«Cyrano de Bergerac» (fr. Cyrano de Bergerac) — 1990-yilda rejissyor Jan-Pol Rappno suratga olgan, boş rolda Jerar Depardyö iştirok etgan fransuz badiiy filmi. Edmon Rostanning şu nomdagi pyesasi asosida yaratilgan ekranlaştiriş. 10 ta «Sezar» mukofoti va xalqaro kinofestival mukofotini qölga kiritgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Gérard Depardieu, Vincent Perez, Anne Brochet
Jean-Paul Rappeneaurejissyor
Gérard Depardieuaktyor
Vincent PerezaktyorABAnne BrochetaktyorJWJacques WeberaktyorRBRoland BertinaktyorARAlain RimouxaktyorAGAmélie GoninaktyorCFCatherine FerranaktyorJean-Paul Rappeneaussenariy muallifiJPJean-Claude Petitkompozitor3Syujet
Voqea Fransiyada, XVII asrda, qirol Lui XIII va qudratli kardinal Rişelye davrida bölib, 1640-yilda Parijda…
Voqea Fransiyada, XVII asrda, qirol Lui XIII va qudratli kardinal Rişelye davrida bölib, 1640-yilda Parijda boşlanadi. Syrano de Bergerak — jasoratli gaskon zodagoni, gvardiyaçi, şoir va duelçi — katta burni tufayli juda uyaladi va öz taşqi qiyofasini haqorat qilgan har kimni duelga çaqirişga tayyor. Syrano öz amakivaççasi — maftunkor Roksanaga aqldan ozgança oşiq, lekin qiz unga javob berişiga işonmaydi, çunki özini uning uçun yetarliça jozibali emas deb hisoblaydi. Köp ötmay Roksana amakivaççasiga yoş gözal Kristian de Nevilet — Syrano kapitani bölib xizmat qiladigan gaskon gvardiyaçilar polkining yangi askari — ga oşiq ekanini aytadi. Roksana amakivaççasidan sevgilisini asraşni va yigitga xat kutayotganini yetkazişni söraydi. Kristiandan Syrano yigitning ham Roksanaga oşiq ekanini bilib oladi, ammo gözal taşqi qiyofasiga qaramay, Kristian özini yetarliça aqlli emas deb hisoblaydi, ayollarga qanday qilib iltifot körsatişni bilmaydi va heç qaçon xat yozmagan. Syrano Kristianga yordam berişga qaror qiladi: Kristian nomidan Roksanaga ajoyib sheʼriy maktublar yozadi. Roksanaga ançagina yoshi uluğ, nasl-nasabli, boy va nufuzli graf de Giş ham köz tikadi, lekin Roksana Kristian bilan yaşirinça nikohdan ötadi. Syrano va Kristian döst bölib qolgan gvardiya polkini uruşga jönatişadi. Sevgilisini soğingan Roksana harbiy lagerga keladi va Kristianga har kuni uning maktublari orqali uning boy maʼnaviy olamini bilib, unga tobora köproq oşiq bölayotganini aytadi. Kristian umidsizlikka tuşib, Syranodan Roksanaga butun haqiqatni oçişni talab qiladi, ammo Syrano Roksananing özaro javobi uçun umid paydo bölgan bölsa-da, hatto endi ham jurʼat etolmaydi. Şunda Kristian jangda ölim izlaydi: Arras qamalining qonli jangi vaqtida Kristian halok böladi, Syrano esa oğir yaralanadi. Sevgilisining ölimidan qayğurgan Roksana monastirga çekinadi, u yerda 14 yil davomida har hafta Syrano uni ziyorat qiladi. Faqat ölim oldida Syrano Roksanaga sevgisini oçiq tan olişga va u yillar davomida xotirasida saqlab kelgan ajoyib maktublarni aslida özi yozganini aytişga qaror qiladi. Syrano Roksananing qölida jon beradi, Roksana esa juda keç anglaydi: aslida şu yillar davomida u aynan Syranoni sevgan ekan. Fransuz dramaturgi Edmon Rostanning sheʼriy pyesasi «Syrano de Bergerak» ekranlaştirilgan.
4Rollarda
Jerar Depardyö — Syrano de…
Jerar Depardyö — Syrano de Bergerak
Anna Broşe — Roksana
Vensan Peres — Kristian de Nevilet
Jak Veber — graf de Giş
Roland Bertén — Ragno, qandolatçi
Filipp Morye-Janu — Le Bre, Syranoning dösti
Per Mageron — Karbon de Kastel-Jalu
Josian Stoleru — Roksananing duenyasi
Madlen Marion — ona Margarita, monastir maʼmuriyati boşliği
Gabriel Monne — Monfleuri, aktyor
Filipp Volter — vikont de Valver
Ludivin Sanye — kenja opa
5Suratga oliş guruhi
Rejissyor: Jan-Pol…
Rejissyor: Jan-Pol Rappno
Prodyuserlar: Rene Kleytman, Mişel Seydu, Andre Söş
Ssenariy mualliflari: Edmon Rostan, Jan-Klod Karyer, Jan-Pol Rappno
Operator: Per Lomm
Kompozitor: Jan-Klod Peti
Rassomlar: Franka Skuarçapino, Etsio Friciyero, Jak Ruksel
Kostyumlar dizayni: Franka Skuarçapino
Dekoratsiyalar: Etsio Friciyero, Jak Ruksel
Grim: Mişel Berk, Jan-Per Eyşen
Montaj: Noel Buasson
Ovoz: Per Gameta, Dominik Enneken
6Asl matn va ssenariy örtasidagi farqlar
Ssenariy muallifi Jan-Klod Karyer Edmon Rostanning pyesa matnini rejissyor Jan-Pol Rappno filmi uçun…
Ssenariy muallifi Jan-Klod Karyer Edmon Rostanning pyesa matnini rejissyor Jan-Pol Rappno filmi uçun moslaştiriş ustida katta ish olib bordi. Tört soatlik dastlabki matn baʼzi joylarda qisqartirildi, natijada film davomiyligi ikki soat ön yetti daqiqani taşkil etdi.
Jan-Klod Karyer Edmon Rostan uslubida yuzlab aleksandriyça sheʼrlarni oldindan yozib çiqdi. U, şuningdek, köp joylarni qisqartirdi, masalan:
I akt, 4-sahna (matn T. L. Şçepkina-Kupernik tarjimasida keltirilgan):
Boşqa parçalar esa yo olib taşlandi, yo moslaştirildi, masalan, mana bu:
III akt, 7-sahna (Şçepkina-Kupernik tarjimasida):
Sahnalarni olib taşlaşning yana bir misoli — sönggi aktdagi sahnalar (Syrano maktubini öqiş), bunda Roksana nihoyat nima sodir bölganini tuşunadi (Şçepkina-Kupernik tarjimasida):
7Suratga oliş joylari
Film Fransiya va Vengriyaning önlab şaharlarida, köplab tarixiy joylarda (qalʼalar, abbatlik) hamda turli…
Film Fransiya va Vengriyaning önlab şaharlarida, köplab tarixiy joylarda (qalʼalar, abbatlik) hamda turli jamoat joylarida suratga olingan. Ular orasida: Le-Man, Fontenbleo, Fontene abbatligi, Dijon, Uzes, Mor-syur-Luan va boşqalar bor.
8Mukofotlar, sovrinlar, nominatsiyalar
Kann kinofestivali,…
Kann kinofestivali, 1990-yil
Ğolib (2):
Eng yaxşi erkak roli uçun kumuş mukofot (Jerar Depardyö)
Texnik grand-pri (Per Lomm)
Nominatsiyalar (1):
Oltin palma şoxçasi
Los-Anjeles kinotanqidçilar assotsiatsiyasi, 1990-yil
Nominatsiyalar (1):
Eng yaxşi xorijiy film
«Sezar», 1991-yil
Ğolib (10):
Eng yaxşi film
Eng yaxşi aktyor (Jerar Depardyö)
Eng yaxşi ikkinçi darajali aktyor (Jak Veber)
Eng yaxşi rejissyor (Jan-Pol Rappno)
Operatorning eng yaxşi ishi (Per Lomm)
Eng yaxşi kostyumlar (Franka Skuarçapino)
Eng yaxşi ovoz (Per Gameta va Dominik Enneken)
Eng yaxşi montaj (Noel Buasson)
Eng yaxşi saundtrek (Jan-Klod Peti)
Eng yaxşi dekoratsiyalar (Etsio Friciyero)
Nominatsiyalar (3):
Eng istiqbolli aktyor (Vensan Peres)
Eng yaxşi aktrisa (Ann Broşe)
Eng yaxşi moslaştirilgan yoki asl ssenariy (Jan-Klod Karyer va Jan-Pol Rappno)
«Oltin globus», 1991-yil
Ğolib (1):
Eng yaxşi xorijiy tildagi film — «Fransiya»
«Oskar», 1991-yil
Ğolib (1):
Eng yaxşi kostyumlar (Franka Skuarçapino)
Nominatsiyalar (4):
Eng yaxşi erkak roli (Jerar Depardyö)
Eng yaxşi dekoratsiyalar (Etsio Friciyero va Jak Ruksel)
Eng yaxşi grim (Mişel Berk va Jan-Per Eyşen)
Eng yaxşi xorijiy tildagi film — «Fransiya»
BAFTA, 1991-yil
Ğolib (4):
Operatorning eng yaxşi ishi (Per Lomm)
Eng yaxşi kostyumlar (Franka Skuarçapino)
Eng yaxşi grim va soç turmagi (Mişel Berk va Jan-Per Eyşen)
Eng yaxşi musiqa (Jan-Klod Peti)
Nominatsiyalar (4):
Eng yaxşi film
Eng yaxşi ssenariy (Jan-Klod Karyer va Jan-Pol Rappno)
Eng yaxşi erkak roli (Jerar Depardyö)
Rassomning eng yaxşi ishi (Etsio Friciyero)
Donatello Devidi, 1991-yil
Ğolib (1):
Eng yaxşi xorijiy film
«Kumuş lenta», 1992-yil
Ğolib (2):
Eng yaxşi kostyumlar (Franka Skuarçapino)
Eng yaxşi dekoratsiyalar (Etsio Friciyero)
Moskva xalqaro kinofestivali mukofoti
9Videonaşr
Filmning jahon premyerasi 1990-yil 28-martda bölib…
Filmning jahon premyerasi 1990-yil 28-martda bölib ötgan.
Film DVD formatida bir neça marta çiqarilgan.
Rossiyada DVD relizi 2010-yil 23-iyunda «Karmen Video» firmasi tomonidan çiqarilgan.
10Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Сирано де Бержерак (фильм, 1990)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.