagi Comic-Con taqdimoti paytida Marvel Studios Bladeni qayta işga tuşiriş haqida eʼlon qildi. Film Marvel kinoolamida bölib ötadi, Blade rolini Mahershala Ali ijro etadi.
Wesley Snipes 2024-yilgi «Deadpool & Wolverine» filmida Blade rolini qayta ijro etdi.
10Faktlar
Filmning muqobil finali…
Filmning muqobil finali bor.
Filmda vampirlarning muqaddas kitobi — «Erebning kitobi» eslatiladi. Yunon mifologiyasiga köra, Erebus zulmat xudosidir.
Frost va Blade örtasidagi parkdagi suhbat paytida Frost «Tom amakini öynama» deydi. Köça jargonida «Tom amaki» — «Tom amakining kulbasi» kitobidan kelib çiqqan frazeologizm bölib, «oq tanlilarga öxşaşga harakat qiladigan qora tanli» maʼnosini anglatadi. Bu holatda esa «odamga öxşab „özini körsatadigan“ vampir» degan maʼnoni bildiradi.
«La magra» italyan tilidan tarjima qilinganda «qumloq, sayoz suv» degan maʼnoni anglatadi.
«Mir Fantastiki» jurnali Frostni — Ла Magraga aylangan Deacon Frostni — «Fantastikadagi eng-eng xudolar» röyxatida 9-öringa qöydi.
11Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB12Franşiza tartibida
3 film
Matn: maqola tarjimasi «Блэйд (фильм, 1998)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.