Days of Heaven

Richard Gere — Bill

Brooke Adams — Abbi

Sam Shepard — fermer

Linda Manz — Linda

Robert Wilke — fermadagi brigadir

Jackie Şultis — Lindaning dösti

Stuart Margolin — tegirmondagi brigadir

Film suratga oliş 1976-yil kuzida, asosan Kanadada ötkazildi. Byudjetni tejaş maqsadida filmda yangi boşlovçi, kam tanilgan aktyorlar iştirok etdi. Fermer uyini badiiy rassom-dekorator Jack Fisk öz loyihasi asosida qurdi; u Sissy Spacekning eri va Devid Lynçning yaqin dösti sifatida ham tanilgan. Maksimal realizmga intilgan kostyumer Patricia Norris kostyumlarni işlatilgan kiyim va eski matolardan tikdi. Fisk va Norrisning filmga oid ish jarayoni haqidagi ovozli şarhi 2007-yilda Criterion kompaniyasi tayyorlagan DVD naşriga kiritildi.

Suratga oliş juda sekin ketdi, asosan quyoş botişidan oldingi qisqa, 20 daqiqalik «oltin soat» davomida olib borildi. Operator N. Almendros eslaşiça, rejissyor kinoguruh oldiga söz va dialoglar orqali emas, balki tasvir yordamida hikoya qiliş vazifasini qöygan: «Tasvirni afzal köradiganlar kam. Köpçilik rejissyorlar uçun syujet va aktyorlar birinçi örinda turadi». Bir kinoşunosning sözlariga köra, Malik tomoşabinga nafaqat eşitiş va köriş, balki teginiş, hid biliş, hatto taʼm sezgilari orqali taʼsir qilişga intiladi.

«Barry Lyndon»dan keyin baʼzi operatorlar, jumladan Almendros, tarixiy filmlarni faqat tabiiy yoritişda suratga oliş zarur deb hisoblaşgan: XX asr boşida qişloq joylariga elektr hali yetib bormagan edi. Sunʼiy yoruğlikdan minimal foydalaniş va har bir kadrni çuqurlik beriş maqsadida puxta quriş suratga oliş jarayonini çözib yuborgan. Tasviriy yeçim işlab çiqilganda Malik va Almendros aniqlik realizmi rassomçiligiga (Vermeer, Hopper) hamda XX asr örtalaridagi regionalistlar maktabining «Kristina dunyosi» (Andrew Wyeth) kabi asarlariga tayanişgan.

Malik mifning yuzasini Cartier qimmatbaho toşlarni silliqlagandek silliqlaydi. Keng formatlar foydasiz deb topilgan davrda u filmini 70 millimetrli plyonkaga oladi — faqat u ekranga şunday perspektiva bera oladiki, eng kiçik detallar kaftdagidek börtib körinadi. Malik kadrni virajlaydi: bir tomondan, rangi söndirilgan tasvir asr boşidagi suratlarni eslatadi; ikkinçi tomondan, kadrning krem rangli ohangi aktyorlarning teri uçun grim vazifasini ötaydi, ular butun film davomida öpişga tayyordek oçiq lablar bilan öynaşadi.

Çigirtka bosqinini suratga oliş uçun vertolyotlardan dalalarga yançilgan nöxat dukkaklari sepilgan.

«Paramount Pictures» kinostudiyasi ajratgan byudjet tez orada tugab qoldi. Almendros öz yordamçilari bilan Fransua Truffoning yangi filmini suratga oliş uçun Fransiyaga ketdi va örnini Haskell Wexlerga topşirdi; aynan u «Hosil kunlari»ni tugatdi. Wexlerning kadrlari filmning yakuniy versiyasining asosiy qismini taşkil etadi.

Malik Kanadadan katta miqdorda suratga olingan materialni olib keldi. Rivetga öxşab, u filmni montaj studiyasida «yasaşni» afzal körardi. Uning filmlari baʼzan Eyzenşteyn yozgan assotsiativ montaj maşqlarini eslatadi. Odatdagidek, montajda Malikka Billy Weber yordam berdi.

Köplab montaj yeçimlarini körib çiqqan Malik inson nutqidan foydalanişni minimallaştirişga qaror qildi. Köplab allaqaçon suratga olingan dialoglardan voz keçib, dinamikroq hikoya uçun Lindaning kadr ortidagi şarhini kiritdi. Yakunda oçiq финал tanlandi: bir hikoya tugaşi bilan boşqasi boşlanadi. Yakuniy bosqiçda Kaliforniyada ayrim yirik planlar qayta suratga olindi (xususan, suvga yiqilayotgan Gere yuzi).

Filmning ustida işlaş mukammallikka intiluvçi Malikni ruhan va jismonan çarçatdi. Suratga oliş tugaganidan ikki yil ötib bölgan premyeradan söng u Amerikadan Parijga ketdi va 20 yil davomida rejissyorlikdan çetda qoldi.

Filmga musiqa yoziş bastakor Ennio Morriconega topşirildi. Ish oson keçmadi. Malik musiqiy qatorning boşlanğiç nuqtasi Sen-Sansning «Hayvonlar karnavali» syuitasidagi «Akvarium» bölişini xohlardi. Ayni şu kuy boşlanğiç titrlarda yangraydi.

«Hosil kunlari»ga bildirilgan şarhlar asosan xayrixoh böldi, garçi köplab tanqidçilar ijodkorlarni haddan ortiq tasvirbozlikda ayblaşdi: ularning fikriça, filmning tasviriy tarkibi syujetnikini butunlay bostirib qöyadi. Malik Jyul Dassindan keyin (Rififi, 1955) Kann kinofestivali jyuri eng yaxşi rejissyorlik uçun mukofot bergan birinçi amerikalik rejissyor böldi. Film prokatda özini oqladi, biroq keng tomoşabin orasida katta muvaffaqiyat qozonmadi.

1978 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining eng yaxşi film mukofoti.

1979 — Kann kinofestivalida eng yaxşi rejissyorlik mukofoti (Terrence Malick).

1979 — eng yaxşi operator ishi uçun «Oskar» mukofoti (Nestor Almendros), şuningdek uçta nomzodlik: eng yaxşi original musiqa (Ennio Morricone), eng yaxşi kostyumlar (Patricia Norris), eng yaxşi ovoz (John Wilkinson, Robert Glass Jr., John Reitz, Barry Thomas).

1979 — «Golden Globe» mukofotiga ikki nomzodlik: eng yaxşi drama film va eng yaxşi rejissyor (Terrence Malick).

1979 — «David di Donatello» mukofotining ikkita mukofoti: eng yaxşi xorijiy ssenariy (Terrence Malick) va eng yaxşi xorijiy aktyor (Richard Gere).

1979 — AQŞ Ssenariyçilar gildiyasining eng yaxşi original ssenariy mukofotiga nomzodlik (Terrence Malick).

1980 — eng yaxşi musiqa uçun BAFTA mukofoti (Ennio Morricone).

2007 — film AQŞ Milliy film reestriga kiritildi.

Birinçi sahnalarda ustun turgan naturalizm va sotsiologiyadan rejissyor tomoşabinlarni buzilmagan mif olamiga olib ötadi. Filmning oddiy syujeti F. V. Murnauning «City Girl» (1930) filmi bilan hamohang. Asos sifatida Injilning birinçi kitobi, 12-bobida bayon etilgan Avram va Sarining Misrdagi hayoti olingan. Avram firʼavnni çalğitib, xotinini opasi deb atagan bölsa-da, samoviy jazo aldovçilarga emas, firʼavnga tuşadi. Filmda esa qasos çigirtka bosqini va keyingi yonğin körinişini oladi.

Kinoşunoslar anʼanaviy ravişda «Hosil kunlari»ning quyidagi xususiyatiga eʼtibor qaratişadi: syujet va umuman insonga boğliq hamma narsa (mikrokosm) Malik uçun manzaralar, yoruğlik va soya öyini, fasllarning almaşinuvi (makrokosm)dan köra kam, hatto undan ham kam ahamiyatga ega. Taʼsirçan vizual obrazlar ortiqça dialoglar va hatto anʼanaviy ekspozitsiyani almaştiradi.

Dev Ker montaj texnikasining mahoratini qayd etadi: operator yaratgan obrazlar monumental eposga intilsa, analitik montaj ularning oğirligini yumşatadi, vizual qator qisqa, tez almaşinuvçi parçalarga bölinadi. Montaj qiyoslari orqali odamlarning ehtiroslari hayvonlarning instinktlari va tabiatning sikllik aylanişi bilan uyğunlaştiriladi.

Qişloq kundalik hayoti Bruklin şevasi kuçli bölgan ösmir qiz közi bilan körsatiladi; u voqealarni baʼzan noörin şarhlaydi: goh u bu dunyo haqida hamma narsani biladigandek tuyuladi, goh esa aksinça. Eski Ahd ohanglariga qaramay, film oçiq axloqiy taʼlimotdan xoli; sevişganlarning gunohi fonga ketadi.

Obrazlar tizimi çuqur öylangan: uçta asosiy qahramonning har biriga birlamçi element mos keladi. Bill bilan olov va umuman qizil rang boğlanadi, unga turli mexanizmlar hamroh böladi, filmning dinamik boşlanişi ham şu bilan boğliq. Ismsiz fermer tasvirlari, aksinça, statik bölib, uning stixiyasi — yer va uning mevalari, sariq va yaşil ranglarning turli soyalari. Abbi bilan esa sevgi va jinsiylik stixiyasi bölgan suv qiyoslanadi — gunohlar yuvilib ketadigan joy.

Time Out kinomaʼlumotnomasi: «Romantik hikoya, ijtimoiy portret va epik allegoriyaning noyob qorişmasi… sevişganlarni haşarotlar bilan tenglaştiradi: ikkalasi ham çeksiz quyoş botar oldi ötloqlari fonida yöqolib ketadi».

M. Trofimenkov («Kommersant»): «Malikda Injil payğambarining isteʼdodi bor. Uning qahramonlarining boşiga tuşgan kulfatlar — Misrdagi balolardir. Ajoyib, ammo jonsiz tabiat — gunohkorlar va jinoyatçilar yaşirinişga intiladigan jannat boği. Vahimali voqealarga qaramay, Malikning filmlari mutlaqo axloqdan taşqaridir. Barça hissiyotlar öçirilgan, ekranning katta qismini egallagan osmon ularni bosib turgandek».

A. Vasilyev («Afişa»): «Gözal yuzlarda ajinlarni, odamlarda ularni halok qilgan illatlarni körib bölmaydi. Bolaning ota-onasining yoşligiga qaraşidagi hissiy masofani eski suratlar kabi yuzlarni muqaddaslaştiruvçi tonirlangan tasvir bilan birlaştirib, Malik qahramonlarga har qanday vaziyatda sudlanmay qoliş imkonini beruvçi kino-etika yaratdi».

Dev Ker («The New York Times»): «Billni nima uçun jazolaşadi? U şunçaki öz taqdiri va tabiatiga ergaşdi, uning tuşunçasi va nazoratidan taşqaridagi kuçlar uni turtki böldi. Tabiat kuçlari özboşimça, sirli va gözal — ham ğazabida, ham marhamatida. „Hosil kunlari“ — kosmos bilan qisqa muddatga töqnaşgan insonlar hayoti haqida hikoya».

Sergey Bodrov-katta: «Öşa paytda uning [Malikning] ikki surati — „Badlands“ va „Hosil kunlari“ni men yod bilardim. Hanuzgaça bu ikki filmni darslik deb hisoblayman va tez-tez qayta tomoşa qilaman».