«Kleo 5 dan 7 gaça» (fr. Cléo de 5 à 7) — Agnès Varda rejissyorligidagi frantsuz badiiy filmi bölib, 1962-yilda ekranga çiqqan.
Film yoş va maşhur qöşiqçi qizning Parijda ötkazgan bir yarim soatlik hayotidan hikoya qiladi. Qiz özida rak kasalligi bölişi mumkinligi haqidagi tahlil natijalarini kutmoqda. Film davomida qahramon turli odamlar bilan uçraşadi, ular bilan muloqot qiliş orqali u asta-sekin özining qöğirçoqsimon obrazidan çiqib, tirik inson xususiyatlarini kasb etadi. Filmda ölim va ölimga oidlik, yolğizlik va umidsizlik kabi ekzistensial mavzular kötarilgan bölib, uni aniq ifodalangan feminist yondaşuv ajratib turadi.
Filmda kiçik rollarda (sokin kino aktyorlari sifatida) Frantsuz yangi tölqini (Nouvelle vague) taniqli arboblari Jan-Lyuk Godar, Anna Karina, Eddi Konstantin va Jan-Klod Brialy suratga tuşgan, bestakor rolini esa Mişel Legran ijro etgan, u filmga musiqani ham yozgan.
Film 1962-yilgi Kann xalqaro kinofestivalining tanlov dasturiga kiritilgan. 1963-yilda Varda, şuningdek, eng yaxşi film uçun Frantsuz kinotanqidçilari uyuşmasi mukofotiga sazovor bölgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Corinne Marchand, Dominique Davray, Michel Legrand
3Syujet
Film folbin ayol sahnasi bilan boşlanadi. U Tarot kartalari yordamida yoş va çiroyli Kleo Viktuar (Corinne…
Film folbin ayol sahnasi bilan boşlanadi. U Tarot kartalari yordamida yoş va çiroyli Kleo Viktuar (Corinne Marçand) taqdirini başorat qiladi: kartalar uning kasal ekanini va tez orada gapga usta yoş yigitga duç kelişini aytadi. Kleo ketgaç, folbin uning hukm qilinganini aytadi.
Keyin Kleo yordamçisi Anjela (Dominique Davray) bilan uçraşiş uçun kafega keladi. Maʼlum bölişiça, Kleo yaqinda şifokorda bölgan va ikki soatdan keyin tekşiruv natijalarini olişi kerak. Kleo yiğlaydi. Kafe boşqaruvçisi va ofitsiant nima bölganini söraş uçun yaqinlaşib, qahva taklif qilişadi. Qizlar qahva içişadi. Anjela boşqaruvçiga ölim xavfi ostida qolgan bir tanişi haqida hikoya qiladi: u sayohatga ketib, töliq soğlom holda qaytib keladi, şu orada uning mutlaqo soğlom xotini halokatda halok böladi. Şu payt Kleo qöşni stol atrofidagi yoş juftlikning janjalini tinglaydi.
Kleo va Anjela kafedan çiqib, Parij köçasi böylab yurib, şlyapa dökoniga kirişadi. Kleo şlyapa sinab körişga berilib, oxir-oqibat bitta qora qişki şlyapa sotib oladi. Havo iliq bölişiga qaramay, Kleo uni kiymoqçi böladi, Anjela esa uni ogohlantiradi: bugun seşanba, seşanba kuni yangi narsa kiyiş va hatto qölda olib yuriş ham mumkin emas. Anjela şlyapani uyga jönatişni söraydi va manzilni aytadi. Oluvçining ismini eşitgan sotuvçi qarşisida maşhur qöşiqçi turganini tuşunadi va fotosuratiga imzo qöyişni söraydi.
Kleo va Anjela köçaga çiqib, taksi çaqirib, uylariga ketişadi. Radioda qöşiq eşitiladi, Kleo uni özi aytayotganini, lekin yozuvi yomon ekanini aytib, öçirişni söraydi. Ular ayol taksi haydovçisi bölişning qiyinçiliklari va xavflari haqida gaplaşişadi (ularning maşinasi haydovçisi ayol). Taksi haydovçisi bir safar mijozlarning pul tölaşdan boş tortgani haqida gapirib beradi. Tor köçada ularning maşinasiga karnaval niqoblari kiygan talabalar guruhi yugurib keladi. Söng radioda yangiliklar eşitiladi: ular orasida Jazoirdagi uruş, Xruşçev Kennediʼga kosmosga uçgan it bolasini sovğa qilgani, Edith Piafning oğir kasallikdan keyin kasalxonadan yana çiqişi haqida xabarlar bor…
Taksidan tuşib, Kleo va Anjela yoruğ va keng xonaga çiqişadi. Xonada karavot, pianino, turnik va yelkançalar bor. Anjela Kleoga kiyimini yeçişda yordam beradi va unga xalat kiydiradi. Kleo şu orada sigaret çekib, turnikka osilib turadi.
Köp ötmay eşik qönğiroği çalinadi va kirib kelgan örta yoşli erkak Jozef (José Luis de Vilallonga) faqat Kleoni öpiş uçun bir daqiqaga kirganini aytadi. Kleo unga özining kasal ekanini aytadi, u esa har kim özini kasal deb öylaşini javob qiladi. U Kleoning yoniga karavotga ötiradi, ular quçoqlaşib, öpişadi. U Kleoga juda muloyim, lekin afsuski, doimiy ish bilan band bölgani uçun unga köproq vaqt ajrata olmaydi. U ketgaç, Kleo va Anjela uni muhokama qilişadi, Kleoni sevişini aytişadi. Keyin Kleoning fikrlari yana ölim haqida böladi, u hozir köpçilik, ayniqsa sanʼatkorlar erta vafot etayotganini aytadi…
Navbatdagi eşik qönğiroği — şlyapa olib kelişgan.
Keyin ikki quvnoq yoş yigit keladi: bestakor Bob-pianinoçi (Miçel Legrand) va Kleoning qöşiq matnlari muallifi (Serge Korber). Kleo ularni kutayotgan edi. Ularni Anjela kutib oladi va Kleoga yomon ekanini, u yotib olganini aytadi. Kleoni xursand qiliş uçun yigitlar hazil bilan şifokor kiyimini kiyib, yotgan Kleoga soyabon va qoğoz rulondan yasalgan katta şprits bilan yaqinlaşib, hazil qilib ukol qilişadi. Söng bestakor pianino oldiga ötirib, bir neça mavzuni çalib beradi. Avval u jazz ruhidagi kompozitsiyani taklif qiladi, lekin Kleo bu qöşiqni aytiş qiyin bölişini aytadi, keyin soddaroq frantsuz şansonini, söng taʼsirli lirik ballada taklif qilinadi. Asta-sekin Kleo öziga kirib, qöşiq aytişni boşlaydi, keyin esa ğamgin matn, jumladan ölim haqidagi qöşiq tufayli xafa böladi.
Kleo ğazab bilan parikni yeçib taşlaydi, qora libos kiyib, musiqaçilar va Anjelani qoldirib, yolğiz şaharni aylanişga çiqib ketadi. U vitrinada öz aksini körib, qöğirçoqsimon obrazi uni yana ham köproq xafa qilişini tuşunadi. Tomoşabinlar orasiga qöşilib, u tirik qurbaqalarni yutadigan keksa köça artistining çiqişini tomoşa qiladi. U kafega kirib, öz qöşiqlarini qöyadi, yana köçaga çiqadi, ehtimol, öşa kafening yoz terassasiga. Konyak buyurtma qilib, dekadans poetikasi, Miro va Pikasso ijodi, modellarni işlatiş xususiyatlari haqidagi dunyoviy suhbatlarni tinglaydi.
Kleo kafedan çiqib, yana Parij köçasi böylab yuradi. U köça artistini köradi, u bitta sançqi bilan bitsepsini teşib qöyadi.
Kleo haykaltaroş ustaxonasiga kirib, talabalar yalanğoç modelni haykal qilayotgan katta zalga ötadi. Modelni uning dösti Doroteya (Dorothée Blank) bajarmoqda. Seans tugagaç, Kleo va Doroteya ustaxonadan çiqib, model mehnati haqida gaplaşişadi. Doroteya yalanğoç holda poza berişga odatlanganini, rassomlar uning tanasida faqat şakl va ğoyani körib, uni materialda ifodalaşga intilişini, şu bilan birga yaxşi haq tölaşlarini aytadi. Kleo esa yalanğoçlik uni uyaltirişini aytadi. Ular Doroteyaga yigiti Raul qarz bergan eski avtomobilga ötirişadi. Doroteya bir paytlar Kleo, Doroteya va Bob (Kleo qöşiqlari musiqasining muallifi) birgalikda muvaffaqiyat va şon-şuhrat haqida orzu qilganini eslaydi, ammo bunga faqat Kleo erişganini aytadi, Kleo esa atigi uçta plastinka çiqarganini javob qiladi. Köça nomlari haqida gaplaşib, Kleo köçalarga öliklarning emas, tirik odamlarning nomini qöyiş kerakligini, ularning ölimidan keyin esa yangi nomlarga özgartiriş kerakligini aytadi. Keyin Kleo Doroteyaga ehtimol, özining davolab bölmaydigan kasal ekanini aytadi, söngra ular Kleoning Jozef bilan munosabatlari haqida suhbatlaşişadi… Yölda töxtaşadi, Doroteya tuşib ketib, içida kinoplyonka bobinalari bölgan qop bilan qaytadi. Bu qopni ular kinoteatrda Raulga olib borişadi. Ular kino mexanigi xonasiga kirib, Raul ularga biroz dam olib, qisqa metrajli sokin komediyani tomoşa qilişni taklif qiladi (ular XX asr boşidagi kino-anekdotga uslubiy taqlid qilingan filmni tomoşa qilişadi, unda rollarni Jan-Lyuk Godar, Anna Karina, Eddi Konstantayn va Jan-Klod Brialy ijro etişadi). Kleo va Doroteya köçaga çiqadi, Doroteya hamyonini tuşirib yuboradi, pullar soçilib, kiçik oynasi sinadi (bu ölimdan darak), Kleoni yana yomon fikrlar egallaydi.
Köçada ular vitrina oldida töplangan odamlar olomonini köradi — göyo kimdir öldirilgan.
Kleo va Doroteya taksi çaqirişadi (Doroteya maşinani Raulga qoldirgan). Kleo Doroteyani kuzatib qöyadi, özi esa haydovçidan yaqin atrofdagi boğ hududiga töğridan-töğri kirişni sörab, öşa yerda tuşadi. Şarşaraning yonida unga yoş yigit Antuan (Antoine Bourseiller) murojaat qiladi. Maʼlum bölişiça, Antuan armiyada xizmat qiladi va bugun Jazoirga jönayapti. Kleo esa unga özida rak bölişi gumon qilinayotgani va yaqin vaqt içida tahlil natijalarini olişi kerakligini aytadi. Kleo va Antuan sevgi haqida gaplaşişadi: kimni sevgani, lekin hali töliq berilmagani haqida. Antuan Kleoni klinikaga kuzatib borişni taklif qiladi, keyin esa uni vokzalgaça kuzatib qöyişni söraydi. Ular filmlar, xurofotlar haqida gaplaşişadi, Antuan bugun flora bayrami ekanini aytadi, Kleo esa uning haqiqiy ismi Florans ekanini, lekin hamma uni Kleo deb çaqirişini aytadi. Ular avtobusga ötirib, yalanğoçlik haqida suhbatlaşişadi, Kleo Antuanga xotira uçun suratini sovğa qiladi. Ular kasalxona oldida tuşib, şifokorni qidirişadi. Ularga şifokor ketganini aytişadi, ular kasalxona boğidagi skameykaga ötirişadi. Kleo Antuanning manzilini oladi. Skameykaga avtomobilda Kleoning şifokori yaqinlaşadi. Antuan özini Kleoning akasi deb taniştiradi, şifokor esa Kleo uçun katta xavotir olmaslik kerakligini, töğri davolaş bilan ikki oydan keyin, radioterapiya yordamida, Kleo soğayib ketişi kerakligini aytadi. Biroq u şu bilan folbinning başoratini tasdiqlaydi: qahramonda rakning oxirgi bosqiçi bor. Kartalar körsatgan hamma narsa röy berdi, demak şifokor hayot uçun kuraşda yutqazadi, yaqin ölim muqarrar. Kleo Antuanga endi ölimdan qörqmasligini va baxtli ekanini aytadi. Kleo va Antuan yurib ketişadi va bir-biriga qaraşadi.
4Filmning uslubiy xususiyatlari
Filmda hikoya göyo real vaqtda olib borilgan, yaʼni bir yarim soatlik film qahramon hayotidan taxminan bir…

Filmda hikoya göyo real vaqtda olib borilgan, yaʼni bir yarim soatlik film qahramon hayotidan taxminan bir yarim soatlik vaqt haqida hikoya qiladi. Varda Frantsuz yangi tölqini filmlari uçun xos bölgan usul va texnikalardan foydalanadi. Godarning ilk filmlariga öxşab, Varda öz hikoyasini boblarga böladi, har biriga nom va aniq harakat vaqtini beradi.
Film qora-oq, faqat folbin sahnasi rangli kadrlarni öz içiga oladi (kartalar stoli rangda suratga olingan).
Filmning asosiy usullaridan biri — aks ettirişlar (odatda oynada yoki vitrinada). Syujet sxemasi: qahramonning folbinga taşrifi, filmda başoratlarning aniq bajarilişi va oxirida qahramonning ölimi — bu 1951-yilgi Dyuvivye filmi «Sous le ciel de Paris» («Parij osmoni ostida») ning oçiq-oydin qayta işlanişi (uning harakati ham xuddi şunday bir kun doirasiga siqilgan).
5Rollarda
Corinne Marçand — Florans «Kleo»…
Corinne Marçand — Florans «Kleo» Viktuar
Antoine Bourseiller — Antuan, taniş
Dominique Davray — Anjela, Florans xizmatkori
Dorothée Blank — Doroteya, Florans dösti
Miçel Legrand — Bob, pianinoçi
José Luis de Vilallonga — Jozef, sevgilisi
Loye Payen — Irma, folbin
Lucienne Marçand — ayol taksi haydovçisi
Serge Korber — şoir, Bobning dösti
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Клео от 5 до 7» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.