«Boys Donʼt Cry» Nebraska ştatining kiçik şahriga kelgan transgender yigit Brandon Teena haqida. U darhol eʼtiborni tortadi: içadi, mahalliy yigitlar bilan vaqt ötkazadi, lekin shu bilan birga odamlarga nisbatan eʼtiborli. Mahalliy çiroyli qiz Lana unga oşiq bölib qoladi. Qahramon özini va sevgisini topişga intiladi.
Filmni rejissyor Kimberly Peirce suratga olgan, u ssenariyni Andy Bienen bilan hamkorlikda yozgan. Boş rollarni Hilary Swank va Chloë Sevigny ijro etgan, ansamblda Peter Sarsgaard ham bor. Bu biografik drama haqiqiy voqeaga asoslangan. Film Searchlight Pictures studiyasi tomonidan 1999-yilda prokatga çiqqan, Swank esa eng yaxşi ayol roli uçun «Oscar» olgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Hilary Swank, Chloë Sevigny, Peter Sarsgaard
Hilary Swankaktyor
Chloë Sevignyaktyor
Peter SarsgaardaktyorBSBrendan Sexton IIIaktyorLGLecy GoransonaktyorJAJeannetta ArnetteaktyorMMMatt McGrathaktyorAFAlison FollandaktyorKPKimberly Peircessenariy muallifiNLNathan Larsonkompozitor·Ensiklopediyadan
«Boys Donʼt Cry» — 1999-yilda Kimberly Peirce rejissyorligida suratga olingan amerikan biografik filmi. Ssenariy Peirce va Andy Bienen hamkorligida yozilgan. Film Brandon Teena (uni Hilary Swank ijro etadi) haqidagi haqiqiy voqeaning sahnalaştirilgan talqinidir. Brandon Nebraska ştatida özini va sevgisini topişga intilayotgan amerikalik transgender erkak edi. U ikki taniş erkak tomonidan sodir etilgan nafrat asosidagi şafqatsiz jinoyatning qurboniga aylandi. Filmda Chloë Sevigny Brandonning dösti Lana Tisdel rolini ijro etgan.
Bu ish haqida kollejda öqib yurganida bilib olgan Peirce ssenariy uçun keng qamrovli tadqiqot ötkazdi. Ssenariy ustida deyarli beş yil işladi. Filmda Brandon va Lana örtasidagi munosabatlar markaziy örinni egallaydi. Ssenariyga 1998-yilda çiqqan «The Brandon Teena Story» hujjatli filmining arxiv materiallaridagi dialoglar töğridan-töğri kiritilgan. Köplab aktrisalar uç yillik casting davomida boş rol uçun sinovdan ötdi, şundan keyin Swank tanlandi. Swank tanlangan sabab, uning şaxsiyati Brandonnikiga öxşab köringani böldi. Filmdagi personajlarning köpçiligi haqiqiy odamlarga asoslangan, bir qismi esa birlaştirilgan obrazlardir.
Suratga oliş 1998-yilning oktyabr va noyabr oylarida Texas ştatining Dallas şahrida ötkazildi. Dastlab prodyuserlar real voqealar sodir bölgan Nebraska ştatining Falls City şahrida suratga olişni xohlaşgan, biroq byudjet çeklovlari tufayli asosiy suratga oliş Texasda ötkazişga töğri keldi. Filmning kinematografiyasida xira va sunʼiy yoritiş qöllanilgan. Unga turli uslublar, jumladan neorealizm va Martin Scorsese filmlari taʼsir körsatgan. Saundtrekda asosan kantri, blyuz va rok musiqa jamlangan. Filmning mavzulari orasida romantik va platonik munosabatlar tabiati, LGBT, ayniqsa transgenderlarga nisbatan zöravonlikning sabablari, şuningdek ijtimoiy tabaqalar, irqlar va jinslar örtasidagi munosabatlar bor.
Filmning premyerasi 1999-yil 8-oktyabrda Nyu-York kinofestivalida bölib ötdi, şundan söng u boşqa kinofestivallarda ham namoyiş etildi. Fox Searchlight Pictures kompaniyasi tomonidan 1999-yil 22-oktyabrda AQŞ da çeklangan prokatga çiqarilgan film Şimoliy Amerika prokatida yaxşi natija körsatdi. 2000-yil maygaça u işlab çiqariş byudjetini uç baravar oşirdi. Film tanqidçilar tomonidan yuqori baholandi. Köplab tanqidçilar uni yilning eng yaxşi filmlaridan biri deb ataşdi. Maqtovlar asosan Swank va Sevignyning boş rollariga hamda syujetning taqdim etilişiga qaratildi. Biroq Brandon bilan haqiqiy hayotda boğliq bölgan ayrim odamlar filmni voqealarni notöğri aks ettirgani uçun tanqid qilişdi.
«Boys Donʼt Cry» köplab mukofotlarga nomzod böldi. 2000-yilda bölib ötgan 72-chi «Oscar» mukofoti marosimida Swank eng yaxşi ayol roli uçun «Oscar» sovrinini oldi, Sevigny esa eng yaxşi ayol yordamçi roli nominatsiyasida körsatildi. Juftlik 57-chi «Golden Globe» mukofotiga ham nomzod böldi, Swank esa «Eng yaxşi ayol roli — drama» nominatsiyasida mukofot oldi. Bahsli masalalarni kötargani uçun film dastlab NC-17 reytingini olgan, keyinroq esa R reytingiga özgartirilgan. Film 2000-yil sentyabr oyida uy videosi sifatida çiqarilgan.
2019-yilda film AQŞ Milliy kinoreestriga kiritiş uçun Kongress kutubxonasi tomonidan tanlandi. U «madaniy, tarixiy yoki estetik ahamiyatga ega» deb topildi.
3Syujet
Brandon Tina — Nebraska ştatining qişloq joyida yaşaydigan yoş transgender erkak. Sobiq qiz döstining akasi…
Brandon Tina — Nebraska ştatining qişloq joyida yaşaydigan yoş transgender erkak. Sobiq qiz döstining akasi Brandonning transgender ekanini bilib qolgaç, unga ölim bilan tahdid qila boşlaydi. Köp ötmay u bardagi janjalga aralaşadi va amakivaççasining treyleridan haydab çiqariladi. Brandon Nebraska ştatining Falls City şahriga köçib ötadi. U yerda sobiq mahkumlar Jon Lotter va Tom Nissen hamda ularning döstlari Kendis va Lana Tisdel bilan tanişadi. Brandon Lana bilan romantik munosabatga kirişadi. Lana dastlab na uning anatomiyasidan, na oğir ötmişidan xabardor. Ular Memfisga köçib ketişni rejalaştiradi. U yerda Brandon Lananing karaoke böyiça karyerasini boşqarişi kerak. Oxir-oqibat ular uçraşuv vaqtida öpişadi, bu uçraşuv jinsiy aloqa bilan yakunlanadi.
Politsiya Brandonni uning köçib kelişidan oldin paydo bölgan ayblovlar böyiça hibsga oladi. Uni Falls City qamoqxonasining ayollar bölimiga joylaştirişadi. Lana Brandonni qamoqdan çiqarib oladi va nega uni ayollar qamoqxonasiga qamaşganini söraydi. Brandon unga yolğon gapirib, özini interseks tuğilganini, yaqinda jinsiy aʼzolarini qayta tiklaş uçun operatsiya qilinişini aytadi. Lana esa uning jinsidan qatʼi nazar sevişini bildirib, uni töxtatadi. Biroq Brandon qamoqda yotgan paytda Kendis uning tuğilgandagi ismi körsatilgan bir qator hujjatlarni topadi. U va döstlari bu xabarga dahşat va jirkaniş bilan munosabat bildirişadi. Ular Brandonning xonasiga kirib, uning buyumlarini titkilaşadi va transgenderlik haqidagi broşyuralarni topib, şubhalarini tasdiqlaydilar. Brandon va Lana qaytib kelganida, Tom va Jon Brandonga qarşi keskin çiqişadi, uni hammomga olib kirişadi, şimini zörlik bilan yeçib, jinsiy aʼzolarini oçib qöyişadi. Lanani ham tomoşa qilişga majbur qilmoqçi bölişadi, lekin u közini yumib, ögirilib oladi. Bu töqnaşuvdan keyin Tom va Jon Brandonni Jonning maşinasiga tiqib, odamlar kam bölmagan joyga olib ketişadi. U yerda uni şafqatsizlarça kaltaklaşadi va zörlaşadi.
Şundan söng ular Brandonni Tomning uyiga olib kelişadi. Brandon hammom derazasidan qoçib ketadi. Hujumçilari uni tahdid qilib, hujum haqida politsiyaga xabar bermaslikni ogohlantirişadi. Lana esa Brandonni buni qilişga köndiradi. Biroq politsiya boşliği jinoyatdan unçalik taşvişlanmaydi va Brandondan uning jinsiy yönalişi haqida söroq qiladi.
Keyinçalik Jon va Tom mast holda Kendisning uyiga borişadi. Lana ularni töxtatişga urinadi, lekin ular yaqin atrofdagi omborxonada yaşirinib yotgan Brandonni topib olişadi. Jon Brandonning iyagiga öq uzadi va uni darhol öldiradi. Kendis ularga bolasini ayaşlarini sörab qiçqirayotganda, Tom uning boşiga öq uzib, öldiradi. Lana ularga qarşi kuraşib, töxtaşlarini iltijo qiladi. Tom jonsiz Brandonning tanasiga piçoq urib qöyadi. Jon va Tom jinoyat joyidan qoçib ketadi. Yiğlayotgan Lana Brandonning jasadi yonida yotadi, bola esa oçiq eşikdan yiğlab taşqariga çiqib ketadi. Ertasi kuni ertalab Lana Brandonning jasadi yonida uyğonadi. Onasi kelib, uni jinoyat joyidan olib ketadi. Lana Falls Cityni tark etar ekan, Brandonning tanasidan topilgan xatda uning ovozini eşitadi. Xatda Memfisda «seni kutaman, sevgilim, abadiy va doimo» deyilgan.
Film quyidagi matn bilan yakunlanadi:
• Jon Lotter Brandon Tinani öldirgani uçun birinçi darajali qotillikda ayblanib hukm qilindi. Hozirda u öz hukmini ölim jazosi mahkumlari kamerasidan turib apellyatsiya qilmoqda.
• Marvin Tomas Nissen (Tom) prokuratura bilan hamkorlik qilib, Jonga qarşi guvohlik berdi. Hozirda u ketma-ket umrbod muddatlarni ötamoqda.
• Bir neça yil ötib, Lana Tisdel qiz tuğdi va uni tarbiyalaş uçun Falls Cityga qaytdi.
• Brandon Tina (1972–1993).
4Aktyorlar tarkibi
Hilary Swank — Brandon…
Hilary Swank — Brandon Tina
Chloë Sevigny — Lana Tisdel
Peter Sarsgaard — Jon Lotter
Brendan Sexton III — Marvin «Tom» Nissen
Alicia Goranson — Candace (prototipi — Lisa Lambert)
Ginnifer Arnett — Linda Tisdel
Matt McGrath — Lonnie
Allison Folland — Kate Lotter
Lou Perryman — şerif Charles B. Lokes
Çyenne Rushing — Nicole
Libby Villari — hamşira
5Mukofotlar
2000 — «Oscar» mukofoti, eng yaxşi ayol roli uçun (Hilary…
2000 — «Oscar» mukofoti, eng yaxşi ayol roli uçun (Hilary Swank)
2000 — «Golden Globe» mukofoti, eng yaxşi ayol roli — drama uçun (Hilary Swank)
2000 — «Independent Spirit» mukofotining ikkita sovrini: eng yaxşi ayol roli uçun (Hilary Swank), eng yaxşi ayol yordamçi roli uçun (Chloë Sevigny)
1999 — Amerika Milliy kino tanqidçilari kengaşining ikkita mukofoti: ayol roli — kaşfiyot (Hilary Swank), ajoyib rejissyorlik debyuti (Kimberly Peirce)
2000 — «Young Hollywood» mukofotining ikkita sovrini: eng yaxşi ssenariy muallifi (Kimberly Peirce, Andy Bienen), eng yaxşi rejissyor (Kimberly Peirce)
6Nominatsiyalar
2000 — «Oscar» mukofotiga eng yaxşi ayol yordamçi roli uçun nominatsiya (Chloë…
2000 — «Oscar» mukofotiga eng yaxşi ayol yordamçi roli uçun nominatsiya (Chloë Sevigny)
2001 — Britaniya kino akademiyasi mukofotiga eng yaxşi ayol roli uçun nominatsiya (Hilary Swank)
1999 — Yevropa kino akademiyasining Screen International mukofotiga nominatsiya (Kimberly Peirce)
2000 — «Golden Globe» mukofotiga eng yaxşi ayol yordamçi roli uçun nominatsiya (Chloë Sevigny)
2001 — «Golden Beetle» mukofotiga eng yaxşi xorijiy film uçun nominatsiya
2000 — «Independent Spirit» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi debyut film (byudjeti 500 ming $dan ortiq), eng yaxşi debyut ssenariy (Kimberly Peirce, Andy Bienen), prodyuserlik mukofoti
2000 — MTV Movie Awards mukofotiga ikkita nominatsiya: eng yaxşi öpişiş (Hilary Swank, Chloë Sevigny), ayol roli — kaşfiyot (Hilary Swank)
2000 — AQŞ Kino aktyorlari gildiyasi mukofotiga ikkita nominatsiya: eng yaxşi ayol roli (Hilary Swank), eng yaxşi ayol yordamçi roli (Chloë Sevigny)
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Парни не плачут» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.