Collective

2015-yil 30-oktabrda Buxarestda «Goodbye to Gravity» metal guruhi «Colectiv» deb nomlangan klubda kontsert berdi. Pirotexnika sababli yonğin çiqib, u tezda butun klubni qamrab oldi. Natijada darhol 27 kişi halok böldi, yana 180 kişi jarohat oldi. Keyingi oylar davomida yana 37 qurbon vafot etdi, bu qisman davlat kasalxonalarida töğri tibbiy yordamning yöqligi tufayli sodir böldi.

«Gazeta Sporturilor» (The Sports Gazette) jurnalistlari, manbalar dezinfeksiyalaş vositalari suyultirilgan ekanligini aytgaç, davlat kasalxonalarida soğliqni saqlaşning notöğri boşqarilişini tekşirişni boşladilar. Tekşiruv buni tasdiqladi, şundan söng jurnalistlar yetkazib beruvçi «Hexi Pharma» haqida keskin maqola çop etdilar: kompaniya yetkazib berilgan dezinfeksiyalaş vositalari uçun hujjatlarni soxtalaştirgan. Maqolada, şuningdek, hukumat yetkazib beruvçini va uning mahsulotlarini töğri tekşirmaganligi ham oçib berildi. Soğliqni saqlaş vaziri Patrisiu Axiмaş-Kadariu tekşiruv ötkazişni buyurdi. «Gazeta» jurnalisti Kătălin Tolontan tekşiruv haqida gapiriş uçun televizorga çiqqanida, vazir uning dalil va faktlar talabini rad etdi va hukumat sinovlari dezinfeksiyalaş eritmalari 95 foiz samarali ekanini körsatganini aytdi.

Jurnalistlar izlanişni davom ettirib, razvedka xizmati yillar davomida bakterial infeksiyalar odamlarni öldirayotganini bilgan, ammo heç narsa qilmagani haqidagi manbani topdilar. «Gazeta» bu hikoyani çop etdi, korrupsiya va soğliqni saqlaşni töğri himoya qilmaslikka qarşi ommaviy norozilik namoyişlari davom etdi. Natijada Soğliqni saqlaş vaziri isteʼfoga çiqdi va «Hexi Pharma» boş direktori Dan Kondrea ustidan jinoiy tergov boşlandi. Hukumat matbuot konferensiyasida «Hexi Pharma» mahsulotlarini sinab körganini va barça eritmalar suyultirilgan ekanini eʼlon qildi. Tolontan Soğliqni saqlaş vazirligi avval daʼvo qilgan 95 foizli samaradorlik haqida söradi, vazirlik esa avvalgi daʼvosi haqida izoh berişdan boş tortdi. Köp ötmay Kondrea avtohalokatda halok böldi.

Keyinçalik «Gazeta» kasalxonada yaralarida çuvalçanglar paydo bölgan bemorning videosini qölga kiritdi. Ularning manbasi, norozi şifokor, bemorlarning ölimi suyultirilgan dezinfeksiyalaş vositalari yoki yetarli bölmagan qon quyiş xizmatlari tufayli töxtovsiz davom etayotganini tuşuntirdi, hatto 2015-yil oxiridagi Sotsial-demokratik hukumat ağdarilganidan keyin ham. Yangi soğliqni saqlaş vaziri Vlad Voiculesku şifokor bilan uçraşdi, u esa kasalxona maʼmuriyati muammolardan qoçganini va bemorlar ölayotgan paytda heç narsa qilmaganini batafsil aytib berdi. U, şuningdek, kasalxonalarda bemorlarga insoniy bölmagan munosabat körsatilişi va kasalxona rahbarlari bilan şifokorlar örtasida pora kelişilişi haqida gapirdi.

Voiculesku davlat kasalxonalarining birorta bölimi ham çuqur maʼmuriy korrupsiyadan xoli emasligi xulosasiga keldi. Hozirgi korrupsiyaga botgan kasalxona rahbarlarini, ularning köpçiligi lavozimlarini pora evaziga egallaganini bilgaç, u ularni işdan böşata olmasligini tuşundi va yangi kasalxona rahbarlari uçun juda qatʼiy qoidalar joriy etişni talab qildi. U butun tizim çirigan ekanini anglay boşladi va korrupsiyani yöq qiliş «hammani işdan böşatişni» talab qilişini tuşundi. U öpka transplantatsiyasi bölimiga mablağni xavfli deb hisoblab töxtatgaç, Buxarest meri Gabriela Firea boşçiligidagi matbuot kampaniyasining nişoniga aylandi. Firea uni bemorlarni Venaga olib borişga soliq tölovçilarning pulini isrof qilişda ayblagan, holbuki Buxarestdagi bölim xuddi şu operatsiyani bajariş uçun töliq akkreditatsiyadan ötgan edi. Bir professor Voiculesku bilan şaxsiy suhbatda bölimga akkreditatsiya berilmasligi kerakligini va siyosiy bosim tufayli berilganini tan oldi, ammo institut obrösini tuşirişi mumkin bölgan janjaldan qoçiş uçun bu haqda oçiq gapirmaslikni iltimos qildi.

Saylov kuni keldi va Sotsial-demokratlar ğalaba qozonib, eng köp ovozni olişdi. «Gazeta»da Tolontanning hamkasbi u bilan rasmiy bölmagan suhbat ötkazganini aytdi: bu odam jurnalistlarni ularning va oilalarining xavfsizligi haqida ogohlantirgan. Keyinroq, davlat kasalxonasi malakasi yetarli bölmagan va qonunan kasalxonani boşqarişga haqli bölmagan rahbarni tayinladi.