Paleontolog David Huxley tört yildan beri brontozavr skeletini yiğmoqda va poçta orqali kelişi kerak bölgan sönggi yetişmayotgan detalni kutmoqda. İşi ham köp: yaqinda töyi bölişi kerak, yana boy homiy xonimga yoqişi lozim. Töydan bir kun oldin uning hayoti Susan bilan uçraşuv tufayli özgaradi. Tinimsiz qiz darhol Davidni özige kerak deb biladi va unga ketma-ket noxuş vaziyatlar keltiradi. Bu aralaşuvda Kiçkina laqabli leopard ham muhim rol öynaydi.
Komediyani rejissyor Howard Hawks suratga olgan, boş rollarda Katharine Hepburn va Cary Grant ijro etgan. Film 1938-yilda RKO Pictures studiyasida çiqqan. Premyera paytida u tijorat jihatidan muvaffaqiyatsiz bölgan, biroq keyinçalik obrösi oşib, Gollivud oltin davri komediyasining klassik namunalaridan biriga aylangan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Katharine Hepburn, Cary Grant, Charles Ruggles
·Ensiklopediyadan
«Kiçkinani tarbiyalaş» (ingl. Bringing Up Baby) (1938) — rejissyor Howard Hawks suratga olgan, boş rollarda Katharine Hepburn va Cary Grant iştirok etgan ekssentrik komediya. Ssenariy Dudley Niçols va Hagar Wilde tomonidan uning 1937-yil 10-aprelda «Collierʼs Weekly Magazine» haftalik naşrida çop etilgan hikoyasi asosida moslaştirilgan.
3Yaratilişi
Ssenariy aynan Hepburn uçun yozilgan. Suratga oliş 1937-yil sentabrida boşlanib, 1938-yil yanvarida…

Ssenariy aynan Hepburn uçun yozilgan. Suratga oliş 1937-yil sentabrida boşlanib, 1938-yil yanvarida yakunlangan, rejadagidan köp kun va pul sarflangan. Işlab çiqariş Hepburn va Grant örtasidagi nazorat qilib bölmaydigan kulgi tufayli tez-tez keçiktirilgan. Aktrisa bu ekssentrik komediyaga mos xarakterni uzoq vaqt topa olmagan va vodevil veteran aktyori Walter Catlett tomonidan «öqitilgan», u millioner Susan obraziga «maniakal» tus berişga yordam bergan. Suratga oliş paytida qöl bilan östirilgan Nissa ismli leopard Kiçkina rolini ijro etgan; uning dressirovkaçisi kadr ortida qamçi bilan turgan.
Film tijorat jihatidan muvaffaqiyatsiz bölgan, biroq 1940-yillar boşida qayta çiqarilgandan söng ozgina foyda keltirgan. Premyeradan köp ötmay Hepburn mustaqil kinoteatr egalari tomonidan «kassa zahari», «kassa sborlarining qotili» deb atalgan. Aktrisa ikki yildan söng Hawks filmidagi qahramonning kamroq hissiyotli versiyasini «Filadelfiya hikoyasi»da qaytargan. Filmning obrösi 1950-yillarda oşib borgan, öşa paytda uni birinçi marta televideniyeda körsatişgan va u Gollivudning oltin davri komediyasining klassik namunalaridan biriga aylangan.
Şundan beri film özining jinnona hazillari va dialoglari, absurd vaziyatlari va çalkaşliklari, komik vaqtni mukammal his etişi, «aqldan ozgan» aktyorlar tarkibi, ketma-ket dahşatli sarguzaşt va falokatlari, beparvo syurprizlari hamda romantik komediyasi uçun ham tanqidçilar, ham tomoşabinlar tomonidan tan olingan.
4Syujet
Nyu-York. Yumşoq xulqli paleontolog David Huxley (Cary Grant) tört yildan beri brontozavr skeletini yiğişga…
Nyu-York. Yumşoq xulqli paleontolog David Huxley (Cary Grant) tört yildan beri brontozavr skeletini yiğişga harakat qilmoqda. Unga sönggi detal — qovurğalararo ömrov suyagi yetişmaydi, uni aynan hozir poçta orqali jönatişmoqda. Bundan taşqari, Devidning tez orada Alice Swallow ismli jizzaki qiz bilan töyi bölişi kerak, şuningdek u boy Elizabeth Random xonimga yaxşi taassurot qoldirişi lozim, çunki xonim Tabiatşunoslik muzeyiga million dollar xayriya qilmoqçi.
Töydan bir kun oldin, xonimning vakili, advokat Alexander Peabody bilan golf öynayotganda, David Susan Vance (Katharine Hepburn) bilan tanişadi — erkin fikrli, yengil fikrli va mantiqqa böysunmaydigan yoş xonim. U avval uning uçib ketgan töpini öynaydi, söng uning maşinasiga ötirib, bir neça marta daraxtga urilib, ğazabli Devidni tepkiga osilgan holda olib ketadi. Ajablanib qarab turgan advokatga David baqiradi: «Men bir daqiqadan keyin qaytaman, janob Peabody!»
Keçqurun «Ritz» mehmonxonasining restoranida David yana Susan bilan uçraşadi — u bармен Joey ning zaytun bilan qilgan hiylasini takrorlamoqçi bölib, bir donasini tuşirib yuborgandan söng, uning ustiga töppa-töğri, tepasiga tuşib qoladi. Bir stol yonida zaytunlarni taşlab yurgan Susan psixiatr Fritz Lehman (Fritz Feld) bilan tanişadi; u Huxley Susanni sevadi, deb hisoblaydi va buni agressiya orqali körsatadi, uni quvadi va u bilan janjallaşadi. Susanning yengil fikrliligi tufayli, bar peştaxtasida hamyonini unutib, doktor Lehman xotinining hamyonini olib, içidagi olmos sançqini bilan birga Davidga berib yuborgan va öz hamyonini izlayotgan paytda erkaklar örtasida kiçik janjal çiqadi. Ketayotgan Davidga tuşuntirmoqçi bölib, Susan uning smokingini yirtib yuboradi. Qizning tirjrovligidan ğazablangan paleontolog unga öyin taklif qiladi: u közini yumib önga sanaydi va közini oçganda Susan yöq bölişi kerak. Xafa bölgan Susan ketadi, lekin sezmaydi, Davidning tasodifan uning köylagi etagini bosib olganini va bu uning orqa qismini yopib turgan mato bölagini yirtib taşlaganini. Dahşatli ahvolni tuşuntirmoqçi bölgan David, tinglaşni istamayotgan Susanning ustini yopiş uçun uning şlyapasini işlatadi. Nihoyat gapning nimada ekanini tuşunib, qiz vahimaga tuşadi, David esa uning orqasida turib, belidan quçoqlaşga majbur böladi. Juftlik mehmonlarning kulgisi ostida zalni komik tarzda kesib ötadi. Oldin gaplaşmoqçi bölgan janob Peabody bilan köz uriştirib, David yana unga aytişga majbur böladi: «Bir daqiqada qaytaman, janob, bir daqiqada!»
Smokingni tikayotgan Susan janob Peabodyni tanişini aytadi, uni «Buppi» deb çaqirar ekan, Davidning uylangani va Carnegie Hallʼdagi sevgilisi oldiga şoşilayotganini bilib oladi. Ular advokat yaşaydigan Riverdale tomon yöl oladi. Qiz derazaga bir hovuç toşça otadi, söng tasodifan uyğongan advokatning peşonasiga toş tegib, uni huşidan ketkazadi. Juftlik şoşilib jönab ketadi. Xayrlaşayotganda David Peabody bilan Susan bölmagan holda gaplaşişni umid qiladi va uni boşqa körmaslikni tilaydi.
Ertasi kuni Elisega telefon orqali tuşuntirmoqçi bölgan David ömrov suyagi solingan jönatmani xursandçilik bilan oladi. Unga qönğiroq qilgan Susan, Davidni paleontolog emas, zoolog deb öylagan va suhbat çoğida tasodifan qoqilib ketib, uni aldaydi: u göyo ukasi Mark Braziliyadan olib kelgan qöl bilan östirilgan Kiçkina leopard unga hujum qilgandek körsatadi. Qiz Kiçkinaning itoatkorligini «I Canʼt Give You Anything But Love» qöşiği yordamida qanday boşqarişini körsatadi va Elizabeth Random xonimning jiyani ekanini, u esa öz millionini unga meros qilib qoldirganini tan oladi. Qiz maşinada, Kiçkina bilan birga, ketayotgan Davidni quvib yetib, uni Connecticut ştatidagi qişloq uyiga olib boradi; u leopardni öşa yerga olib bormoqçi böladi. Yölda qiz qöşilgan ördaklar va tovuqlarni taşiydigan furgonga uriladi, quşlar qafaslardan çiqib ketadi. Susan ovqatlanmoqçi bölgan Kiçkinani dumidan uşlab, uning sevimli qöşiğini kuylaydi. Juftlik haydovçiga yeyilgan oqquşlar uçun 150 dollar tölaşga majbur böladi, bu esa pat bilan qoplangan Davidni ğazablantiradi. Ular West Lake şahrida töxtab, David 30 funt filet sotib oladi. Yölda ötayotgan konstebl Slocum (Walter Catlett) yonğin gidrantining yonida töxtab turgan Susanga izoh beradi. Konstebl jarima yozayotganda, Kiçkina boşqa avtomobilga sakrab tuşadi va Susan öz maşinasi boşqa maşina ekanini körsatişga harakat qiladi. Susan hayron bölgan Davidni göşt solingan xaltasi bilan birga boşqa maşinada olib ketadi, ularning ortidan haqiqiy egasi — xotinining hamyonini qiz yaqinda olib ketgan doktor Lehman baqiradi. Politsiyaçilar taʼqibga tuşadi.
Leopard bilan birga ular nihoyat manzilga yetib kelişadi. Susan sevib qolganini his qilib, Davidni uyida imkon qadar uzoqroq uşlab qolişga harakat qiladi, u duş qabul qilayotgan paytda Hanna ismli ekonomkaga Davidning kiyimlarini kimyoviy tozalaşga olib ketişni buyuradi, toki u uylanişiga tösqinlik qilsin. David esa Susanning oq xalatini kiyib, boğbon uyi tomon yöl oladi — boğbon kostyumini olib şaharga ketgan va u yerdan kiyim sotib olişni rejalaştirgan. Şu yerda David kim ekanini bilmagan holda Mrs. Random (May Robson) eşigini oçadi. Susan Davidni ukasining dösti deb taniştiradi, hayratda qolgan paleontolog esa jiyanning xonim tomonidan uning uylanişi haqida notöğri tuşunilgani bilan boğliq bahsni tuşunmay, oyoğini tepib, tasodifan qizning oyoğiga urib yuboradi va kiyiniş uçun Davidning xonasiga kiradi.
Şu paytgaça töxtovsiz hurayotgan Mrs. Randomning iti Jorj qutidan suyakni öğirlaydi. Ov kostyumini kiygan David «tetya Elizabeth»ning familiyasini — Carlton Random — eşitib, nihoyat hamma narsani tuşunadi. David suyakning qutidan yöqolganini payqaydi, lekin Jorj uni boğga kömib qöygan edi, bu yerning maydoni 26 akr. Itning yordamida ular gulzorni kovlay boşlaydi, lekin faqat bir poyabzal topişadi. Ular maydonçani kovlaşni boşlaydi, lekin yana faqat poyabzal topişadi. Susan boğning manzarasidan hayratda qolgan xolasiga Davidning familiyasi Bone (Suyak) ekanini aytadi. Susan telefonda Elis bilan gaplaşayotgan Davidga xalaqit berib, liniyani band qiladi. Şu paytda uyga mayor Horace Applegate (Barry Fitzgerald) keladi, uni Mrs. Random tuşlikka taklif qilgan edi. «Janob Suyak» bilan tanişganidan söng, ayol uning eski dösti, ovçi bölgan erkakdan Davidni gapirtirişni söraydi. Stol atrofida maʼlum böladiki, «ovçi» Arabistonda ham, Afrikada ham, Tibetda ham, Malay yarim orolida ham bölmagan. David Jorj bilan köçaga çiqqanda, Susan yarim orolda unga tigr hujum qilgani va şuning uçun u bu haqda gapirişni yoqtirmasligini aytadi. Qurol mavzusi kötarilganda David yana çiqib ketadi. Qaytib kelgan boğbon Aloysius Gogarty (Charles Ruggles) bu manzaraga çiday olmay, içkilikka boradi, uning ortidan xonadan çiqqan Kiçkina ergaşib ketayotganini sezmaydi. «Hayvonlar qiçqiriği böyiça ekspert» bölgan mayor leopardning past böğiq ğurrasini qarçğaning qiçqiriği deb öylaydi va keyin bu yirtqiç qanday ğurraşini körsatadi. Uning ğurraşini eşitib, işdan böşatilişni öylayotgan Aloysius yana bir bahona topib, şişaga yopişadi. Kutilmaganda uning yonidagi stolga Kiçkina çiqib keladi, boğbon dahşatga tuşib xotini Hannaga yugurib boradi va miltiq söraydi. David hayvonot boğiga qönğiroq qilib, ulardan leopardning yöqolganini xabar qiladi.
Mrs. Random Markdan ikkinçi telegrammani öqiydi, unda u Kiçkinadan mamnunmi, deb söraydi. U hayratda qolgan Susanga aytadiki, u doim leopard orzu qilgan. Qiz Davidni qayta qönğiroq qilib xato haqida aytişga köndiradi, lekin maʼlum böladiki, xodimlar allaqaçon ularning oldiga yölga çiqqan. Kiçkina va Jorj qoçib ketişadi, Susan va David hayvonlarni qidirişga şoşiladi. Mrs. Random bilan sayr qilgan Applegate yana ayolga leopardning ğurrasini körsatadi. Unga javob berayotgan Kiçkinani eşitib, mayor bu jinsiy çaqiriq Elizabet tomonidan çiqarilgan deb öylaydi, söng nihoyat yirtqiçni körib, qörquvdan tuşunmayotgan ayol bilan uyga qarab yugurib ketadi.
Juftlik tör, bolğa va arqon olib, Jorjning hurrasini eşitib, butazorlar orasidan ötadi. Susan zaharli sarmaşiq içida qoladi, David esa tepalikdan noqulay tarzda sirpanib tuşadi, kulayotgan qiz uning ortidan yugurib boradi. Ular Kiçkina Jorj bilan poyonda öynayotganini körişadi va soyni keçib ötmoqçi bölganda suvga tuşib ketişadi. Ikkalasi gulxan yonida quriydi, Susan tasodifan Davidning paypoğini yoqib yuboradi, şundan söng ular sirkdan kelayotgan musiqani eşitişadi. Juftlik xavfli leopardni — dressirovkaçini tirnagan va furgonda olib ketilayotgan yirtqiçni — Kiçkina deb öylaydi, David ikki xodimning eʼtiborini çalğitayotganda, Susan uni qafasdan ozod qiladi.
Juftlik Kiçkinani otayotgan mayor Applegateni töxtatadi, Susan nihoyat unga hammasini tuşuntiradi. Mayor boğbon bilan leopard haqida gaplaşayotganda, ularga sirk yirtqiçi yaqinlaşadi va arqon bilan uni uşlamoqçi bölgan erkaklarni quvadi. Susan közoynagini artayotgan Davidni turtib yuboradi, közoynak sinadi, qiz esa tuflisini yöqotadi. David qizni uyga yuboradi, qiz yiğlay boşlaydi, David uni tinçlantirişga majbur böladi va şundan söng unga qolişiga ruxsat beradi. Tez orada ular Jorjni, söngra uy tomiga çiqib olgan Kiçkinani topişadi. Ular qöşiq bilan leopardni tuşirişga urinişadi, it uluydi, Kiçkina esa miyovlaydi. Bu tovuşlar kaskadi doktor Fritz Lehmanni uyğotadi. Qizning aqldan ozganini öylagan psixiatr uni içkariga olib kirib, politsiyaga qönğiroq qiladi. Hamkasbi bilan kelgan konstebl Slocum Davidning hibsga olişni qiyinlaştirgan qöltiğida Jorj bilan eşik tomon yaşirinça yurganini körib, uni hibsga oladi. It qoçib ketadi.
David va Susan panjara ortiga tuşadi. Konstebl Mrs. Randomga qönğiroq qiladi, lekin ayol jiyanining uxlab yotganiga işonadi. Slocum bahslaşayotganda, kameradan çiqqan David hammasini tuşuntirişga urinadi, konstebl esa özi kameraga tuşib qolganini payqaydi va hamkasbi Elmerni eʼtiborsizlikda ayblaydi. Qöriqxonaga göşt bozori yonida, Lehman öğirlangan maşinasi yonida topilgan Aloysiusni olib kelişadi. Mrs. Random va mayor Applegate keladi, lekin konstebl ayolga işonmaydi. Mayor yaqinda leopard ovi haqida gapirgani uçun uşlanadi va ikkalasi ham panjara ortiga tuşadi. Slocum yana Mrs. Randomga qönğiroq qiladi, lekin telefonni ekonomka Hanna kötaradi va xöjayin uxlayotganini aytadi.
Susan bu balağni töxtatiş uçun öğri jargonida gapira boşlaydi, özini «Susie Rockingate» degan öğri, Davidni esa «Jerry Pincer» degan qotil deb ataydi. Gumondorlarni taniş uçun Alexander Peabody keladi. Söroq paytida Susan ularning «Leopard» ismli jinoyatçilar guruhining aʼzolari ekanini aytadi, unga Horace ham kiradi, «Bolalar yuzi» konstebl esa Clackhorn olmoslarining öğirlangan joyini bilişga qiziqib tinglaydi. Qiz derazadan qoçadi, uning ortidan Elmer maşinada yetib boradi. Advokat Alexander Peabody va Alice Swallow Mrs. Random va doktor Huxleyni qidirib keladi; ozod bölgan David öşa vaqt içida boşidan keçirganlarini tuşuntira olmasligini tuşunadi. Sirk xodimlari ikki kişi leopard yöqolganini aytiş uçun keladi, ularning orqasidan Kiçkina va Jorj yugurib keladi. David özini tutmay mirillayotgan hayvon oldiga boradi, Mrs. Random nihoyat özining sovğasini köradi va hammaga ikkinçi, yovuz leopard borligi maʼlum böladi. Şu payt Susan arqon bilan jizzaki sirk yirtqiçini bekatga sudrab keladi. Vahima boşlanadi, hamma kameralarga yaşirinadi, Applegate panjaralarga çiqqan Slocumni Kiçkina va qiçqirayotgan Jorj bilan birga qamab qöyadi. David stuldan foydalanib, katta muşukni panjara ortiga haydaydi va Susanni qutqaradi. Boşidan ötganlardan David huşidan ketadi.
Elis Davidni «kuya» deb ataб, unga bilan aloqani uzadi. Susan uni balandlikdagi platformada brontozavr rekonstruksiyasi ustida işlayotgan holda topadi. Öşa kuni ertalab tuflisidan topgan yetişmayotgan suyakni körsatib, u uç kun davomida Jorjni kuzatib, u bilan birga kovlagan qiz, ogohlantirişlarga qaramay, Davidga yaqinroq böliş uçun baland narvon bilan kötariladi. U Davidga tetya Elizabet unga million dollar bergani va uni muzeyga bermoqçi ekanini aytadi, lekin David u bilan ötkazgan kuni hayotidagi eng yaxşi kun bölganini aytişni köproq istaydi. Ular bir-biriga bölgan muhabbatlarini eʼlon qiladi, Susan esa beixtiyor narvonni tebratadi. Ikkalasi ham nihoyat narvon harakatlanayotganini payqaydi. Qörqib ketgan qiz özi ostida qulayotgan skeletga çiqib oladi. David uning qölidan uşlaydi, qiz bir neça soniya osilib turadi, söng paleontolog uni quriliş lesalariga kötaradi. Susan keçirim söraydi va Davidni quçoqlaydi, u esa faqat itoat bilan «Men… Susan, bu… Oh, Xudoyim…» deydi va unga javoban uni quçoqlaydi.
5Tan olinişi
1990-yilda «madaniy, tarixiy yoki estetik ahamiyatga ega» deb topilib, Milliy film reyestriga…
1990-yilda «madaniy, tarixiy yoki estetik ahamiyatga ega» deb topilib, Milliy film reyestriga kiritilgan.
Amerika kino instituti versiyasiga köra, film quyidagi örinlarni egallaydi:
1998-yildagi va 2007-yildagi «100 film» röyxatida 97-örin va 88-örin
100 yulduz:
1-örin ayollar röyxatida (Katharine Hepburn)
2-örin erkaklar röyxatida (Cary Grant)
100 komediya içida 14-örin
100 iştiyoq içida 51-örin
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Воспитание крошки» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.