Breaking Away

Deyv, Mayk, Siril va Muçer — Indiana ştatidagi Bloomington universitet şaharçasidan bölgan 19 yoşli döstlar. Ular bir yil oldin maktabni tugatgan va kattalar hayotiga qadam qöyiş arafasida, nima qilişlarini bilmay turişibdi. Köp vaqtlarini taşlab ketilgan toş karerida çömiliş bilan ötkazişadi.

Deyv italiyalik turmuş tarzi va madaniyatning katta muxlisi: italiyalik musiqa tinglaydi va kuylaydi, ota-onasini italiyaça çaqiradi, italiyaça ovqat yeydi, luğat yordamida tilni örganadi, muşugini «Felliniy» deb ataydi, garçi uning ismi Jek bölsa ham. Lekin eng avvalo u italiyaliklarning asosiy işqibozligi — velosport uçun aqldan ozgan. U yutib olgan italiyalik «Masi» velosipedida maşq qiladi. Sobiq toşyönar, hozir esa amaliy yölovçi ikkinçi qöl avtomobil sotuvçisi janob Stoller öğlining madaniy yönalişini va oyoqlarini qirtişlaşini yoqtirmaydi. Biroq missis Stoller bunga tuşuniş bilan qaraydi va Deyvga italiyaça taomlar tayyorlab beradi.

Nensi öz yigiti Muçerdan köçib ötişda yordam berişni söraydi.

Döstlar yana bir bor Indiana universitetining badavlatroq talabalari bilan töqnaş keladi. Ular eski karerdan köra basseynni afzal körişadi va döstlarni «kesuvçilar» deb ataşadi. Bu mahalliy aholiga nisbatan tahqirlovçi laqab bölib, ştatning ohaktoş sanoati va toşyönarlar bilan boğliq (filmning özi uçun «toşçilar» (stoners) örniga, marixuana bilan boğliq bölişi ehtimoli tufayli ataylab öylab topilgan).

Deyv talaba Ketrin bilan tanişadi: uning oldiga velosipedda yetib borib, tuşib qolgan daftarini qaytaradi. Italiyaça bilimidan foydalanib, u «Katerina»ga özini almaşinuv talabasi Enriko Jamondi deb taniştirib, közini böyaydi. Ketrinning yigiti Rod buni biladi.

Şaharga «Çinzano» yuk maşinasi keladi. Şanba kuni uning ortidan italiyalik jamoa yetib keladi, bu Deyvni xursand qiladi. U maşina haydovçisi bilan tezlikda poyga ötkazadi. Ular şu qadar berilib ketişadiki, maşinani politsiya töxtatadi.

Bir keç talabalar yotoqxonasi oldida Deyv Ketrin uçun Fridrix fon Flotovning «Mʼappari tuttʼamor» asarini Sirilning gitara jörligida serenada qilib kuylaydi. Qarsaklar ostida döstlar qoçib ketişadi, çunki Rod birodarlik aʼzolari bilan yetib keladi. Rod va uning yigitlari Sirilni Deyv deb adaştirib, uni urişadi.

Kampus oşxonasida ommaviy janjal boşlanadi. Uni Muçer boşlaydi, u döstining qasosini olişga qaror qiladi. Siril esa qölidagi tiqilib qolgan bouling töpi bilan urib, vitrinani sindiradi. Tartibsizlikka tezda yetib kelgan politsiya çek qöyadi. Universitet rahbari talabalarga mahalliy aholiga nisbatan manmanligi uçun hayfsan eʼlon qiladi.

Döstlar velojamoa tuzişni taklif qilişadi, çunki iştirok etiş uçun tört kişidan iborat röyxatdan ötiş talab etiladi, va universitet terma jamoasiga meros taşlaşadi.

Mayk va Rod karerda poygalaşadi. Boşi qoyaga urilgan Mayk çökib keta boşlaydi, lekin döstlari uni qutqarişadi.

Janob Stoller mijozga maşinani körsatayotganda öğlini velosipedda deyarli uradi. Yurmay qolgan avtomobilni evakuator bilan olib ketişga töğri keladi. Xotinining maslahati bilan u Deyvni yordamçi qilib yollaydi, garçi öğli uçun xuddi şunday taqdirni istamasa ham. Oğir ish kunidan keyin yigit musobaqaga tayyorlaniş uçun maşq qiladi, uning intilişlarini onasi qöllab-quvvatlaydi. Bir kuni janob Stollerga yomon böladi, u mijozlar bilan avtomobilni qaytariş masalasida bahslaşayotganda. Deyv otasiga qaraşga va poygadan voz keçişga qaror qiladi, lekin missis Stoller uni köndiradi.

Poyga kuni. Deyv özining Yevropaning eng yaxşi sportçilariga loyiq poygaçi ekanini isbotlaşga harakat qiladi. «Çinzano» jamoasining tört kişisi işonç bilan yetakçilik qilişadi, lekin Deyv tösatdan ularga yetib oladi. Ğazablangan, manmansirovçi italiyaliklar tezda bu «özini körsatuvçini» öz örniga qöyişadi: uning ğildiragiga nasosni tiqişadi va Deyv yiqiladi. Yigit otasi oldida köz yoşlarini yaşirmaydi. Ertasi kuni u Ketringa aldaganini tan oladi va uning yuragini oğritadi.

Deyv xonasidagi italiyaça narsalarning hammasidan qutuladi. Şaxsiy suhbatda otasi unga universitet uçun toşlarni Sirilning otasi bilan birga kesganini va öğli ham toşyönar bölişini istamasligini aytib, uni ruhlantiradi. Deyv, muvaffaqiyatli kiriş imtihonlarini topşirib, maşğulotlarni davom ettirişga qaror qiladi.

Ketrin Deyvga Çikagoga işlaş uçun ketmoqçi ekanini aytadi. Oilaviy keçki ovqatda janob Stoller öğliga oilada qöşiliş kutilayotganini aytadi, bu esa yigit uçun ham istalgan edi.

Yillik «Little 500» poygasi kuni yetib keladi. Poyga 200 aylanadan iborat bölib, umumiy masofasi 80 kilometr, unda har biri tört kişidan iborat 32 jamoa iştirok etadi va ular bir-birlarini almaştirişlari mumkin. Madhiya yangraydi, iştirokçilar tribunalar oldidan namoyişkorona ötişadi. Poyga boşlanadi. Deyv 34-raqam bilan tegişli startdan çiqadi. «Kesuvçilar» oxirgi örindan oldinga çiqişga muvaffaq bölişadi. Janob Stoller maşinada translyatsiyani tinglaydi, söngra xotiniga qöşilib tomoşa qilişadi. 100 aylanadan keyin Deyv birinçi örinni saqlab qoladi, uç çorak aylana bilan yetakçilik qiladi. Yiqilişga qaramay, yigit döstlariga yetib boradi. Poygani kim davom ettirişi haqida bahslardan söng, velosipedga Muçer ötiradi, uning örnini Siril egallaydi. Universitet jamoasi 170-aylanada yetakçilikni saqlab turadi. Sirilning örnini Mayk egallaydi va jamoani 4-öringa olib çiqadi. Döstlar Deyvning oyoqlarini pedallarga mahkamlaşadi, unga oxirgi 15 aylanani bosib ötişga töğri keladi. «Kesuvçilar» oltinçi bölişadi. 190 aylana… 198… Oxirgi soniyalarda Deyv Rodni ortda qoldiradi. Jamoa kubokni oladi, hatto Rod ham tabriklab, ğoliblarni qarsaklar bilan qutlaydi.

Deyv universitetga kiradi va çiroyli fransuz talabasi bilan tanişadi, ikkalasi velosipedda sayr qilişadi. Deyv qizga fransuz tilini örganiş niyatini va «Tur de Frans»ni aytib, fransuz velosipedçilarining ustunliklarini maqtaydi. Yonidan ötayotgan janob Stoller velosipedda yurişni boşlagan bölib, uni «boşliq» deb çaqiradi va yana öşa «papa» javobini oladi, lekin endi fransuzça talaffuzda. U hayron bölib orqasiga qaraydi.

Film oxirida ijodkorlar Bloomington aholisiga va Indiana universitetiga film yaratişdagi hamkorlik uçun minnatdorçilik bildirişadi.