Çeburaşka

Çeburaşka — filmning boş qahramoni. Sirli, mehribon, kamtar va mehnatsevar jonzot, doim apelsin yeydi. Uni böron uçirib, Qora dengiz sohiliga olib keladi. U yerda Gena bilan tanişib, döstlaşadi va uning uyida yaşaydi.

Gennadiy Petroviç Ignatov — filmning ikkinçi boş qahramoni. Dendrariydagi qoş-qovoği solingan boğbon, odamlardan köra ösimliklarni köproq yaxşi köradi. «Timsoh Gena» qahramonining prototipi.

Lyubov Alekseyevna Ignatova — Genaning xotini va Tanyaning onasi, deltaplanerist. Köp yillar oldin musobaqada baxtsiz hodisa natijasida halok bölgan.

Valeriy Zavgorodniy — hayvonot boğining qorovuli, Genaning yagona dösti, doim yordam berişga tayyor.

Natalya Nikolayevna — dendrariy direktori, Genaning boşliği. Qiziquvçan, faol va taşabbuskor. Keskin burçaklardan qoçadi va hamma narsadan öz foydasini çiqarib oladi.

Tatyana Gennadyevna Ignatova — kiçik qandolatxona egasi, Genaning qizi, öta mazali şokoladning maxsus retseptini saqlovçi.

Anatoliy — Tanyaning eri, mehribon, noşud odam, oilasini sevadi va Tanya bilan otasi Genani yaraştirişni orzu qiladi.

Grigoriy Anatolyeviç — Genaning nevarasi, vaqtinça gapirmaydigan bola, Çeburaşkaning eng yaxşi dösti, Tanya bilan Tolikning öğli. Rasm çizişni yaxşi köradi va köpinça Çeburaşka bilan öynaydi.

Rimma Anatolyevna Şapoklyak — filmning asosiy antagonisti. Mağrur şokolad fabrikasi egasi, bahsni yoqtirmaydi va zarur deb hisoblasa, yölidagi hamma narsani yöq qilişga tayyor. Festivalda ğalaba qozoniş uçun Tanyaning şokolad sirini bilişga intilgan va Çeburaşkani Sonya uçun öyinçoq qilib olmoqçi bölgan. Şapoklyakning prototipi.

Sofiya — Rimmaning erkalangan va nozli nevarasi, uning barça talablari darhol bajarilişiga örgangan. Çeburaşkani körib, öziga olişni xohlagani uçun isteriya qiladi.

Larion — filmdagi ikkinçi darajali antagonist, Rimmaning yordamçisi, uning topşiriğiga köra eng yaxşi şokolad retseptini har qanday narxda qölga kiritişi kerak. Lariskaning prototipi.

Galina — muzqaymoq va içimliklar sotuvçisi, Genaning va Çeburaşkaning dösti. Mehribon, jiddiy, baʼzan kasal bölib qoladi.

Dvornik — dendrariydagi mahalliy tozalovçi, Genaning yana bir dösti.

Xuligan — qöpol va noinsof bola, döstlari bilan töp öynaşni yaxşi köradi, öyin-kulgi uçun ösimliklar va hayvonlarga şafqatsizlik qiladi.

Filmni suratga oliş 2021-yil sentabrda Soçida boşlangan. Joy sifatida Soçidagi «Dendrariy» boği, Ordjonikidze nomidagi sanatoriy va dengiz böyi xizmat qilgan. Şuningdek, Kislovodsk, Pyatigorsk, Moskva va Yessentukida ham suratga olingan, tugatilişi esa 2022-yil iyun oyida Moskva viloyatida bölgan. 2022-yil 20-iyunda kinokompaniyalar «Yellow, Black & White» va «Tsentral Partnership»ning rasmiy YouTube-kanallarida filmning birinçi rasmiy tizeri çiqdi, 2022-yil 26-oktyabrda esa rasmiy treyler eʼlon qilindi.

Bir epizodni suratga olişda 6 tonna apelsin işlatilgani haqida «Yellow, Black and White» kompaniyasi öz akkauntida xabar bergan.

Filmda kompyuter grafikasi juda köp. U Full CG usulida filmga kiritilgan.

Ssenariy hammuallifi, Yellow, Black and White prodyuseri Vitaliy Şlyapponing sözlariga köra, Çeburaşkaning bir neça versiyasi bölgan: sovet versiyasi, yapon versiyasi, Olimpiada Çeburaşkalari va «Soyuzmultfilm»ning yangilangan Çeburaşkasi. Lekin asosiy muammo bu emas edi, balki arxetipik Çeburaşka baribir qöğirçoq ekani edi. Yaratuvçilarga tirik jonzot kerak edi: juda jozibali, lekin şu bilan birga harakatçan, çaqqon, apelsin boğida yaşaydigan, apelsin yeydigan va duşmanlaridan osongina qoçib qutula oladigan jonzot. Aktrisa Yekaterina Çerednik suratga oliş haqidagi hujjatli filmda «Çeburaşka» filmini suratga oliş vaqtida ertak qahramonining tuzilişi tufayli kadrda tizzalab harakatlanişiga töğri kelganini aytib bergan.

Kostyum rassomi Natalya Kanevskaya tasdiqlangan rang gammasi borligini aytdi: törtta asosiy rang (firuzaranг, yaşil, sariq va puşti) va ikkita qöşimça rang (töq qizil va şokolad rangi). Tanlangan palitrada hamma narsa uyğun bölişi uçun ular rassomlar bilan jamoada işlab, qahramonning rang gammasini birgalikda yiğişgan. Masalan, rejissyor Rimma (Şapoklyak) firuza rangli kiyimda körişni xohlagan. Uning birinçi kostyumi nozik firuza va banan soyasini birlaştirgan (kadrda u oq körinadi), ikkinçisi (qahramon Genaning oilasi bilan raqobatlaşa boşlaganda) esa töq dengiz tölqini ranglari. Rimmaning şokolad fabrikasi logotipi töq qizil va oltin ranglarda bezatilgan. Kanevskayaning sözlariga köra, agar Rimmaning stilisti özi bölganida, u uni qanday kiyintirardi, deb tasavvur qilgan.

Filmning saundtreki «Моя Мишель» guruhi ijro etgan «Havo şari» qöşiği bölib, u raqamli platformalarda 2023-yil 1-yanvarda çiqarilgan.

Şuningdek, filmda Sevara Nazarxon ijro etgan «Men u yerda yöqman» qöşiği, Eduard Xilning «Men juda xursandman, çunki nihoyat uyga qaytyapman…» vokalizi va 1971-yilgi multfilmdan «Timsoh Genaning qöşiği» yangraydi.

«Çeburaşka»ning premyerasi 2022-yil 23-dekabrda Moskvadagi Yangi Arbat köçasidagi «Caro 11 Oktyabr» kinomarkazida bölib ötgan, Rossiyada keng prokatga esa 2023-yil 1-yanvarda çiqqan (distribyutor «Tsentral Partnership» bölgan). 2023-yil 20-martda film Estoniyada çiqdi. Şuningdek, Box Office Mojo saytining maʼlumotiga köra, film turli mamlakatlarda «Çebi: My Fluffy Friend» nomi bilan çiqqan. Film Yaqin Şarqda ham namoyiş etilgan, u ingliz tilida dublyaj qilingan va arabça subtitrlar bilan körsatilgan.

2023-yil 2-martda suratga oliş haqidagi «Çeburaşka. Yangi yil möjizasi tarixi» nomli hujjatli film prokatga çiqqan.

«Çeburaşka» 1-yanvarda çiqqan rossiyalik filmlar orasida kassa yiğimi rekordini örnatgan: prokatning birinçi kunida u 225 mln rubldan köproq, dastlabki uç kunda esa 837 mln rubl yiğgan. 5-yanvarda seanslarga 1,2 mln tomoşabin kelgan, şu kunning yiğimi 396,5 mln rublni taşkil etgan. 2023-yil 6-yanvarga kelib filmning kassa yiğimi 2 mlrd rubldan oşgan, bu çegarani yengib ötgan milliy işlab çiqarişdagi oltinçi film bölgan. 2023-yil 9-yanvarda kassa yiğimi 3 mlrd rublga yetgan. Rossiya prokatida jami 13 ta film ikki milliard çegarasini yengib ötgan, ular orasida «Avatar», «Şohlar şohi» va boşqalar bor. 2023-yil 10-yanvarda «Çeburaşka» 3,09 mlrd rublдan ortiq yiğib, Rossiya prokati tarixidagi eng kassa rossiyalik film bölgan. 2023-yil 13-yanvarda «Çeburaşka» Rossiya kinoprokati tarixida eng kassa film bölib, Jeyms Kemeronning «Avatar» filmidan özib ketgan. 2023-yil 15-yanvarda kassa yiğimlari yiğindisi 4 mlrd rubldan oşgan. 2023-yil 5-fevralga kelib «Çeburaşka» prokatda 6,5 milliard rubldan ortiq yiğgan. 2023-yil 14-aprel holatiga köra, film 7,039 milliard rubl (86 million dollar) işlab topgan.

Tizerda Çeburaşkaning qiyofasi taqdim etilgan zahoti uni tarmoqda qattiq tanqid qilib, qörqinçli deb ataşgan. Şunga qaramay, qiyofa yoqqanlar ham topilgan, tizerda Çeburaşka kadrda atigi 2 soniya körinadi. 2022-yil oktyabrida eʼlon qilingan treylerda Çeburaşkaning qiyofasi iyun oyida çiqqan birinçi tizerdagi qiyofadan farq qiladi.

«Kritikanstvo» şarhlar agregatorining maʼlumotiga köra, film 20 ta şarh asosida örtaça 59/100 ball bilan aralaş baholarga sazovor bölgan. «Komsomolskaya pravda» gazetasining kinoşarhlovçisi Denis Korsakov filmning çiqişiga betaraf munosabatda bölgan. Öz şarhida u yoş Sergey Garmaş rolini ijro etgan aktyor Artyom Bystrovning muvaffaqiyatli tanlanganini qayd etadi, u «taşqi va içki jihatdan unga ajoyib mos keladi». Tanqidçi şuningdek, filmda «psixologik jarohatlar» köpligini taʼkidlaydi, şu sababli bolalar filmi köproq «ularning öttiz yoşli ota-onalari» uçun bölib qolgan. Kinotanqidçi, treylerlarda Çeburaşka «yomon çizilgan, bemaʼni, dunyoda heç narsaga öxşamaydigan kompyuter jonzoti» köringanini, lekin katta ekranda töliq metrajli film formatida esa kutilmaganda «taniş» körinişini yozgan.

«Kommersant» gazetasining kinotanqidçisi Yuliya Şagelman filmni tomoşa qilgaç, bolalarga bu film yoqadimi va kattalar yangi Çeburaşkada bolaligidagi «mehribon quloqli jonzotni» tanib olişadimi, degan şubhalarini bildirgan. Şagelman ssenariy mualliflarining «jahon ertak merosi»ga, jumladan, «Oz sehrgari», «Uç muskityor», «Qirğiç ustida yuruvçi» va boşqa asarlarga işoralarini qayd etadi. Şuningdek, sovet ötmişiga işora ham sezilib turadi, lekin tanqidçi fikriça, bu «bolalar uçun unçalik qiziq emas». Yuliya Şagelman boş qahramonning çizilişini «ahmoqona» deb tanqid qilib, harakatlarini tabiiy emas deb atagan, «tirik aktyorlar bilan sahnalarda esa ular böşliqni uşlab turişi va unga gapirişi juda sezilib turadi» degan.

«Film.ru» portalining şarhlovçisi Maksim Klein filmga 10 balldan 6 ball qöygan. Tanqidçi «noqulay» Çeburaşka «vaziyatlar komediyasi» yaratib, tomoşabinlar esda saqlaşini, şu bilan yaratuvçilarning mehnati «özini oqlaganini» taʼkidlaydi. Biroq kitob va multfilmlar bilan öxşaşlik deyarli yöq, bu ham şarhlovçi eʼtiborini tortgan. Klein «„Çeburaşka“ni zamonaviylaştirişga uriniş ança muvaffaqiyatli» deb hisoblaydi.

«Mir fantastiki» jurnalining kinotanqidçisi Marina Belyayeva ham şarhida yangi «Çeburaşka» obrazini alohida taʼkidlagan. Uning sözlariga köra, qahramon obrazi «köp savollar tuğdiradi, va bu faqat oldindan xulosa va nostalgiya bilan boğliq emas», balki uning haqiqiy dunyoga noörin joylaştirilganligi bilan boğliq, Çeburaşkaning dizayni «baʼzi rakurslarda yutuqli, boşqalarida esa muvaffaqiyatsiz körinadi». Eng muammoli jihat esa boş qahramonning aktyorlar bilan özaro munosabati, deb hisoblaydi Belyayeva. «Ayniqsa, bu Garmaşga tegişli, u Çeburaşka bilan har bir sahnada aniq tirik jonzotni emas, balki havoni uşlab turganday tuyuladi», bu esa kadrlarni «işonarsiz» qiladi. Şu bilan birga, markaziy aktyorlarning öyini ham tanqidçini qoniqtirmagan, ular «bölayotgan voqeadan heç qanday zavq olmayotganday». Lekin şarhlovçi ssenariyda «yaxşi dramatik keskinlikka ega sahnalar, bir qator ötkir hazillar va bir neçta muvaffaqiyatli obrazlar» borligini ham qayd etadi va «importni almaştiriş sifatida ajoyib işlaydi: na yaxşiroq, na yomonroq» deydi. Belyayeva yana şuni taʼkidlagan: «yangi film multfilm va kitobni sözma-söz köçirmaydi, balki undan ilhomlantiruvçi epizodlarni olib, ularni yangi hikoya doirasida maʼnoli böladigan qilib qayta işlaydi».

«InterMedia» portalining şarhlovçisi Vadim Bogdanov filmga 10 balldan 6 ball qöygan. Tanqidçi fikriça, «bunday ulkan muvaffaqiyat mahsulotning sifati haqida kam gapiradi», balki bu davrda tomoşabinlar orasida eng maşhur bölganini körsatadi. Bogdanov yangi yil bayramlarida kinoga boriş uzoq anʼana ekanini, lekin «bu yil „Çeburaşka“dan boşqa oilaviy tomoşalar uçun umumiy bölgan heç narsa yöq edi» deb hisoblaydi. Kinotanqidçi filmning ssenariysi «mutlaqo ojiz» ekanini, «şartli motivatsiyali böş qahramonlar» va «şubhali ibratliligi»dan iborat ekanini qayd etadi. Lekin yaratuvçilar aktyorlar tanlovini muvaffaqiyatli amalga oşirgan: «Garmaşdan ideal Gena çiqdi, Fyodor Dobronravov esa uning donişmand zoolog dösti rolida öz iştirokidagi barça sahnalarni öziga oladi, Dmitriy Lysenkov esa Lariska kalamuşining odatlari bilan — ajoyib çiqqan», deb şarhlovçi aniqlaştiradi, lekin «boş qahramon vizualizatsiyasi baribir ojizlik qilgan: uning animatsiyasi va yomon çizilişi baʼzan yuraklarni siqadi».

Kinotanqidçi Nikolay Nikulinning fikriça, «filmning Yangi yilda körsatilgani va prokatda xorijiy raqobatçilar yöqligi yuqori foyda kafolati emas», çunki oldingi yillarda heç kim filmning muvaffaqiyatini takrorlay olmagan. Devid Şneyderov «yaqin orada bunday muvaffaqiyatli loyiha paydo bölişi dargumon» deb hisoblaydi. Jurnalist va tanqidçi Konstantin Milçin filmni keskin baholab, uni «plagiat va kannibalizmning ajoyib aralaşmasi» deb atagan, unda esa «birorta yangi syujet burilişi, birorta original gag yöq» deydi.

«Literaturnaya gazeta» bu «mehribon, rang-barang, dinamik, musiqali, tomoşa qilişga qulay va zamonamizda juda muhim bölgan axloqiy yukni özida taşuvçi film»ni maqtagan. Kamçiliklardan tanqidçi asosiy salbiy qahramon — Şapoklyakning yetarliça oçib berilmaganini qayd etgan: «uning yagona fitnasi Tatyana hayotining ishi bölgan xususiy şokolad ustaxonasi kabi „kiçik biznes“ni yöq qilişdan iborat».

Kinotanqidçi Yevgeniy Bajenov (BadComedian) filmda «çildfri» (bolasiz hayot) tarğiboti borligini aniqlagan. Biroq filmning prodyuserlaridan biri Vitaliy Şlyappo Daily Storm naşriga, şarhlovçining «Çeburaşka» haqidagi fikri notöğri, deb bildirgan. «BadComedian» YouTube-kanalining 2025-yil 3-iyuldagi «ПОСМОТРЕЛ ВСЕ СКАЗКИ» («Barça ertaklarni tomoşa qildim») nomli video şarhida ham «Çeburaşka» filmiga şarh bor.

«Serebryanыy luçnik» milliy jamoat aloqalarini rivojlantiriş mukofotining «Şaxs» nominatsiyasidagi mukofot

VTsIOM maʼlumotlariga köra, 11 % natija bilan «2023-yilning eng yaxşi filmi»

Töliq metrajli «Çeburaşka» filmining yaratuvçilari filmning davomini işlab çiqişni boşlaşdi. Bu haqda jurnalistlarga Rossiyaning xalq artisti Sergey Garmaş xabar bergan, u filmda boğbon Genani ijro etgan. Uning sözlarini TASS axborot agentligi keltirgan.

«Kutilmaganda bizning brendimiz, bizning sovet multfilmi „Çeburaşka“, rejissyor Dyaçenko va „Yellow, Black & White“ kompaniyasi uni töliq metrajli badiiy filmga aylantirişga qaror qildi, prokatning barça rekordlarini yangiladi. Şuning uçun, albatta, [javob] savol tuğdirişi mumkin: davomi böladimi? Böladi», — dedi artist.

Garmaş qöşimça qildiki, hozirça filmning ikkinçi qismi haqida boşqa heç narsa aytib bera olmaydi, çunki film hali işlab çiqiş jarayonida. 2023-yil 11-sentyabrdan boşlab Soçi dendrariysida ikkinçi «Çeburaşka»ni suratga oliş boşlandi. 2023-yil 22-sentyabrda «Çeburaşka 2»ning 2026-yil 1-yanvarda çiqişi maʼlum böldi.

2024-yil 1-yanvarda «Çeburaşka. Dam oliş kuni» qisqa metrajli filmi çiqdi, unda oxirida «Çeburaşka 2» 2025-yil 31-dekabrda çiqişi eʼlon qilindi.

2024-yil martida davom etuvçi filmning suratga olinişi uçinçi qism bilan birga 2024-yil iyun oyida boşlanişi eʼlon qilindi.

2026-yil 1-yanvarda ikkinçi qisqa metrajli «Çeburaşka. Yangi yil» filmi çiqdi.