Cossacks of the Kuban

Marina Ladinina — Galina Yermolayevna Peresvetova, «Iliç vasiyatlari» kolxozi raisi

Sergey Lukyanov — Gordey Gordeyeviç Voron, «Qizil partizan» kolxozi raisi

Vladimir Volodin — Anton Petroviç Mudrecov, «Qizil partizan» kolxozining xöjalik mudiri

Aleksandr Xvilya — Denis Stepanoviç Koren, tuman rahbari

Sergey Blinnikov — Marko Daniloviç Dergaç, «Borba» kolxozi raisi, Voronning dösti

Klara Luçko — Daşa (Darya Nikanorovna) Şelest, «Qizil partizan» kolxozidagi zveno boşliği

Yekaterina Savinova — Lyuboçka, kolxozçi, Daşaning dösti

Vladlen Davydov — Kolya (Nikolay Matveyeviç) Kovilyov, «Iliç vasiyatlari» kolxozidagi otboqar

Yuriy Lyubimov — Andrey, otboqar, Nikolayning dösti

Andrey Petrov — Vasya Tuzov, kolxozçi, Daşaga oşiq yigit

Boris Andreyev — Fedya Gruşa, Vasyaning dösti

Yelena Savitskaya — Nikanorovna, parrandaçi

Valentina Telegina — Avdotya Xristoforovna, parrandaçi

Vladimir Dorofeyev — Kuzma Afanasyeviç, bobo

Konstantin Sorokin — xomut sotuvçi

Vladimir Lepko — musiqa asboblari sotuvçisi

Sergey Ild — Sergunka

Viktor Bubnov — örtoq Şçerbina

Georgiy Svetlani — otxona xizmatçisi

Vasiliy Galaktionov — polkovnik

Viktor Avdyuşko — otboqar

Rejissyor — Ivan Pyrьev

Ssenariy muallifi — Nikolay Pogodin

Qöşiqlar matni — Mixail Isakovskiy va Mixail Volpin

Boş operator — Valentin Pavlov

Bastakor — Isaak Dunayevskiy

Tovuş operatori — Vyaçeslav Leşçev

Rassomlar:

dekoratsiyalar — Yuriy Pimenov, Georgiy Turilyov, Boris Çebotaryov

kostyumlar — Konstantin Urbetis

Film 1968-yilda «Mosfilm» kinostudiyasida tiklangan

Tiklaş rejissyori — Tamara Lisitsian

Tovuş operatori — Valentina Ladigina

Qişloq yarmarkasi asosiga qurilgan film ğoyasi Pyrьevga «Sibir yeri haqidagi doston» filmi ustida işlaganidan keyin keldi. 1949-yil fevralda «Mosfilm» kinostudiyasida Nikolay Pogodinning «Vesyolaya yarmarka» işçi nomli ssenariysi maʼqullandi. Peresvetova rolига Pyrьevning rafiqasi — Marina Ladinina tasdiqlandi, u eriga tegişli filmlarda doim suratga tuşardi. Gordey Voron rolига köp izlanişlar va sinovlardan söng Vaxtangov nomidagi teatr aktyori Sergey Lukyanov tanlandi.

Daşa kolxozçi roliga biroz kutilmaganda kam tanilgan aktrisa Klara Luçko tasdiqlandi. Luçko aytişiça, bir gal koridorlarda Ivan Pyrьev bilan töqnaşib qolgan, u unga qarab: «Sinovga kel!» — deb aytgan, garçi rasmiy röyxatda sinovga tavsiya etilgan aktrisalar orasida Luçko yöq bölgan. Suratga oliş tugagaç, Lukyanov va Luçko örtasidagi tanişuv davom etdi: ular turmuş qurişdi va Lukyanov vafot etguniga qadar ön beş yil birga yaşaşdi.

Film suratga oliş Krasnodar ölkasining Kurganinsk tumanida (yarmarka), Novokubansk tumanida (töy) bölib ötdi, otlar poygasi esa Gulkeviçi tumanidagi «Kuban» — millioner sovxozning hipodromida suratga olindi. Pyrьevga voqelikni köp bezaşga ehtiyoj bölmadi, garçi öşa vaqtda ötkazilmaydigan yarmarkaning dekoratsiyalarini noldan qurişga töğri keldi.

Stalinga birinçi tomoşa qilişdan keyin aytgan quyidagi gap nisbat beriladi: «Baribir bizda qişloq xöjaligi yomon emas». Filmga nomni ham özi bergan — «Kubanskie kazaki».

«Kubanskie kazaki» — trofey Agfa rangli plyonkasiga suratga olingan sovet filmlaridan biri. U prokatda katta muvaffaqiyat bilan ötdi. Ayniqsa, butun xalq orasida ommalaşgan qöşiqlar maşhur böldi.

1956-yilda KPSS XX qurultoyida Nikita Xruşçev filmni voqelikni bezaşda ayblab, «Kubanskie kazaki» uzoq vaqt ekranlardan yöqoldi.

Brejnev davrida, 1968-yilda, film tiklandi, tahrirlandi («şaxsga siğiniş» — Stalin atributlari olib taşlandi), qayta ovozlaştirildi (baʼzi sahnalarda M. Ladinina özini özi qayta ovozlaştirdi, S. Lukyanov roli qisman Ye. Matveyev tomonidan qayta ovozlaştirildi) va tomoşabinga «yangilangan» variantda qaytarildi; bu variant hozir ham televideniyeda namoyiş etiladi va videoda tarqatiladi. 1949-yilgi asl versiya 2024-yil 23-aprelda 46-Moskva xalqaro kinofestivali dasturi doirasida Moskvadagi «Oktabr» kinoteatrida zamonaviy tomoşabinlarga birinçi marta körsatildi.

Öşa davrdagi sovet kinematografiyasi rahbari I. G. Bolşakov «filmning syujeti hayotiy haqiqatga mos ziddiyatlarga qurilgan» deb taʼkidlagan, filmdagi qöşiqlar esa xalq orasida keng şuhrat qozongan. Kamçiliklar sifatida u «eski vodevillar sahnalarini eslatuvçi bir neça epizodlarni» körsatgan, masalan, kolxoz hisobçisi Mudrecov bilan boğliq sahna, havaskorlar keçasida eski parrandaçilarning çiqişi va boşqa baʼzi holatlarni.

Kinotanqidçi Rostislav Yurenev yozgan: «„Kubanskie kazaki“ özining şodon, optimistik ruhi bilan ajralib turardi», dastlab tanqid filmni maqtagan. «Asosiy qahramonlar xarakterlarining hayotiyligi», şuningdek, «butun filmning şiddatli ritmi» qayd etilgan. Aktrisa M. Ladinina «öz haqligiga işongan, öz kuçiga işonçli inson qatʼiyati va sevgan ayolning nozikligi, zaifligi uyğunligini yetuk mahorat bilan körsatadi, bu esa obrazni jozibali va insoniy qiladi». Artist Lukyanov yaratgan Voron obrazi undan ham kuçliroq taassurot qoldirgan. Tanqidçi yozadi: «Filmning yutuği — uning rang va musiqiy yeçimi».

Biroq keyinçalik «voqelikni bezaşda, qişloq hayotini bir tomonlama va şu sababli notöğri körsatişda» köplab ayblovlar eşitildi. «Haqiqatan ham, „Kubanskie kazaki“da tasvirlangan dunyo şartli, idealizatsiya qilingan», — deb yozgan Yurenev. — «Unda haqiqatga xos ziddiyatlar yöq, qiyinçiliklarni yengiş yöq, haqiqiy ziddiyatlar yöq».

1950-yillar kinematografiyasi davrida (Xruşçev «iliqlaşuvi») ham film sovet voqeligini kuçli bezaganligi va mohiyatan kinematografik mif ekanligi yaşirilmagan. 1957-yilda N. S. Xruşçev uni («Unutilmas 1919-yil» kinolentasi bilan birga) şirin va xuşomadgöy filmlarga misol sifatida keltirgan.

Ssenariyda deyarli konflikt yöq, tomoşabin operettaga öxşaş syujetda körgan narsalar — «yaxşining eng yaxşi bilan töqnaşuvi» xolos. Qişloq yarmarkasidagi möl-köl dasturxonlar (1949-yil oğir uruşdan keyingi davr bölişiga qaramay) Stalin kinosining öziga xos ramziga aylandi.

Boşqa tomondan, zamonaviy tanqidçilar Pyrьev filmlarida öziga xos çuqur jozibadorlik borligini tan olişadi, u tomoşabinlarni ongsiz ravişda öziga tortgan. Voqelikni mifologiyalaştiriş, ekrandagi utopiya faqat taşqi şakl bölib, tomoşabinlar ortida uruş keyingi davrning ajoyib hayotini körişga harakat qilgan.

Filmi haqida maşhur rejissyor Sergey Solovyov şunday yozgan:

Bastakor Isaak Dunayevskiyning işini alohida taʼkidlaş lozim, uning musiqasi filmga öziga xos jozibadorlik bağişlaydi.

Kinoşunos R. Yurenev yozgan: «imkoniyat va musiqiy komediya, kinovodevil, operetta janrining şartliligi doirasida film haqqoniy». Kinoşunos Neya Zorkaya filmni «rangli, şovqinli, quvnoq, baʼzan qayğuli, samimiy va isteʼdodli kino balagan» sifatida baholagan.

Hujjatli film. Muallif va boşlovçi — Aleksandr Kazakeviç. «Studiya „Neofit“» MÇJ VGTRK buyurtmasi bilan. 2019-yil (2018-yil 20-may). «Kubanskie kazaki». «Qiz muhabbati esa ötmaydi, yöq!». 40 daqiqa. Rossiya-Madaniyat. {{cite episode}}: |series= ötkazib yuborilgan yoki böş (maʼlumot)