«Qora çiziq» (ingl. Dark Passage) — Warner Bros. kinokompaniyasining 1947-yilda Delmer Daves rejissyorligida suratga olingan film-noir janridagi filmi bölib, boş rollarni Humphrey Bogart va Lauren Bacall ijro etgan. Film syujeti David Goodisning şu nomdagi romani asosiga qurilgan. «Qora çiziq» şu jihati bilan ajralib turadiki, filmning birinçi uçdan bir qismi «subʼyektiv kamera» usulida suratga olingan: butun suratga oliş Bogart qahramoni Vincent Parrining nuqtai nazaridan olib borilgan va uning yuzi körinmaydi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Humphrey Bogart, Lauren Bacall, Agnes Moorehead
3Syujet
Vincent Parri (Humphrey Bogart) qotillikda ayblanib, San-Kventin qamoqxonasidan qoçadi. Uni Beyker ismli odam…
Vincent Parri (Humphrey Bogart) qotillikda ayblanib, San-Kventin qamoqxonasidan qoçadi. Uni Beyker ismli odam maşinasiga olişga rozi böladi (Clifton Young). Yölda maşina radiosi qoçiş haqida xabar beradi va Beyker yölovçisi haqida gapirayotganini tuşunadi. Vincentning boşqa iloji qolmaydi: haydovçini nokautga yuboradi va uning kiyimlarini öziga oladi. Vincent Beykerning jasadini yaşirişga urinayotgan paytda yaqin joyda rassom Irene Jansenning (Lauren Bacall) maşinasi töxtaydi. Vincent Irenni tanimasa ham, uning ismi Irenga yaxşi taniş böladi va u qoçoqqa yordam taklif qiladi.
Keyin San-Fransiskodagi kvartirasida Irene Vincentga aytadiki, u Vincentning işini diqqat bilan kuzatib borgan, çunki uning otasi qamoqxonada vafot etgan va öz vaqtida xotinini öldirişda notöğri ayblangan edi; şuning uçun u Vincent ham aybsiz deb işonadi. Irene Vincentga yangi kiyim oliş uçun dökonga ketganda, eşikni bir ayol taqillatadi. Vincent uning ovozidan Madge Rapfni (Agnes Moorehead) taniydi. Bu öşa xotinining siqilgan, janjalkaş dösti bölib, sud jarayonida guvohlik bergani Vincentning taqdirini hal qilgan edi. Irene Vincentga özi Madgeʼning sobiq kuyovi Bob bilan (Bruce Bennett) uçraşib yurganini tan oladi. Öşa keçasi Vincent xotinini kim haqiqatan öldirganini aniqlaş umidida Irene kvartirasidan çiqib ketadi.
Vincentni taksi olib ketadi. Haydovçi Sam (Tom DʼAndrea) uni tanib qoladi va yölovçisiga hamdardlik bildirib, dösti, plastik jarrox doktor Walter Coleyning xizmatini taklif qiladi (Hately Stevenson). Vincent jarrohni özining yagona dösti, musiqaçi George Fellsingerning (Rory Mallinson) kvartirasida kutadi. Operatsiyadan keyin Vincent yuzi bitgunça döstida qoliş umidida qaytadi, ammo döstini öldirilgan holda topadi. Qayerga borişni bilmay, Vincent Irenening oldiga borişga qaror qiladi.
Irenening uyi yonida u Beykerning maşinasini köradi, lekin bunga katta ahamiyat bermaslikka qaror qiladi va bu tasodif deb öylaydi. Gazetalardan Vincent va Irene uning dösti Georgeʼni öldirişda ayblanayotganini bilib oladi. Vincentning yuzi bitgaç, u öz aybsizligiga dalil izlaş uçun Alan Linell ismidan foydalanib yölga çiqadi. U mehmonxonaga joylaşadi, lekin uni Beyker topib oladi va qölida pistolet bilan unga şantaj qila boşlaydi, 60 000 $ talab qiladi. Vincent unga pul yöqligini tuşuntirişga urinadi, Beyker esa Irenening boy ekanini aytib, uni öz kvartirasiga olib borişni buyuradi. Yölda Vincent Beykerdan pistoletni tortib oladi. Beykerni söroq qilar ekan, Vincent uning George kvartirasiga borayotganida orqasidan biror töq sariq maşina ergaşib kelganini bilib oladi. Keyin erkaklar örtasida kuraş boşlanadi va natijada Beyker tik qoyadan yiqilib, halok böladi.
Vincent töq sariq maşina egasi Madgeʼning oldiga boradi va uni xotinini va Georgeʼni öldirişda ayblaydi. Madge xotinini öldirganini tan oladi, lekin buni Vincentni sevgani uçun qilganini, Vincent unga rad javobini berganidan keyin esa uni ayblaş niyatida bölganini aytadi. Vincent Madgeʼdan aybini tan olgan xatga imzo çekişni söraydi, lekin u rad etib, derazadan sakrab tuşadi. Madge ölgaç, Vincent öz aybsizligini isbotlay olmaydi. U Irenega qönğiroq qilib, uni Peruning bir şahriga kelişga çaqiradi. Köp vaqt ötgaç, u bir kuni keladi.
4Rollarda
Humphrey Bogart — Vincent…
Humphrey Bogart — Vincent Parri
Lauren Bacall — Irene Jansen
Clifton Young — Beyker
Agnes Moorehead — Madge Rapf
Bruce Bennett — Bob
Douglas Kennedy — detektiv Kennedi
Tom DʼAndrea — taksi haydovçisi (Sam)
Hately Stevenson — doktor Walter Coley
Rory Mallinson — George Fellsinger
5Qiziqarli faktlar
Kadrlardan birida Vincent Parri (Humphrey Bogart) gazetada özining plastik operatsiyadan oldingi suratini…

Kadrlardan birida Vincent Parri (Humphrey Bogart) gazetada özining plastik operatsiyadan oldingi suratini köradi. Bu suratda xarakterli aktyor Frank Wilcoxning yuzi körinadi.
Bu filmni suratga oliş vaqtida Humphrey Bogart va Lauren Bacall er-xotin bölgan tört filmning uçinçisi edi.
Warner Bros. kinokompaniyasi David Goodisning «Qora çiziq» novellasi huquqlari uçun 25 000 $ tölagan. Asar 1946-yil 20-iyuldan 7-sentyabrgaça The Saturday Evening jurnalida qismlarga bölinib çop etilgan.
Humphrey Bogartning töliq oçiq yuzini filmning faqat 62-daqiqasida köriş mumkin, qahramoni bintlarni yeçib, oynaga qaraganidan keyin. Bundan oldingi barça sahnalarda qahramon yönalişning «subʼyektiv kamera» usulida yoki uning yuzi soya va bintlar ostida yaşiringan tarzda körsatiladi.
Humphrey Bogart va Clifton Young maşinada ketayotganda, Vincent Parrining qoçişi haqida xabar beruvçi maşina radiosining ovozi aktyor Dane Clarkga tegişli.
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Чёрная полоса (фильм, 1947)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.