Berlin, 1931 yil. Veymar respublikasi, Gitler hokimiyatga kelişidan biroz oldin. Amerikalik qöşiqçi Sally Bowles «Kit-Kat» kabaresida çiqiş qiladi, u yerda hayot doimiy bayram kabi keçadi. Kabare devorlaridan taşqarida esa siyosiy partiya kuçayib, şafqatsiz kuçga aylanib bormoqda. Sallyning hayotiga ingliz yozuvçisi Brian kiradi, u yaqinda Germaniyaga kelgan edi.
Filmni Bob Fosse suratga olgan, boş rollarda Liza Minnelli, Michael York va Joel Grey ijro etgan. Film 1966 yilda Broadwayda sahnalaştirilgan şu nomli myuzikl asosida yaratilgan, myuzikl musiqasi Jon Kanderniki. Studiya — Monogram Pictures. AQŞda film 13-fevral kuni 1972-yilda prokatga çiqqan. Lenta «Oskar» mukofotining sakkizta mukofotini oldi (10 ta nominatsiyada), ammo eng yaxşi film nominatsiyasida ğalaba qozonmadi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Liza Minnelli, Michael York, Joel Grey
Bob Fosserejissyor
Liza Minnelliaktyor
Michael Yorkaktyor
Joel GreyaktyorFWFritz WepperaktyorHGHelmut Griemaktyor
Marisa BerensonaktyorRWRalf WolteraktyorENElisabeth Neumann-ViertelaktyorJPJay Presson Allenssenariy muallifiJKJohn Kanderkompozitor·Ensiklopediyadan
«Cabaret» (ingl. Cabaret) — Bob Fosse rejissyorligidagi musiqiy melodrama bölib, boş rollarda Liza Minnelli, Michael York va Joel Grey iştirok etgan. Film Jon Kander musiqasi, Fred Ebb sheʼrlari va Joe Masteroff librettosi asosida 1966 yilda Broadwayda sahnalaştirilgan şu nomli myuzikl asosida yaratilgan. Myuzikl esa Jon Van Druten‘ning «Men — kamera» (1951) pyesasiga asoslangan, pyesa esa Christopher Işerwoodning yarim avtobiografik «Xayr, Berlin» (1945) romani motivlari asosida yozilgan. Hozirda u Gollivud tarixidagi eng buyuk beşta myuzikl qatoriga kiradi.
Fosse özining debyut ishi «Sweet Çarity» kassada muvaffaqiyatsizlikka uçraganidan keyin bu filmni suratga oldi; kartina uni Yangi Gollivudning eng nufuzli rejissyorlaridan biriga aylantirdi. Tanqidçilar tomonidan maqtovga sazovor bölgan va 20 milliondan ortiq dollar daromad keltirgan film, şuningdek, yulduz ota-onasi — rejissyor Vincente Minnelli va aktrisa Judy Garland qizi Lizaga ekranda qöşiq aytiş imkoniyatini berdi. Bu esa unga «Oltin globus», BAFTA va eng yaxşi ayol roli uçun «Oskar» mukofotlarini keltirdi.
Film «Oskar» mukofotlari böyiça rekord örnatdi: 10 ta nominatsiyada 8 ta mukofot oldi, ammo asosiy mukofot — «Eng yaxşi film» nominatsiyasida ğalaba qozonmadi, bu mukofot «The Godfather»ga berildi.
1995 yilda film AQŞ Milliy kinoreestriga «madaniy, tarixiy yoki estetik ahamiyatga ega» deb kiritildi.
3Sujet
1931 yil. Veymar respublikasi, Berlin, Gitler hokimiyatga kelişidan biroz oldin. Amerikalik Sally Bowles…
1931 yil. Veymar respublikasi, Berlin, Gitler hokimiyatga kelişidan biroz oldin. Amerikalik Sally Bowles (Liza Minnelli), ikkinçi darajali «Kit-Kat» kabaresining qöşiqçisi, yaqinda Germaniyaga kelgan ingliz yozuvçisi Brian Roberts (Michael York) bilan tanişadi. Sally Brianni yöldan ozdirişga urinadi, ammo muvaffaqiyatsiz böladi. Brian ayollar orasida heç qaçon omad bilan işlamaganini tuşuntiradi; ular döst bölib qolişadi. Sally buzuq boy va biseksual Maximilian von Heune (Helmut Griem) bilan tanişadi, u oxir-oqibat ham uni, ham Brianni yöldan ozdiradi.
Ikkinçi syujet liniyasi — Sallyning dösti Fritz Wendel (Fritz Wepper) va boy yahudiy savdogarining gözal qizi Natalia Landauer (Marisa Berenson) örtasidagi munosabatlardir. Natalyani öziga qaratiş uçun barça yöllarni sinab körgan Fritz, nihoyat, özining ham yahudiy ekanini, lekin buni yaşirib yurganini tan oladi. Fritz va Natalia, Germaniya jamiyatida antisemitizm kuçayib borayotganiga qaramay, yahudiy marosimi böyiça oçiqdan-oçiq turmuş qurişadi.
Oradan biroz vaqt ötgaç, Sally homilador ekanini bilib qoladi — va bola kimdan ekani nomaʼlum. Brian unga uylanib, Angliyaga ketişni taklif qiladi. Biroq Sally oilaviy hayotga moslaşmaganini va Berlin kabaresisiz yaşay olmasligini tuşunib, rad etadi va abort qilişga qaror qiladi. Filmning oxirida qahramonlar ajralişadi. Brian uyga qaytib ketadi, Sally esa Berlinda qoladi.
Syujet kabare sahnasidagi musiqiy va raqs raqamlari bilan almaşinib boradi; ularni konferansye (Joel Grey) olib boradi.
Işqiy dramalar Veymar respublikasida natsizm taʼsirining kuçayişi fonida yuz beradi. Filmning boşida bu taʼsir deyarli sezilmaydi (kabaredan bir şturmovikni bezori sifatida çiqarib yuborişadi), ammo syujet rivojlanişi bilan qöngir formali, svastikali odamlar asta-sekin kadrni egallaydi. Film oxiriga kelib ular tomoşabinlarning asosiy qismiga aylanadi.
4Rollarda
Liza Minnelli — Sally Bowles, kabare…
Liza Minnelli — Sally Bowles, kabare raqqosasi
Michael York — Brian Roberts, ingliz yozuvçisi
Helmut Griem — Maximilian von Heune, buzuq boy
Joel Grey — konferansye
Fritz Wepper — Fritz Wendel, Sallyning dösti, Natalyaning sevgilisi
Marisa Berenson — Natalia Landauer, yahudiy savdogarining qizi
Elisabeth Neumann-Viertel — fraulein Sçneider
Helen Vita — fraulein Kost
Sigrid von Riçthofen — fraulein Maier
Gerd Vesperman — Bobby
Ralf Wolter — herr Ludwig
Georg Hartmann — Willy
Ricky Renée — fraulein Elke
Estrongo Naçama — sinagogadagi kantor
Oliver Collignon — «Tomorrow Belongs To Me» qöşiğini kuylayotgan nastiy bola
Pierre Franck — ianalar yiğayotgan natsist
5Prokat
Filmning AQŞdagi prokati 1972 yil 13 fevralda, Buyuk Britaniyada — 1972 yil 1 iyulda, Argentina va…
Filmning AQŞdagi prokati 1972 yil 13 fevralda, Buyuk Britaniyada — 1972 yil 1 iyulda, Argentina va Niderlandiyada — 1972 yil 12 oktabrda boşlangan.
6Madaniy taʼsir
«Cabaret» filmi Bob Fosse ijodida öziga xos hodisa hisoblanadi. U uçun birinçi marta bu şunçaki köngiloçar…
«Cabaret» filmi Bob Fosse ijodida öziga xos hodisa hisoblanadi. U uçun birinçi marta bu şunçaki köngiloçar kartina emas, balki mohiyatan antifaşistik drama bölib, undagi myuzikl elementlari mazmunli yuk taşiydi. Uruşdan oldingi Germaniya haqidagi dramatik hikoya qahramonlar tarixi uçun ajoyib fon bölib xizmat qiladi. Kabare bu yerda alohida şaxs va butun millatning, Yevropaga tahdid solayotgan jigarrang vabo bosimi ostida tanazzulga yuz tutişining metaforasi sifatida namoyon böladi.
Maşhur kinotanqidçi Vitaliy Vulf kartina haqida şunday fikr bildirgan:
Menimça, bu lenta prinsipial ahamiyatga ega, avvalo, çunki bu birinçi marta şunçaki köngiloçar myuzikl bölmagan, bu syujetda juda muhim mavzu — antifaşistik mavzu bor edi. U musiqa, ijro va Bob Fosse‘ning yorqin rejissurasi bilan suğorilgan edi. Şuning uçun menimça, bu birinçi myuzikl böldiki, u mazmunni şaklning içiga kiritdi va bu mazmun aslida asosiy narsaga aylandi.
Filmdagi qöşiqlar va musiqiy raqamlar katta maşhurlikka erişdi. Bu kompozitsiyalar Liza Minnelli albomlariga köp marta kiritilgan va u ularni konsert dasturida tez-tez ijro etadi.
1995 yilda film doimiy saqlaş uçun Milliy kinoreestrga kiritildi. 2006 yilda u Milliy kino sanʼati institutining eng yaxşi myuziklar röyxatida 5-örinni egalladi.
Film şuningdek biseksualligi tufayli kvir-kino uçun eng muhim asarlardan biri deb ham nomlangan. 1972 yil uçun, Hays kodeksi tarixini hisobga olsak, bu hatto Amerika kinosi uçun haqiqiy yutuq edi.
Amerika kino sanʼati instituti maʼlumotlariga köra, kartina quyidagi örinlarni egallaydi:
2007 yilda 100 yil içidagi eng yaxşi 100 ta Amerika filmi röyxatida 63-örin (yangi).
100 yil içidagi Amerika filmlaridagi eng yaxşi 100 qöşiq röyxatida 18-örin («Cabaret» qöşiği).
100 yil içidagi eng yaxşi 25 ta Amerika musiqiy filmi röyxatida 5-örin.
7Saundtrek
«Willkommen»…
«Willkommen»
«Mein Herr»
«Tiller Girls»
«Maybe This Time»
«Money, Money»
«Two Ladies»
«Heiraten (Married)»
«Tomorrow Belongs To Me»
«If You Could See Her»
«Cabaret»
8Çiqarilişi
Musiqiy raqamlar SSSRda «Melodiya» firmasi plastinkalarida…
Musiqiy raqamlar SSSRda «Melodiya» firmasi plastinkalarida çiqarilgan.
9Ingliz tilida
Hillier, Jim; Pye, Doug (2011). 100 Film Musicals. British Film Institute, 288 pages. ISBN…
Hillier, Jim; Pye, Doug (2011). 100 Film Musicals. British Film Institute, 288 pages. ISBN 978-1-8445-7378-3
10Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Кабаре (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.