«Death Race 2000» — 1975-yilda suratga olingan amerikalik badiiy film. Rejissyor Pol Bartel, Ib Melçiorning «The Racer» hikoyasi asosida yaratgan.
Asosiy rollarni David Carradine, Simone Griffeth va Sylvester Stallone ijro etgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
David Carradine, Simone Griffeth, Sylvester Stallone
3Sujet
1979-yilda dunyoda iqtisodiy inqiroz boşlanib, jahon iqtisodiyotining qulaşiga va ommaviy tartibsizliklarga…
1979-yilda dunyoda iqtisodiy inqiroz boşlanib, jahon iqtisodiyotining qulaşiga va ommaviy tartibsizliklarga olib keldi. AQŞda prezidentlik diktaturasi örnatilib, harbiy holat eʼlon qilindi. Qözğolonning oldini oliş uçun hukumat Transkontinental avtomobil poygasini taşkil etdi. Uning iştirokçilari nafaqat ğalaba uçun kuraşadi, balki yöllarida uçragan barça odamlarni yöq qilib, bonus ballar oladi. 2000-yilda 20-chi, yubiley poyga ötkaziladi. Iştirokçilarning professional kuraşçilarnikiga öxşaş yorqin obrazi bor, maşinalari esa tişigaça qurollangan. Anʼanaga köra, ğolib AQŞ Prezidenti bilan qöl berib körişiş şarafiga muyassar böladi. Favoritlardan biri — ilgari ikki marta ğalaba qozongan, tomoşabinlarning sevimlisi Frankenstein.
Amerika Mustaqillik uruşi qahramoni Tomas Peynning avlodi Tomazina Peyn boşçiligidagi qarşilik guruhi poygadan Prezidentni yöq qiliş uçun foydalanmoqçi böladi. Ular poyga davomida barça raqiblarni yöq qilib, Frankenşteynning özini asir olmoqçi va uning örniga ikkilamçini qöyib, aynan öşa prezidentni öldirmoqçi. Frankenşteynning şturmani Enni Smit böladi — u Tomazinaning nevarasi. Ammo poyga davomida u Frankenşteynning özi ham Prezidentdan qutulmoqçi ekanini biladi.
4Poygaçilar va avtomobillar
Transkontinental poygada qatnaşgan barça avtomobillar özlarining alohida mavzusiga ega…

Transkontinental poygada qatnaşgan barça avtomobillar özlarining alohida mavzusiga ega edi.
Qahramon Nero (Nero the Hero) — rimlik. Uning Fiat 850 Spider avtomobili şer körinişida edi (imperator Nero duşmanlarini şerlarga yem qilib taşlagan). Nero poygada birinçi bölib halok böldi: u gödakni bosib ötmoqçi bölganida, aslida trotil bilan töldirilgan qöğirçoq ekan. Uning şturmani Klеopatra deb atalardi.
«Nemis ayol» Matilda (Matilda the Hun) — natsist. Uning avtomobili «Uçuvçi bomba» deb nomlanib, Fau-1 qanotli raketasiga öxşagan modifikatsiyalangan VW Karmann-Ghia edi. Qarşilik örnatgan notöğri yöl körsatkiçi tufayli u notöğri tomonga burilib, töliq tezlikda jardan uçib tuşdi. Uning şturmani «Nemis German» (Herman the German) deb atalardi.
Jasur Jeyn (Calamity Jane) — ковбой. Uning avtomobili buqaga öxşar va poyganing boşida matadorni urib yiqitdi. Uning şturmani Pit avtomobilini tuzatayotganda Matilda tomonidan bosib öldirildi. Keyinroq u qarşilikning qatʼiyatsiz hujumini qaytardi; ular Jeynni tuzoqqa ilintirib, yer minasi bilan portlatmoqçi edi. Dastlab Jeyn minaning oldida töxtadi (uni sezmay), ammo oxir-oqibat u bu hududdan çiqişga urinib portlab ketdi.
«Pulemyot» Jo Viterbo (Machine Gun Joe Viterbo) — gangster. Uning avtomobilida katta piçoq va barabanli magazinli ikkita Tompson pulemyoti örnatilgan edi. Poygaçilar orasida u eng oxirgi bölib, Frankenşteynning qöl granatasidan halok böldi.
Frankenşteyn (Frankenstein) — uning avtomobili (Şala Vette, Dik Din tomonidan yasalgan va «Gatorʼs Car» nomi bilan maşhur) aligatorga öxşatilgan edi: qizil közlari, qipiği va tişlari bor. U tirik qolgan yagona poygaçi.
Avtomobillarning aksariyati qayta jihozlangan Folksvagenlar edi. Kormanning sözlariga köra, ularning baʼzilari filmdan keyin muzeylarga yaratiliş narxidan ança yuqori summaga sotilgan. 1975-yilgi «Death Race 2000» filmidagi maşhur Şala Vette avtomobili Mecum auksioni savdosiga qöyiladi.
Filmning epilogida Frankenşteyn Sterling Nova avtomobilida jönab ketadi.
5Yaratilişi
Rojer Korman sport haqidagi futuristik jangari film suratga olişni istagan edi, çunki 1975-yilda çiqqan…

Rojer Korman sport haqidagi futuristik jangari film suratga olişni istagan edi, çunki 1975-yilda çiqqan «Rollerball» filmi uşbu mavzuga qiziqişni uyğotgan edi. Asos sifatida u Ib Melçiorning «The Racer» hikoyasini tanladi va uni ssenariyga moslaştiriş uçun ssenariyçi Robert Tomni yolladi. Rejissyor Pol Bartel çiqqan ssenariy asosida film suratga olib bölmasligini aytdi va ssenariy Çarlz Griffit tomonidan qayta yozildi. Korman boş rolga Piter Fondani körmoqçi edi, ammo bu imkonsiz bölgani uçun boş rol Devid Kerradinga berildi. Öz roli uçun Kerradin film daromadidan 10 foiz oldi; u va Ron Xovard Korman filmlarida yulduzlar orasida daromaddan foiz olgan yagona aktyorlar bölib qolmoqda.
6Munosabat
Rojer Ebert filmga oid taqrizida unga nol yulduz qöydi va filmda «yomon did, şuningdek, ortiqça va örinsiz…
Rojer Ebert filmga oid taqrizida unga nol yulduz qöydi va filmda «yomon did, şuningdek, ortiqça va örinsiz yalanğoçlik hamda zöravonlik namoyişi» borligini aytdi.
Şunga qaramay, 300 ming dollarlik byudjetga ega film prokatda 5 million dollar yiğdi va kult maqomini oldi. «Death Race 2000» köpinça xuddi şu yili çiqqan «Rollerball»dan yuqori qöyiladi. «Rollerball» ham şafqatsiz sport xalq uçun afyun bölgan boşqa ilmiy-fantastik film edi.
7Komikslar seriyasi
1995-yilda Rojer Kormanning qisqa muddat faoliyat yuritgan Cosmic Comics naşriyotida filmning davomi bölgan…

1995-yilda Rojer Kormanning qisqa muddat faoliyat yuritgan Cosmic Comics naşriyotida filmning davomi bölgan «Death Race 2020» komikslar seriyasi çiqdi. Uni 2000 AD jurnalidan Pat Mills yozgan va Kevin ÖNil tasvirlagan; ular bir neça komiksda birga işlagan edi. Komiks filmdagi voqealardan 20 yil ötib, Frankenşteynning poygalarga qaytişi haqida hikoya qiladi. Yangi qahramonlar: Golland (Von Dutç), Alkogolik (The Alcoholic), Baxtli Masxaraboz (Happy the Clown), Daşt börisi (Steppenwolf), Rik Rizas (Rick Rhesus) va Garri Kerri (Harry Carrie).
Seriyaga jami sakkizta soni kirgan.
8Remeyk
2008-yil 22-avgustda Pol U. S. Andersonning suratga olgan, «Death Race» deb nomlangan remeyki çiqdi. Boş…

2008-yil 22-avgustda Pol U. S. Andersonning suratga olgan, «Death Race» deb nomlangan remeyki çiqdi. Boş rolni Jeyson Stetem ijro etgan.
2007-yil avgust oyining oxirida prekvelning suratga olinişi boşlandi.
Yangi versiyada Stetem bilan birga Ian Makşey, Joan Allen va Tayriz Gibson ham rol öynadi.
Filmda kameo rolda Devid Kerradin paydo böldi; u boşlanğiç poygada Frankenşteynga ovoz berdi.
2011-yil 18-yanvarda töğridan-töğri DVDda ikkinçi prekvel «Death Race 2: Frankenstein Lives» (Smertelnaya gonka 2: Frankenşteyn tirik), 2013-yil 18-yanvarda esa uçinçi prekvel «Death Race 3: Inferno» (Smertelnaya gonka 3: Dözax) çiqdi (ular ham darhol DVDda çiqqan). Ikkalasida Luk Goss, Tanit Feniks, Ving Remes va Denni Trexo rol öynadi.
9Boşqa taʼsirlar
1982-yilda Sinclair ZX81 kompyuterlari uçun Maze Death Race video öyini çiqdi (1983-yilda ZX Spectrum…

1982-yilda Sinclair ZX81 kompyuterlari uçun Maze Death Race video öyini çiqdi (1983-yilda ZX Spectrum kompyuterlari uçun ham), uning bezaği, nomi va öyin mazmuni filmni eslatardi.
1990-yilda American Game Cartridges, Inc. kompaniyasi filmdan ilhomlangan Death Race öyinini Nintendo Entertainment System konsollari uçun çiqardi.
Film 1990-yillarning örtalaridagi Carmageddon kompyuter öyinlari seriyasiga asos böldi. Filmdagi kabi, ularda ham piyodalarni öldiriş rağbatlantiriladi, ballar esa qotillikning şafqatsizlik darajasiga boğliq. Öyindagi baʼzi avtomobil modellari (şuningdek, poygaçilarning qiyofasi va kiyimi) filmdagilarga juda öxşaydi.
Deathtrack avtomobillar uruşiga asoslangan yana bir video öyin böldi. Unda öyinçi mamlakat böylab sayohat qilib, boşqa maşinalarni portlatadi.
Buckethead ning «Isle of Dead» qöşiğining kiriş qismida, «Bermuda Triangle» albomidan, filmdan qisqa parçani eşitiş mumkin.
Rojer Korman prodyuserligida 1992-yilda çiqqan «Mançi javob zarbasini beradi» filmida filmdan parçalar (şu jumladan vertolyotda quviş sahnasi) «Death Race 2000» video öyini sifatida işlatilgan.
10Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Смертельные гонки 2000» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.