«U ozera» — sovet ikki qismli qora-oq dramatik badiiy film, 1969-yil, rejissyor Sergey Gerasimov. U «Jurnalist» (1967) filmidan keyin 1960-yillar odamlari haqidagi dilogiyaning ikkinçi filmi hisoblanadi.
Film ilmiy-texnik taraqqiyot davridagi inson va tabiat munosabatlari, sanoat ifloslanişidan noyob çuçuk suvli Baykal kölini himoya qiliş muammosi haqida hikoya qiladi. Köl qirğoğida qurilayotgan sellyuloza-qoğoz kombinati işga tuşirilgandan keyin bu muammo kun tartibiga çiqadi.
Kartina keng sovet prokatiga 1970-yil 13-aprelda çiqdi.
1970-yilda «U ozera» dramasi «Sovetskiy ekran» jurnali öquvçilari sörovi natijalari böyiça «Yilning eng yaxşi filmi» deb eʼlon qilindi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Oleg Zhakov, Vasily Shukshin, Natalya Belokhvostikova
Sergei GerasimovrejissyorOZOleg Zhakovaktyor
Vasily ShukshinaktyorNBNatalya BelokhvostikovaaktyorSergei Gerasimovssenariy muallifiIKIlya Katayevkompozitor3Syujet
Film voqealari 1960-yillarning birinçi yarmini qamrab oladi. Voqealar Lena Barminaning birinçi şaxs nomidan…
Film voqealari 1960-yillarning birinçi yarmini qamrab oladi. Voqealar Lena Barminaning birinçi şaxs nomidan hikoya qilinadi.
Baykal qirğoğida professor Barminning ilmiy laboratoriyasi işlaydi, u kölni örganadi. Kiçik qişloqda professorning qizi Lena ulğayadi, birinçi qismda u örta maktabning 10-sinfini tamomlaydi.
Kölning janubiy qirğoğida sellyuloza-qoğoz kombinati quriş rejalaştirilgan. Korxona vakillari va uning kelajakdagi direktori Vasiliy Çernix maslahat oliş uçun Barmin huzuriga kelişadi. Olim va uning safdoşlari kombinat qurilişiga qatʼiy qarşi turadilar, çunki uning çiqindilari köl ekotizimini butunlay buzib yuboradi. Çernix muhokamalarga oçiq, kombinatda mamlakatda noyob bölgan çiqindi suvlarni töliq tozalaş tizimini qurmoqçi. Lena asta-sekin keksayib qolgan kombinat direktori bilan yaqinlaşadi. Qurilişga zamonamiz qahramonlarini izlayotgan jurnalist Valya Korolkova keladi. U Lena bilan tanişadi.
Ikkinçi qismda Lena maktabni tugatgan va kombinat yonidagi qişloqdagi kutubxonada işlaydi.
Korxonaning birinçi navbati işga topşirildi. Kombinatga hukumat komissiyasi taşrif buyuradi va tozalaş inşootlarini eng sinçkov tekşiruvdan ötkazadi. Şunga qaramay, zararli oqovaning kölga taʼsiri masalasi oçiq qolmoqda. Barminning prinsipial fuqarolik pozitsiyasi oxir-oqibat uni yurak xurujiga olib keladi va u kasalxonaga yotqiziladi.
Lena bilan Vasiliy Çernix örtasida hissiyotlar paydo böladi, ammo sevgilisining uylanganini bilgaç, Lena u bilan munosabatni tugatişga qaror qiladi va şundan söng Valya Korolkova bilan birga yangi işga Lenaga jönaydi.
Filmning boş qahramonlaridan birining prototipi baykalşunos olim Mixail Mixayloviç Kojov bölgan.
4Rollarda
Oleg Jakov — Aleksandr Aleksandroviç Barmin, baykalşunos…
Oleg Jakov — Aleksandr Aleksandroviç Barmin, baykalşunos olim
Natalya Belokhvostikova — Lena, Aleksandr Barminning qizi
Vasiliy Şukşin — Vasiliy Vasilyeviç Çernix, kombinat rahbari
Nadejda Repina — Vasiliy Çernixning xotini
Valentina Teliçkina — Valya Korolkova, jurnalist
Mixail Nojkin — Gennadiy Yakovlev, yoş olim
Natalya Arinbasarova — Katya Olzoeva, Lenaning dösti
Nikolay Yeryomenko (kiçik) — Aleksey, amaliyotçi talaba
Vadim Spiridonov — Konstantin Konovalov, qurilişdagi işçi
Aleksandr Snykov — Jenya
5Syomoçnaya gruppa
Rejissyor: Sergey…
Rejissyor: Sergey Gerasimov
Ssenariy muallifi: Sergey Gerasimov
Operatorlar: Vladimir Arxangelskiy, Vladimir Rapoport
Kompozitor: Ilya Kataev
Kartina direktori: Arkadiy Kuşlyanskiy
6Mukofotlar va eʼtirof
1971 — SSSR Davlat mukofoti: rejissyor Sergey Gerasimov, boş rollar ijroçilari Oleg Jakov, Natalya…
1971 — SSSR Davlat mukofoti: rejissyor Sergey Gerasimov, boş rollar ijroçilari Oleg Jakov, Natalya Belokhvostikova va Vasiliy Şukşin.
7Film baholari
Kinotanqidçi Lyudmila Pogojeva filmni «fikrlarga boy, yeçimi jihatidan polifonik» deb…
Kinotanqidçi Lyudmila Pogojeva filmni «fikrlarga boy, yeçimi jihatidan polifonik» deb hisoblagan.
Kinotanqidçi Yevgeniy Surkov ham film polifonik va köp mavzuli ekanini yozgan. U filmning polemik xarakterini taʼkidlagan: «falsafiy mazmundagi mulohazalar unda gazetadagi „kun dolzarb masalasi“ bilan çirmaşib ketadi».
Kinoşunos Vladimir Baskakov filmni şunday baholagan: «Rejissyorning badiiy nigohi ötkirlaşdi va çuqurlaşdi. U voqelikda körib, ekranda zamondoşlarning yorqin individual portretlarini yarata oldi. Lena Barmina (aktrisa Natalya Belokhvostikova), uning otasi, olim Barmin (Oleg Jakov), quriliş boşliği Vasiliy Çernix (Vasiliy Şukşin) — bularning hammasi qiziqarli, öziga xos odamlar, ularning şaxsiy miqyosi davr miqyosiga, zamon xarakteriga mos keladi».
Kino nazariyotçisi Aleksandr Maçeret filmda «sunʼiy öylab topilgan syujet modeli emas, balki köp maʼnoli obrazlarning murakkab boğlanişidan hosil bölgan erkin rivojlanuvçi syujet işontiradi», deb körsatgan.
Kinoşunos Aleksandr Fyodorov filmning «1970-yil boşida SSSRdagi eng muhim madaniy voqealardan biriga aylangani»ni qayd etgan.
Matn: maqola tarjimasi «У озера» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.