«Boogie Nights» — Amerikaning 1997-yilgi drama filmi, ssenariy muallifi va rejissyori Pol Tomas Anderson. Film rejissyorning «The Story of Dirk Diggler» nomli psevdohujjatli qisqa metrajli filmi asosida yaratilgan, u esa John Holmes biografiyasidan ilhomlangan. Filmda yoş porno aktyorning yuksalişi va qulaşi haqida hikoya qilinadi, voqealar 1970-yillar oxiri — 1980-yillar boşidagi porno «Oltin davri» davrida bölib ötadi. Asosiy rollarni Mark Uolberg, Culianna Mur, Burt Reynolds, Don Cheadle, John C. Reilly, William H. Macy, Heather Graham, Nicole Ari Parker va Philip Seymour Hoffman ijro etgan.
Film ijobiy tanqidiy baholarga sazovor böldi. Reynolds va Mur özlarining aktyorlik işlari uçun, şuningdek Anderson ssenariy uçun «Oskar» mukofotiga nomzod bölişgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Mark Wahlberg, Burt Reynolds, Julianne Moore
3Syujet
Dirk (ing. dirk — uzun xanjar) Diggler (Mark Uolberg) — 1970-yil oxiri — 1980-yil boşidagi porno kino…
Dirk (ing. dirk — uzun xanjar) Diggler (Mark Uolberg) — 1970-yil oxiri — 1980-yil boşidagi porno kino sanoatining yoş yulduzi, «13 dyuymli asbob» egasi. Yulduzni porno rejissyor Jek Horner (prototipi — haqiqiy porno rejissyor William Margold) kaşf etgan, uni Burt Reynolds ijro etgan. Hikoyada Diggerning biznesga kirişi, şuhrat çöqqisiga kötarilişi va keyin kokain isteʼmol qilişi tufayli jinsiy ojizlikka tuşib qolişi tasvirlangan.
Dirk Diggler misolida 1970—1980-yillar oraliğidagi moda, havaslar va ramzlar körsatilgan. Uning hayot yöli porno sanoatidagi boşqa qahramonlarning hikoyalari bilan çambarças boğlanadi: Jek, Amber, Reed, Rollergirl va Buck.
Film uzluksiz, uç daqiqalik sahna bilan boşlanadi, u asosiy qahramonlarni qamrab oladi va Eddi Adams (kelajakdagi Dirk Diggler)ning körsatilişi bilan yakunlanadi. Şunga öxşaş usul filmning oxirida qöllanilgan, faqat bu safar Dirk kiyim xonasida alohida körsatiladi. Dirkning porno studiyaga birinçi taşrifi paytida ham kamera tasvirni uzmaydi. Öşa epizodda kamera suvga şönğiyotgan odam ortidan harakatlanadigan lahza «Men — Kuba» filmidan ilhomlangan.
Jek yoş isteʼdod Eddi Adamsni tungi klubda idişyuvçi bölib işlayotganida topadi va tez orada u porno biznesiga ötadi. Eddi özini «Dirk Diggler» deb ataydi va tezda maşhur bölib, kattalar filmlarida eng yaxşi aktyor sifatida bir neça mukofot oladi. Dirk zamonaviy kiyim-keçak va poyabzal, yangi kvartira hamda qimmat sport avtomobili — töq sariq Çevrolet Corvette sotib oladi.
Jekning yordamçisi Kiçik Bill (William Macy) porno yulduzga uylangan (bu rolni haqiqiy porno yulduz Nina Hartley ijro etgan). Xotini uni doimo kamsitadi, boşqa erkaklar bilan jamoat oldida jinsiy aloqada böladi. Yangi yil keçasi ziyofatda Kiçik Bill xotinini uzoqdagi xonada kimdir bilan jinsiy aloqada bölganini topadi, revolver olib, xotinini va uning sevgilisini öldiradi, söng barça yiğilgan porno biznes arboblari köz öngida özini ham otib taşlaydi. Filmning bu muhim lahzasi köpçilik qahramonlarning qulaşi boşlanganini bildiradi.
Jek öz porno imperiyasini saqlab qolişga harakat qiladi, biroq asosiy moliyaçisi polkovnik Jeyms bolalarni suiisteʼmol qilgani uçun qamoqqa tuşadi. Yangi homiy esa qimmat kinoplyonkadan videokassetalarga ötişni va aktyorlarni havaskorlar bilan almaştirişni talab qiladi. Jek yangi formatdagi filmlarni salbiy qabul qiladi: ular ssenariysiz, qahramonlarni işlab çiqmasdan va rejissyor qölisiz suratga olinadi. Jek şahar böylab limuzinda yuradi va tasodifiy yölovçilarni Rollergirl (Heather Graham) bilan maşina salonida jinsiy aloqaga kirişişga taklif qiladi, jarayonning özi videokameraga yozib olinadi (bu Jeymi Jillisning «Sayrda» porno filmlari seriyasiga asoslangan). Sayr qayğuli yakunlanadi: tanlangan yölovçi, maʼlum bölişiça, Rollergirl bilan bir maktabda öqigan ekan; u Rollergirlni va Jekni haqorat qiladi, uni limuzindan haydab çiqarişadi, şafqatsizlarça kaltaklaşadi va köçada qon yöqotib yotqizib ketişadi.
Porno yulduz Amber Waves (Culianna Mur) bolasi ustidan ota-onalik huquqini qaytarib olişga harakat qiladi. Sud porno sanoatdagi iştiroki, eski sudlanganligi va kokainga qaramligi sababli uni yana ona huquqidan mahrum etadi. Amber muvaffaqiyatsizlikdan qattiq larzaga tuşadi.
Buck Swope (Don Cheadle) porno yulduz Jessie St. Vincent (Melora Walters)ga uylanadi; juftlik farzand kutmoqda. Buck musiqa dökoni oçiş uçun bank krediti olmoqçi böladi, biroq uni porno aktyor sifatida rad etişadi. Bir keçqurun Buck donut sotib oliş uçun kiçik dökonga boradi. Şu payt dökonga qurol öqlab, tovlamaçi kirib keladi. Qurolli taşrifçilardan biri otişma boşlaydi, natijada Buckdan boşqa hamma halok böladi. U tovlamaçi uçun tayyorlangan pulni olib, musiqa dökonini oçadi.
Dirk kokain va metamfetaminga qaram bölib qoladi. U navbatdagi film suratga olinayotganda kötarila olmaydi va rejissyorga taşlanişga uringanidan keyin Jek uni işdan haydaydi. Dirk va uning sobiq filmdagi şerigi Reed (John Reilly) özlarining rok-guruhini tuzişga harakat qilişadi, biroq oğir giyohvandlik tufayli studiyada demozapis uçun pul topa olişmaydi. Dirk köçada öz isteʼdodini namoyiş etişga urinadi[nima?], biroq uni bir guruh xuligan hujum qilib kaltaklaydi.
Dirk, Reed va ularning umumiy dösti Todd (Thomas Jane) giyohvand moddalar savdogari Rahad Jekson (Alfred Molina)ga toza kokain niqobida bir kilogramm soda sotib oliş uçun aferaga birlaşişadi. Rahad uyida bitim paytida Todd talonçilik qilişga urinadi va otişma boşlanadi (asosida «Wonderland Avenue qotilliklari» nomi bilan maşhur haqiqiy voqealar yotadi). Todd otib öldiriladi, qurolsiz Dirk va Reed esa zörğa qoçib qutulişadi. Şundan söng Dirk Jekning oldiga boradi va ular yaraşişadi. Dirk porno sanoatiga qaytadi, hikoyaning köpçilik qahramonlari esa Jekning uyida bir katta oila bölib yaşaydi.
4Işlab çiqiş
Pol Tomas Anderson ssenariy ustida işni 1993-yilda boşlagan. Prodyuserlarga taklif qilingan ssenariy…

Pol Tomas Anderson ssenariy ustida işni 1993-yilda boşlagan. Prodyuserlarga taklif qilingan ssenariy variantida sahifalar soni 185 ta bölgan. Dirk Diggler obrazining prototipi porno aktyor John Holmes bölgan, Jek Horner esa qisman porno rejissyor William Margold asosida yaratilgan. «Boogie Nights»ning asosiga Andersonning «The Story of Dirk Diggler» (1988) qisqa metrajli filmi qöyilgan, u öz navbatida «Qiynalgan: John Holmes, haqiqiy hikoya» (1981) hujjatli filmiga asoslangan edi. «The Story of Dirk Diggler»da boş rolni ijro etgan Maykl Stayn «Boogie Nights»da stereo-jihozlar dökonida xaridor sifatida kameo rolida körinadi, qisqa metrajli filmda Jek Hornerni ijro etgan Robert Ridgely esa «Boogie Nights»da Polkovnik rolini öynaydi. Ikki film örtasidagi asosiy farqlar boş qahramonlarning taqdiri va filmlarning uslubida: «The Story of Dirk Diggler» psevdohujjatli uslubda suratga olingan, «Boogie Nights» esa hikoyaviy uslubga ega.
Film nomi Heatwave guruhining «Boogie Nights» qöşiği şarafiga berilgan.
5Kasting
Dirk Diggler rolining nomzodlari orasida Leonardo Di Kaprio ham körib çiqilgan, u «Titanik» filmini suratga…

Dirk Diggler rolining nomzodlari orasida Leonardo Di Kaprio ham körib çiqilgan, u «Titanik» filmini suratga oliş sababli rad etgan, şuningdek Xoakin Feniks. Sidney Pollack, Warren Beatty, Harvey Keitel, Bill Murray va Albert Brooks Jek Horner rolidan voz keçişgan. Anderson Buck Swope rolini özi 1996-yilgi «Fatal Eight» filmida suratga olgan Samuel L. Jacksonga taklif qilgan, biroq u rad etgan, şundan söng rol Don Cheadleʼga ötgan. Drew Barrymore va Tatum ÖNeal Rollergirl rolining daʼvogarlari bölgan, keyinçalik bu rolni Heather Graham olgan. Scotty roli Anderson tomonidan Philip Seymour Hoffman uçun maxsus yozilgan.
Filmning suratga olinişida haqiqiy porno aktyorlar ham iştirok etgan, jumladan Nina Hartley, Veronica Hart, Sky Blue, Rico Bueno, Tony Tedesçi va Summer Cummings.
6Suratga oliş jarayoni
Film suratga oliş San-Fernando vodiysidagi turli joylarda ötgan, Anderson keyinçalik eslaganidek: «[u]…
Film suratga oliş San-Fernando vodiysidagi turli joylarda ötgan, Anderson keyinçalik eslaganidek: «[u] Vodiyni xuddi David Lin «Arabiston Lourensi»da çölni körgandek körgan». Oçiliş sahnasini suratga oliş 12 soat davom etgan. Anderson va Burt Reynolds film suratga olinayotganda ziddiyatga kirişgan.
7Saundtrek
«Boogie Nights»ning original saundtreki ikki kompakt-diskda çiqdi: «Boogie Nights: Music from the Original…
«Boogie Nights»ning original saundtreki ikki kompakt-diskda çiqdi: «Boogie Nights: Music from the Original Motion Picture» (1997-yil oktabr) va «Boogie Nights 2: More Music from the Original Motion Picture» (1998-yil yanvar). Garçi bu töplamlarga filmda işlatilgan deyarli barça qöşiqlar kiritilgan bölsa-da, masalan, Nena qöşiqçisining «99 Luftballons» kompozitsiyasi kiritilmagan, uning boşlanişi Rahad Jekson uyidagi yakuniy epizodni belgilaydi.
8Mavzular va tahlil
P. T. Andersonning filmlari zamonaviy şaroitlarda oilа institutining özgarişini turli qirralarda örganadi.…

P. T. Andersonning filmlari zamonaviy şaroitlarda oilа institutining özgarişini turli qirralarda örganadi. Erkaklar va ayollarning teng huquqliligi otaning oila diktatori sifatidagi funksiyasining parçalanişiga va oilaviy munosabatlarning tarqalişiga olib keladi. Uning filmlarining boş qahramonlari tuğilişi böyiça mansub bölgan oilalar örnini jamiyatning boşqa katakçalarida topadilar. «Boogie Nights»da Dirk uçun bunday surrogat oila Jek Hornerning studiyasi böladi, unda Jek özi otaning, Amber esa onaning rolini öynaydi. Dirk porno tadbirkorlar oilasiga yetişmayotgan öğil sifatida ixtiyoriy kirib boradi, şu sababli nufuzli tanqidçi J. Xoberman filmni «„Şoh Edip“dan beri eng şahvoniy oilaviy roman» deb hazil bilan atagan.
Filmda Dirkning haqiqiy otasi qisqa, ammo siğimli tasvirlangan. Köpçilik zamonaviy otalar kabi, u xotinining hissiyotlari bilan heç narsa qila olmaydi, bu hissiyotlarni Julian Murfet insest tusidagi kateksis deb belgilaydi. Patologik darajada raşkçi onasi bilan janjallaşgan Dirk öz qadr-qimmatini isbotlaş uçun surrogat oilaga yöl oladi, psixoanaliz nuqtai nazaridan bu haqiqiy jannatni ifodalaydi: Dirkning jinsiy şerigi uning surrogat onasi Amber böladi, jinsiy “qahramonliklarida” esa uning rahbari surrogat otasi Horner böladi. Bundan taşqari, uning porno kastingidagi şerik «ögay singil» Rollergirl bölib, u ham olinmagan ota-ona mehrini izlab, Amber va Jek juftligiga intilgan. 1980-yillar kelganda, şafqatsiz haqiqat amalga oşgan xayollar dunyosiga qaytadi, ammo rejissyor Dirkka surrogat oilada davom etiş imkoniyatini beradi, u xrestomatik adaşgan öğil rolida Hornerdan keçirim sörab keladi.
9Tanqidçilarning şarhlari
Film ijobiy baho oldi. Rotten Tomatoes internet-agregatorida u 72 ta retsenziya asosida 93% reytingga ega.…
Film ijobiy baho oldi. Rotten Tomatoes internet-agregatorida u 72 ta retsenziya asosida 93% reytingga ega. Metacritic 28 ta retsenziya asosida filmga mumkin bölgan 100 balldan 85 ball berdi, bu «umumiy eʼtirof» maqomiga mos keladi.
10Mukofotlar
1997 — Torontodagi kinofestivalning Metro Media Award mukofoti (Pol Tomas…
1997 — Torontodagi kinofestivalning Metro Media Award mukofoti (Pol Tomas Anderson)
1998 — Britaniya mustaqil kinosining ingliz tilidagi eng yaxşi xorijiy film uçun mukofoti
1998 — eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol uçun «Oltin globus» mukofoti (Burt Reynolds)
11Nomzodliklar
1998 — «Oskar» mukofotiga uçta nomzodlik: eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol (Burt Reynolds), eng yaxşi…

1998 — «Oskar» mukofotiga uçta nomzodlik: eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol (Burt Reynolds), eng yaxşi ayol ikkinçi darajali rol (Culianna Mur), eng yaxşi original ssenariy (Pol Tomas Anderson)
1998 — BAFTA mukofotiga ikkita nomzodlik: eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol (Burt Reynolds), eng yaxşi original ssenariy (Pol Tomas Anderson)
1998 — European Film Awards mukofotiga eng yaxşi xalqaro film uçun nomzodlik (Pol Tomas Anderson)
1998 — eng yaxşi ayol ikkinçi darajali rol uçun «Oltin globus» mukofotiga nomzodlik (Culianna Mur)
1998 — AQŞ kino aktyorlari gildiyasi mukofotiga uçta nomzodlik: eng yaxşi erkak ikkinçi darajali rol (Burt Reynolds), eng yaxşi ayol ikkinçi darajali rol (Culianna Mur), eng yaxşi aktyorlar ansambli öyini
1998 — AQŞ ssenariy mualliflari gildiyasi mukofotiga eng yaxşi original ssenariy uçun nomzodlik (Pol Tomas Anderson)
12Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Ночи в стиле буги» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.